Spis treści
Tegoroczne obchody rocznicy Krwawej Niedzieli stały się areną politycznego starcia. Pomiędzy premierem Donaldem Tuskiem a otoczeniem prezydenta Karola Nawrockiego wywiązała się kłótnia o to, komu zawdzięczamy odblokowanie ekshumacji na Ukrainie.
Szef rządu zamieścił w sobotę okolicznościowe wystąpienie. Polityk przypisał obecnemu gabinetowi zasługi za przełamanie wieloletniego pata wokół poszukiwań szczątków zamordowanych Polaków.
Dlatego jako premier polskiego rządu podjąłem skuteczne starania o wznowienie po latach poszukiwań i ekshumacji ofiar zbrodni wołyńskiej – powiedział szef rządu.
Rzecznik Karola Nawrockiego: „Co za bezczelność”
Na słowa premiera zareagował błyskawicznie przedstawiciel prezydenta. Rafał Leśkiewicz dał wyraz swojemu niezadowoleniu w poście zamieszczonym na platformie X.
Premier Donald Tusk w dzisiejszym przesłaniu mówi, że dzięki jego staraniom wznowiono prace poszukiwawcze i ekshumacyjne na Wołyniu. Co za bezczelność – napisał.
W opinii urzędnika, zielone światło dla poszukiwań zapaliło się po ubiegłorocznym grudniowym spotkaniu prezydentów obu krajów. To od tego momentu – jak wskazuje Leśkiewicz – polski IPN otrzymywał zgody na prace badawcze w kolejnych miejscowościach.
Współpracownik głowy państwa wprost oskarżył szefa rządu o przeinaczanie prawdy. Jego zdaniem, polityk dopuścił się manipulacji w dniu, który powinien być zarezerwowany wyłącznie na hołd dla ofiar rzezi.
Kosiniak-Kamysz: nie pozwolę mówić, że zasługi ma tylko jedna strona
W dyskusję zaangażował się także szef MON, który wziął udział w obchodach w ukraińskiej Ołyce. Lider PSL zadeklarował brak chęci do rywalizacji z Pałacem Prezydenckim, ale podkreślił działania obecnej koalicji.
Nie pozwolę też, by ktoś opowiadał, że tylko jedna strona ma zasługi w tej sprawie – zaznaczył Kosiniak-Kamysz.
Polityk wyliczył, że to w tej kadencji 11 lipca stał się świętem państwowym. Kosiniak-Kamysz przypomniał również o rozpoczęciu budowy chełmskiego muzeum rzezi wołyńskiej oraz o faktycznym wznowieniu prac poszukiwawczych na Ukrainie.
Wicepremier skrytykował ponadto ekipę Zjednoczonej Prawicy. Zarzucił jej brak wykorzystania idealnego momentu, jakim był wybuch wojny, do postawienia Ukraińcom twardych warunków w kwestii ekshumacji.
Rząd odpowiada Pałacowi Prezydenckiemu
Po wpisie współpracownika Nawrockiego głos zabrał także Adam Szłapka. Przedstawiciel gabinetu Tuska stwierdził, że to Rafał Leśkiewicz dopuszcza się manipulacji. Wyjaśnił, że Kijów zaczął wydawać pozwolenia na poszukiwania już na początku 2025 roku. Szłapka przypomniał ponadto o zeszłorocznym pochówku ponad 40 ofiar UPA odnalezionych w Puźnikach.
Minister zasugerował docenienie wspólnej pracy wielu zaangażowanych stron zamiast prób zawłaszczania zasług. Skierował też pod adresem IPN niewygodne pytanie dotyczące liczby pozytywnie rozpatrzonych wniosków ekshumacyjnych z lat 2015-2025.
Ekshumacje wróciły po latach przerwy
Tematyka wołyńska niezmiennie dzieli polsko-ukraińskie stosunki. Wieloletni impas w pracach ekshumacyjnych, zapoczątkowanych jeszcze w latach 90., nadszedł w 2017 roku. Kijów zablokował poszukiwania po tym, jak w Polsce rozebrano pomnik UPA w Hruszowicach.
Przełamanie kryzysu miało miejsce w końcówce 2024 roku. Wówczas to, po rozmowach szefów MSZ obu państw, poinformowano o uchyleniu blokady.
Od tego momentu udało się odnaleźć szczątki w Puźnikach. Badacze pracowali także w Woli Ostrowieckiej i Ostrówkach. W lipcu mają ruszyć nowe prace badawcze na Wołyniu, w planach jest również powrót do Huty Pieniackiej.
Bieżący spór polityczny o „ojcostwo” powrotu do poszukiwań dobitnie pokazuje, że sprawa rozliczeń zbrodni ukraińskich nacjonalistów to niezwykle nośny i drażliwy temat nad Wisłą.
