Koalicja Chętnych dla Ukrainy. Jakie są jej plany, cele i rzeczywiste możliwości

2026-11-19 15:33

Powołana przez Francję i Wielką Brytanię Koalicja Chętnych (Coalition of the Willing), o której poinformowano 2 marca 2025 roku, działa jako nieformalny i nietraktatowy sojusz wspierający Ukrainę w obliczu agresji ze strony Rosji. Głównym zadaniem tej grupy jest koordynacja dostaw wojskowych, wsparcia finansowego i logistyki, a także wypracowanie gwarancji bezpieczeństwa oraz sformowanie ewentualnych sił wielonarodowych na wypadek trwałego rozejmu. Jak obecnie funkcjonuje to luźne porozumienie państw określanych przez Kijów mianem „partnerów” i czego można spodziewać się w przyszłości?

Mapa Europy na globusie z wyróżnioną Ukrainą w barwach narodowych. W tle rozmazani politycy. O Koalicji Chętnych na Eska.
Autor: Wygenerowane przez AI

• W skład Koalicji Chętnych wchodzi 37 państw niosących pomoc Ukrainie, co rodzi pytania o jej dokładne cele i potencjał.

• Sojusz dąży do zagwarantowania bezpieczeństwa Ukrainie, jednak jego własne dalsze losy pozostają bardzo niepewne.

• Wielonarodowa Siła dla Ukrainy ma odpowiadać za stabilizację, ale nie wiadomo, czy kiedykolwiek zostanie tam faktycznie wysłana.

• Rządy w Warszawie i Berlinie jasno deklarują, że Polska i Niemcy nie wyślą swoich żołnierzy na Ukrainę.

• Czas pokaże, czy Koalicja Chętnych zdoła przetrwać zmieniające się dynamicznie uwarunkowania polityczne.

Koalicja Chętnych liczy obecnie 37 państw wspierających Ukrainę

W momencie, gdy ówczesny brytyjski premier Keir Starmer informował w Londynie o powołaniu Coalition of the Willing, akces do tej inicjatywy zgłosiły 33 kraje, a wkrótce liczba ta wzrosła do 35. W lipcu 2026 roku z porozumienia wycofała się Bułgaria, jednak jej miejsce zajęły Mołdawia oraz Macedonia Północna. Zgodnie z wyliczeniami francuskiego MSZ nieformalny sojusz skupia obecnie dokładnie 37 państw gotowych nieść pomoc Kijowowi. Resort dyplomacji w Paryżu w zwięzły sposób precyzuje główne założenia tej grupy.

• Zapewnienie ukraińskiej armii wsparcia wojskowego w długiej perspektywie czasowej.

• Systematyczne rozbudowywanie potencjału obronnego Ukrainy.

• Stworzenie warunków pozwalających obywatelom Ukrainy na powrót do normalnego funkcjonowania, co obejmuje zwłaszcza wznowienie cywilnego ruchu lotniczego oraz żeglugi na Morzu Czarnym.

Stanowisko francuskiego MSZ podkreśla znaczenie tego porozumienia: „Poprzez tę koalicję Francja, Wielka Brytania i ich partnerzy pokazują swoją gotowość do wzięcia na siebie większej odpowiedzialności za zapewnienie bezpieczeństwa kontynentowi europejskiemu”.

Spotkanie w Berlinie. O czym zadecyduje Koalicja Chętnych i wysłannicy USA?

W czwartek, 19 listopada, w stolicy Niemiec dochodzi do narady reprezentantów 30 państw należących do tego gremium. W berlińskich rozmowach przewidziano również udział prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego oraz specjalnych wysłanników prezydenta USA ds. Ukrainy, czyli Steve'a Witkoffa i Jareda Kushnera.

Już następnego dnia delegaci reprezentujący Donalda Trumpa odbędą rozmowy z grupą powołaną przez Unię Europejską do prowadzenia negocjacji na linii Rosja–Ukraina. W skład tego gremium wejdą urzędnicy instytucji unijnych oraz przedstawiciele Polski, Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii i Włoch. Uczestnicy szczytu najpewniej podejmą decyzje określające skalę kolejnego „długoterminowego wsparcia militarnego” przeznaczonego dla Sił Zbrojnych Ukrainy.

