- Zgodnie z rządową strategią, przepisy zniechęcające rencistów do podjęcia pracy miały zostać zlikwidowane do końca 2025 roku.
- Poseł zwraca uwagę na poważne rozbieżności w odpowiedziach resortu rodziny, który najpierw informował o prowadzonych analizach, a później miał się z tego wycofywać.
- Wątpliwości budzi również przedstawiany przez ministerstwo projekt UDER75, który zdaniem autora interpelacji nie rozwiązuje problemu, a jedynie automatyzuje obecne mechanizmy.
Rządowa strategia pozostała na papierze? Poseł pyta o realizację obietnic
Poseł Marcin Józefaciuk w interpelacji skierowanej do premiera alarmuje w sprawie braku postępów w likwidacji tzw. pułapki rentowej. Chodzi o mechanizm, który zniechęca osoby z niepełnosprawnościami do podejmowania pracy, ponieważ osiągnięcie określonego progu przychodu prowadzi do zmniejszenia lub nawet zawieszenia renty. Problem ten miał zostać rozwiązany do końca 2025 roku, co zapisano w rządowej Strategii na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami 2021-2030.
Jak wskazuje poseł, termin minął, a kluczowa reforma nie ruszyła z miejsca. Zgodnie z treścią interpelacji, prace nad zmianami wciąż znajdują się na wczesnym etapie uzgodnień międzyresortowych, bez określonego harmonogramu, analizy wariantów czy planowanych konsultacji. „Termin przyjęty przez Radę Ministrów upłynął, a według stanu ujawnionego w lipcu 2026 r. nie ma nawet wariantowej analizy reformy ani daty podjęcia decyzji” – czytamy w dokumencie.
Sprzeczne komunikaty z resortu. Co stało się z zapowiadanymi analizami?
W interpelacji zwrócono również uwagę na rozbieżności w informacjach przekazywanych przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Według posła Marcina Józefaciuka, w jednej z odpowiedzi resort zapewniał, że analizuje wpływ obowiązujących regulacji na aktywność zawodową rencistów, a także przygląda się rozwiązaniom stosowanym w dziewięciu innych państwach. Ministerstwo miało też deklarować, że pozostaje w stałym kontakcie z organizacjami pozarządowymi.
Jednak w późniejszej, uzupełniającej odpowiedzi, resort miał przyznać, że nie przeprowadzono odrębnych analiz porównawczych, a kontakt z organizacjami ograniczył się jedynie do trzech pisemnych wystąpień, bez organizacji spotkań czy konsultacji. Poseł domaga się wyjaśnienia tych sprzeczności i pyta, czy ministerstwo dokona formalnego sprostowania pierwotnych informacji.
Projekt UDER75 jako pozorna reforma? Poseł wskazuje na kluczowe wady
Autor interpelacji podważa również sens przedstawiania przez resort projektu UDER75 jako odpowiedzi na problem pułapki rentowej. Zdaniem posła, projekt ten w rzeczywistości nie likwiduje problemu, ponieważ zachowuje dotychczasowe progi dochodowe (70% i 130% przeciętnego wynagrodzenia) oraz sam mechanizm zmniejszania i zawieszania świadczeń.
Jak czytamy w interpelacji, UDER75 koncentruje się głównie na zmianach technicznych, takich jak automatyzacja rozliczeń czy wprowadzenie rocznych progów zamiast kwartalnych. Co więcej, w ocenie skutków regulacji (OSR) projektu zapisano, że będzie on miał „brak wpływu” na rynek pracy, a jego wejście w życie zaplanowano dopiero na 1 stycznia 2028 roku. W związku z tym poseł pyta, dlaczego projekt ten jest prezentowany jako realizacja strategicznego celu likwidacji pułapki rentowej.
W związku z przedstawionymi wątpliwościami, poseł Marcin Józefaciuk skierował do premiera szereg szczegółowych pytań. Domaga się w nich m.in. jasnej deklaracji, czy rząd zamierza w tej kadencji uchwalić ustawę likwidującą pułapkę rentową, a także prosi o wskazanie konkretnego harmonogramu prac legislacyjnych.
