Orlen na celowniku litewskiego rządu. Polski koncern zapłaci nowy podatek i zamknie rafinerię w Możejkach?

Litewski rząd zamierza wprowadzić nowy podatek od nadzwyczajnych zysków przedsiębiorstw paliwowych, którego głównym płatnikiem może być Orlen Lietuva, czyli litewska spółka polskiego koncernu Orlen. Propozycja wywołuje kontrowersje, a głos w tej sprawie zabrał minister energii Miłosz Motyka. Zaznaczył, że polski koncern odnotowuje na Litwie ogromne straty, a nie ponadprzeciętne zyski. Jednocześnie przyszłość rafinerii w Możejkach pozostaje niepewna, a Orlen bierze pod uwagę nawet jej zamknięcie.

Litwa chce nałożyć podatek na polski Orlen. W tle ogromne straty i groźba zamknięcia rafinerii
Autor: BRUNNER / Super Express

Orlen Lietuva zapłaci nowy podatek na Litwie? Minister Miłosz Motyka komentuje

Minister energii Miłosz Motyka skomentował zamiary litewskich władz dotyczące nałożenia podatku od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych, określanego jako windfall tax. Nowe obciążenie może dotyczyć m.in. Orlen Lietuva, spółki zarządzającej rafinerią w Możejkach. Polski minister podkreślił, że kondycja finansowa działalności Orlenu na Litwie wyraźnie odbiega od sytuacji koncernu w Polsce.

„Sytuacja Orlenu w Polsce i na Litwie jest diametralnie różna. Orlen Litwa ma w obecnej sytuacji nadzwyczajne straty, a nie nadzwyczajne zyski” powiedział minister energii Miłosz Motyka, odpowiadając na pytanie PAP Biznes dotyczące oceny planów nałożenia przez rząd Litwy na podmioty paliwowe, w tym na Orlen, podatku od nadmiarowych zysków, tzw. windfall tax.

Jak przypomniał minister, przez ostatnie 20 lat Orlen zainwestował w rafinerię w Możejkach około 5 mld dolarów. Jednocześnie suma zysków wypracowanych przez koncern na litewskim rynku w tym czasie sięgnęła około 1 mld dolarów.

„Do tego zakład wymaga kolejnych nakładów inwestycyjnych, a zobowiązanie litewskiego rządu do udziału w tych wydatkach na poziomie około 50 mln euro od lat nie zostało zrealizowane. (…) W ostatnich tygodniach uważnie śledziłem wypowiedzi litewskich polityków w tej sprawie i na tej podstawie wnioskuję, że oni doskonale widzą złożoność tej sytuacji” powiedział Miłosz Motyka.

Premier Litwy Mindaugas Sinkevicius o podatku dla Orlenu. Chodzi o 70 mln euro

Premier Litwy Mindaugas Sinkevicius poinformował w czwartek, że tymczasowy podatek od nadmiarowych zysków, uzgodniony przez koalicję rządzącą, może dotyczyć około dziesięciu firm z litewskiej branży paliwowej. Zastrzegł jednak, że to Orlen Lietuva prawdopodobnie będzie jego największym płatnikiem, a niewykluczone, że jedynym.

„Orlen Lietuva to główna firma, która przerabia ropę naftową i produkuje różne produkty naftowe. To potencjalny główny płatnik windfall tax. Jednak według klasyfikacji działalności, istnieje jeszcze kilka innych firm związanych z produkcją paliw. Prawdopodobnie do dziesięciu, ale oczywiście rozmawiamy głównie o Orlenie” powiedział Sinkevicius w czwartek w publicznym nadawcy LRT, cytowany przez agencję BNS.

Według doniesień agencji BNS w środę litewska koalicja rządowa osiągnęła porozumienie dotyczące opracowania projektu ustawy o czasowym opodatkowaniu nadzwyczajnych zysków przedsiębiorstw paliwowych. Ze wstępnych szacunków premiera wynika, że dzięki nowej daninie do budżetu Litwy mogłoby trafić nawet 70 mln euro dodatkowych środków w 2027 roku.

Szef litewskiej dyplomacji Kestutis Budrys podkreślił z kolei w czwartek, że przed wprowadzeniem nowego podatku należy ocenić jego możliwe konsekwencje dla zagranicznych inwestycji i strategicznych stosunków międzynarodowych. Wskazał również na potrzebę przeprowadzenia konsultacji z partnerami Litwy.

Przedstawiciele branży i eksperci, których opinie zebrała agencja BNS, negatywnie odnieśli się do planowanej daniny. Ich zdaniem proponowany mechanizm podatkowy ma istotne wady, a dodatkowe dochody państwa mogą być niewielkie. Podkreślili, że mimo poprawy wyników finansowych Orlen Lietuva, związanej z podwyżkami cen paliw wskutek konfliktu na Bliskim Wschodzie, rafineria przez wiele poprzednich lat notowała straty.

Prezes Orlenu Ireneusz Fąfara o przyszłości rafinerii w Możejkach. Groźba zamknięcia zakładu

Na początku listopada prezes Orlenu Ireneusz Fąfara przekazał PAP Biznes, że spółka analizuje opłacalność poniesienia kolejnych wysokich wydatków na ukończenie instalacji pogłębionego przerobu ropy, czyli Bottom of the Barrel (BoB), w Możejkach. Drugą możliwością jest odstąpienie od realizacji projektu, co oznaczałoby ryzyko zamknięcia zakładu. Z nieoficjalnych informacji wynika, że na zakończenie przedsięwzięcia potrzeba jeszcze od 600 do 700 mln dolarów.

Prezes koncernu zapowiedział, że w ciągu najbliższych tygodni Orlen rozważy dwa scenariusze. Jeden zakłada przeznaczenie dodatkowych, bardzo dużych środków na ukończenie inwestycji BoB, dzięki czemu rafineria mogłaby działać przez kolejnych kilkanaście lat. Drugi przewiduje rezygnację z projektu i pogodzenie się z możliwością, że zakład w Możejkach będzie jedną z pierwszych rafinerii w regionie, które zakończą działalność.

W ciągu minionych dwóch dekad koncern Orlen przeznaczył na nabycie i modernizację rafinerii w Możejkach ponad 5 mld dolarów. Około 2,3 mld dolarów kosztował zakup zakładu, a kolejne 2,8 mld dolarów wydano na jego unowocześnienie. Przez ten okres spółka Orlen Lietuva wypracowała łącznie około 1 mld dolarów zysku.

Ireneusz Fąfara zwrócił także uwagę na znaczenie rafinerii dla zatrudnienia w regionie. W zakładzie Orlen Lietuva w Możejkach pracuje około 1500 osób, natomiast działalność przedsiębiorstw współpracujących z rafinerią zapewnia co najmniej 8 tys. dodatkowych miejsc pracy.

Złoty Laur 2026 - Kultura i Biznes - Strabag sp. z.o.o.

ROLKI