Pomoc wojskowa dla Ukrainy i Wielonarodowa Siła MNF-U

Dokładne oszacowanie dotychczasowego wsparcia nastręcza sporych trudności, co wynika przede wszystkim z faktu utajnienia części danych niezbędnych do przygotowania takiego raportu. Władze w Londynie oceniają, że łączny wkład koalicjantów w sprzęt, szkolenia i pomoc wojskową dla SZU opiewa na „miliardy funtów”.

Państwa zrzeszone w tej inicjatywie dostarczają stronie ukraińskiej między innymi wozy bojowe, amunicję, pociski oraz systemy obrony przeciwlotniczej, a także organizują treningi dla wojska. Precyzyjne wyliczenie skali zaangażowania samej Koalicji utrudnia dodatkowo fakt, że udzielane przez nią wsparcie przenika się z pomocą płynącą bezpośrednio z NATO.

Widać to wyraźnie na przykładzie inicjatywy znanej jako Priorytetowa Lista Potrzeb dla Ukrainy (PURL). Kraje członkowskie oraz państwa partnerskie Sojuszu Północnoatlantyckiego zadeklarowały w ramach tego mechanizmu przekazanie ponad 6 mld dolarów na zakup amerykańskiego uzbrojenia, co wykracza poza działania samej Koalicji Chętnych. Bezpośrednio tej grupie można natomiast przypisać porozumienie Paryża i Londynu dotyczące udostępnienia Ukraińcom technologii oraz licencji pozwalających na produkcję pocisków Aster 30, bomb AASM, a także rakiet Storm Shadow/SCALP.

Według wyliczeń Kijowskiej Szkoły Ekonomicznej całkowita wartość zadeklarowanej pomocy wojskowej dla broniącego się kraju w okresie od 2022 roku do 31 sierpnia 2026 roku wyniosła 311,4 mld euro. Bardzo duży udział w tej kwocie mają właśnie państwa tworzące Koalicję.

Uczestnicy porozumienia planują także swoje działania w ujęciu długofalowym, obejmującym okres po zakończeniu działań zbrojnych. Głównym elementem tych założeń ma być powołanie Wielonarodowej Siły dla Ukrainy, określanej skrótem MNF-U (Multinational Force-Ukraine). Zadania oraz docelowy kształt tej formacji szczegółowo opisuje w swoim komunikacie francuskie ministerstwo spraw zagranicznych.

W komunikacie francuskiego MSZ czytamy:

„Francja i Wielka Brytania przewodzą Wielonarodowym Siłom na rzecz Ukrainy, znanym jako MNF-U. Obecnie w ich skład wchodzi 11 państw koalicji gotowych wesprzeć ukraińskie siły zbrojne i wzmocnić bezpieczeństwo kraju na lądzie, morzu i w powietrzu. Gdy walki ustaną na dobre, Ukraina będzie musiała wystąpić o rozmieszczenie Wielonarodowych Sił Zbrojnych (MNF-U) w ramach określonych ram prawnych. Ukraińskie siły zbrojne pozostaną na pierwszej linii frontu, broniąc kraju przy wsparciu MNF-U”.

Warto zaznaczyć, że na czele tej formacji stoi brytyjski generał porucznik Tom Bateman. Dowództwo operacyjne struktur funkcjonuje w tej chwili w Paryżu, jednak jeszcze przed końcem bieżącego roku ma zostać przeniesione do Londynu.

