- Spółka CPK przez niemal rok miała bezskutecznie ubiegać się o środki z UE na budowę kolei, w tym na rozpoczęty już tunel w Łodzi.
- Ministerstwo miało odrzucić wniosek, powołując się na termin, którego kluczowy projekt CPK nie przekracza, w przeciwieństwie do innej inwestycji.
- W tle sporu o finansowanie doszło do nagłych dymisji w zarządzie spółki, o których przyczyny pyta autor interpelacji.
Rok bezskutecznych starań o unijne miliardy na kolej
W interpelacji do ministra infrastruktury poseł Michał Moskal opisuje sytuację, w której spółka Centralny Port Komunikacyjny od lipca 2025 r. do czerwca 2026 r. miała bezskutecznie zabiegać o możliwość ubiegania się o dotacje z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS). Pieniądze miały być przeznaczone na budowę kolei dużych prędkości, w tym na realizowany już tunel KDP w Łodzi, na który umowę podpisano w lipcu 2025 roku.
Zdaniem posła, który powołuje się na ujawnioną korespondencję, zarząd spółki alarmował, że brak dotacji dla tak zaawansowanego projektu bezpośrednio blokuje ogłaszanie kolejnych przetargów na odcinki linii Warszawa – Łódź. Według przytaczanych pism spółka była w pełni gotowa do działania, a jedyną przeszkodą pozostawał brak zapewnienia finansowania, co grozi niedotrzymaniem terminów i negatywnie wpływa na spójność sieci transportowej kraju.
Argumenty resortu budzą wątpliwości. Dlaczego tunel w Łodzi nie dostał pieniędzy?
Poseł Moskal przytacza stanowisko resortu infrastruktury, które miało tłumaczyć odmowę kilkoma argumentami. Po pierwsze, inwestycje KDP nie zostały ujęte w Krajowym Programie Kolejowym. Po drugie, środki z programu FEnIKS na kolej zostały już rzekomo rozdysponowane. Wskazano również, że do finansowania nie kwalifikują się projekty, których realizacja może nie zakończyć się do 31 grudnia 2029 r.
Autor interpelacji wskazuje jednak na liczne nieścisłości w tej argumentacji. Zwraca uwagę, że tunel KDP w Łodzi, o którego dofinansowanie zabiegała spółka, ma zostać ukończony do kwietnia 2029 r., a więc przed wskazanym progiem. Jednocześnie, jak zauważa poseł, resort miał podjąć decyzję o przesunięciu części środków na Pomorską Kolej Metropolitalną, której budowę zaplanowano na lata 2028–2030, czyli częściowo już po tym terminie.
Nagłe dymisje w zarządzie i pytania o brak finansowania z obligacji
Michał Moskal zwraca uwagę na niepokojącą zbieżność czasową. Dnia 30 lipca 2026 r., czyli w dniu opublikowania korespondencji w sprawie sporu o finansowanie, rada nadzorcza spółki CPK odwołała prezesa i członka zarządu. Poseł pyta wprost, czy dymisje te miały związek ze sporem i kto wystąpił z inicjatywą zmian w zarządzie.
W interpelacji poruszono również kwestię finansowania krajowego. Program wieloletni dla CPK przewiduje pozyskanie ponad 76,8 mld zł z emisji obligacji, z czego 9,5 mld zł zaplanowano na inwestycje kolejowe w 2026 roku. Według doniesień przytaczanych przez posła, spółka nie otrzymała dotychczas żadnych środków, a Ministerstwo Finansów twierdzi, że nie wpłynął do niego stosowny wniosek. Resort infrastruktury miał natomiast poinformować, że wniosek jest wciąż przedmiotem analiz.
Poseł Michał Moskal w swojej interpelacji domaga się od ministra infrastruktury szczegółowych wyjaśnień. Pyta między innymi o to, kto i na jakiej podstawie podjął decyzję o zablokowaniu wniosków spółki CPK, dlaczego przyjęto kryteria czasowe, które wydają się stosowane wybiórczo, oraz czy harmonogram budowy linii Warszawa – Łódź jest wciąż aktualny.
