Jak działa system głosowania i dlaczego w ogóle wprowadzono jury?
Aby zrozumieć obecne kontrowersje na Konkursie Piosenki Eurowizji, musimy cofnąć się w czasie. Czy pamiętasz początki lat dwutysięcznych na Eurowizji? Wtedy o wynikach decydowali niemal wyłącznie telewidzowie. Doprowadziło to do sytuacji, w której kraje masowo głosowały na swoich sąsiadów z powodów kulturowych i geopolitycznych – zjawisko to nazwano "głosowaniem blokowym". Aby ratować jakość artystyczną i uciąć polityczne sojusze, EBU (Europejska Unia Nadawców) w 2009 roku przywróciła do finału profesjonalne jury.
Od tego momentu układ sił wynosi 50/50. Połowa punktów pochodzi od pięcioosobowych komisji ekspertów z branży muzycznej z każdego kraju, a druga połowa od widzów głosujących przez SMS, telefony i oficjalną aplikację. Ten pozornie idealny kompromis często staje się jednak zarzewiem dramatu. Jurorzy oceniają technikę wokalną, kompozycję i oryginalność, podczas gdy dla Ciebie, jako widza przed telewizorem, najważniejsze są emocje, charyzma i niezapomniane show. Właśnie dlatego tak często dochodzi do spektakularnych rozłamów na tablicy wyników.
ZOBACZ TAKŻE: Największe niesprawiedliwości na Eurowizji. Oni powinni wygrać?
Zwycięzcy, którzy nie wygrali ani u widzów, ani u jurorów
Brzmi jak matematyczny absurd? A jednak to prawda. System punktacji sprawia, że możesz wygrać cały Konkurs Piosenki Eurowizji, nie będąc ulubieńcem ani ekspertów, ani publiczności. Wystarczy, że zadowolisz obie grupy na tyle, by zdobyć mocne, drugie miejsce. Idealnym przykładem jest rok 2016 i występ Jamali z Ukrainy z przejmującym utworem „1944”. W głosowaniu jury triumfowała Australia, a wśród widzów – Rosja. Jamala, zajmując drugie miejsce w obu zestawieniach, ostatecznie zgarnęła kryształowy mikrofon.
Podobna sytuacja miała miejsce w 2019 roku w Tel Awiwie. Czy pamiętasz przebój „Arcade”? Zanim Duncan Laurence podbił listy przebojów i algorytmy TikToka, musiał przetrwać matematykę Eurowizji. Holender zajął dopiero trzecie miejsce u jurorów (którzy faworyzowali Macedonię Północną) i drugie u telewidzów (gdzie triumfowała norweska grupa KEiiNO). Równy, wysoki poziom w obu rankingach zapewnił mu jednak zwycięstwo, zostawiając w szoku fanów norweskiego zespołu, który przez jury został oceniony bardzo nisko.
37
Bunt fanów, czyli kiedy faworyt publiczności musi obejść się smakiem
Największe emocje budzą zawsze te lata, w których publiczność ma swojego absolutnego faworyta, ale eksperci decydują inaczej. Wystarczy wspomnieć rok 2023. Szwedka Loreen z utworem „Tattoo” zdominowała głosowanie profesjonalistów, budując ogromną przewagę. Z kolei ulubieńcem europejskiej publiczności był Käärijä z Finlandii i jego szalone „Cha Cha Cha”. Choć Fin zmiażdżył konkurencję w televotingu, matematyczna strata po ocenach jury była nie do odrobienia, co wywołało falę niezadowolenia wśród społeczności fanowskiej.
Sytuacja powtórzyła się w 2024 roku w Malmö. Szwajcarski artysta Nemo, z wokalnie perfekcyjnym „The Code”, bezapelacyjnie wygrał ranking jury. Tymczasem w głosowaniu publiczności zajął zaledwie piąte miejsce (za Chorwacją, Izraelem, Ukrainą i Francją). Ponownie to gigantyczna zaliczka od ekspertów zablokowała drogę do zwycięstwa chorwackiemu wokaliście Baby Lasagna, który choć porwał miliony telewidzów, ostatecznie uplasował się na drugiej pozycji w klasyfikacji generalnej.