Obecnie nie sposób przewidzieć, kiedy dokładnie oddziały MNF-U będą mogły rozpocząć realizację swoich statutowych zadań. Żołnierze szykują się jednak do tego podczas pierwszych wspólnych manewrów pod kryptonimem KOALICJA 26.2, które trwają od 9 do 22 listopada na Podkarpaciu, w okolicach Nowej Dęby. W ćwiczeniach na terenie Polski bierze udział około 2,8 tys. wojskowych z 11 krajów, choć chęć uczestnictwa w całej inicjatywie zgłosiły łącznie 24 państwa. Co istotne, mimo obecności na poligonie jednostek Wojska Polskiego i Bundeswehry, władze w Warszawie i Berlinie już wcześniej kategorycznie wykluczyły wysłanie swoich żołnierzy na Ukrainę, nawet pod szyldem MNF-U.

Rosja odrzuca obecność obcych wojsk na Ukrainie

Zanim MNF-U przystąpi do realizacji wyznaczonych jej zadań, będzie musiała pokonać jedną zasadniczą barierę. Rozmieszczenie tych oddziałów na ukraińskim terytorium wydaje się mało prawdopodobne bez akceptacji Kremla. Wszelkie prognozy dotyczące powojennej obecności militarnej koalicjantów wymagają więc dużej ostrożności, ponieważ władze w Moskwie konsekwentnie sprzeciwiają się stacjonowaniu obcych kontyngentów na Ukrainie. Stanowisko to pozostaje niezmienne bez względu na to, czy struktury te zostaną nazwane misją pokojową, siłą wielonarodową czy „koalicją chętnych”, gdyż rosyjskie MSZ wielokrotnie określało takie plany mianem „militarnej interwencji”.

Przywódcy państw tworzących Koalicję stoją na stanowisku, że o dyslokacji Wielonarodowej Siły zadecyduje zaproszenie ze strony Kijowa, a zgoda rosyjskich władz nie jest do tego potrzebna.

Tego rodzaju argumenty mijają się jednak z twardą rzeczywistością polityczną. Gdyby po oczekiwanym zakończeniu działań zbrojnych oddziały MNF-U wkroczyły na Ukrainę na prośbę tamtejszych władz, ale wbrew stanowisku Kremla, utrzymanie „trwałego pokoju” stałoby się niemożliwe. Można również przypuszczać, że w decydującym momencie Moskwa zacznie podnosić argument o braku jednomyślności wewnątrz samej Koalicji, wskazując na odmowę udziału w misji wojskowej ze strony Polski oraz Niemiec.

Równie poważną barierą, potencjalnie jeszcze trudniejszą do pokonania niż sprzeciw Rosji, może okazać się kwestia sfinansowania pobytu tych wojsk na Ukrainie. Utrzymanie kontyngentu pochłonęłoby setki milionów euro, tymczasem Koalicja Chętnych nie dysponuje żadnym własnym, odrębnym budżetem. Trudno dziś także wyrokować, jak po ustaniu walk rządy poszczególnych państw partnerskich podejdą do tematu dalszego ponoszenia kosztów wsparcia dla wschodniego sąsiada.

Istnieje duże prawdopodobieństwo, że po rozstrzygnięciu wyborów prezydenckich we Francji tamtejsze zaangażowanie finansowe zostanie przynajmniej mocno zredukowane. Otwarte pozostaje też pytanie, czy po podpisaniu porozumienia pokojowego państwa koalicji nadal będą skłonne realizować „długoterminowe wsparcie militarne” na rzecz ukraińskiej armii.

Należy się również zastanowić, czy Siły Zbrojne Ukrainy w ciągu dziesięciu lat od zakończenia konfliktu będą w stanie funkcjonować bez zachodniego wsparcia. Warto w tym kontekście przywołać szacunki Unii Europejskiej, według których dziesięcioletni proces powojennej odbudowy kraju pochłonie ponad pół biliona euro. Dodatkowo urzędnicy w Brukseli wyliczyli, że przez dekadę po wojnie Ukraina będzie potrzebowała 20 mld euro rocznie na samo bieżące utrzymanie państwa w nowych realiach, co ostatecznie zweryfikuje wartość dzisiejszych deklaracji politycznych.

GEN. KRASZEWSKI: Wzywanie do zaprzestania pomocy Ukrainie to woda na młyn dla Kremla

ROLKI