Spis treści
Notowania gazu w Europie poszybowały w górę o niemal 10 procent i osiągnęły pułap 95 euro za MWh, co zwiastuje powrót widma kryzysu energetycznego w 2026 roku.
Nagłe podwyżki cen surowca wynikają z nadchodzącego ochłodzenia na kontynencie oraz awarii zmniejszających dostawy z kierunków takich jak Norwegia.
Magazyny gazu w Europie wypełniono zaledwie w 72 procentach, a w Niemczech poniżej 60 procent, przez co bufor bezpieczeństwa przed nadchodzącą zimą drastycznie spadł.
Reagując na zagrożenie, niemieckie władze tworzą awaryjny plan włączenia bloków węglowych i olejowych, co ma pozwolić na oszczędzanie gazu aż do marca 2028 roku.
Gwałtowny wzrost cen gazu w listopadzie 2026 roku. Jakie są przyczyny?
Jesienne nadzieje na tani surowiec właśnie się rozwiały, a po kilkudniowym okresie stabilizacji i obniżek stawki za gaz ponownie poszybowały w górę. Dla rynku, który dopiero co odczuł ulgę po spadku notowań z około 104 euro do 78 euro za megawatogodzinę, jest to niezwykle dotkliwa zmiana sytuacji. Chwilowy optymizm całkowicie zniknął, ponieważ niemal dziesięcioprocentowy skok cen gazu w listopadzie 2026 roku wynika z nałożenia się na siebie kilku negatywnych zjawisk.
Pierwszym czynnikiem jest aura, gdyż jednoznaczne prognozy synoptyków dla Europy zapowiadają wyraźny spadek temperatur od 17 listopada oraz kolejne uderzenia chłodu na przełomie listopada i grudnia. Zimniejsza pogoda bezpośrednio przekłada się na zwiększone zużycie błękitnego paliwa do ogrzewania mieszkań oraz przedsiębiorstw. Drugą kwestią są zakłócenia w transporcie surowca. Za obecne problemy odpowiadają głównie zapowiedzi ochłodzenia na kontynencie oraz usterki ograniczające przesył z Norwegii, w tym z bardzo ważnego złoża Troll. Dodatkowo sytuację komplikuje wielka polityka. Deklaracja byłego amerykańskiego prezydenta Donalda Trumpa, według której Stany Zjednoczone nie potrzebują układu z Iranem, przekreśla szanse na szybkie zwiększenie transportów LNG z rejonu Zatoki Perskiej.
Niski poziom zapasów gazu w Europie. Magazyny w Niemczech świecą pustkami
Wymienione trudności nie stanowiłyby aż takiego zagrożenia, gdyby nie kluczowa kwestia, jaką jest wejście Europy w okres grzewczy z bardzo niskim stanem rezerw. To właśnie skromne zapasy powodują, że giełdy reagują ogromną nerwowością na wszelkie złe doniesienia, a twarde dane tylko potwierdzają powagę sytuacji. Problem pogłębia fakt, że unijne magazyny gazu są wypełnione w niecałych 72 procentach, podczas gdy średnia z ostatnich pięciu lat dla tego okresu wynosi około 89 procent.
Tak duża dysproporcja dobitnie obnaża słabość obecnego bufora bezpieczeństwa. Najtrudniejsze położenie odnotowują Niemcy, będące przecież największą gospodarką w Europie, gdzie poziom zapełnienia magazynów nie sięga nawet 60 procent. W praktyce oznacza to, że nagły wzrost zapotrzebowania lub kolejne przestoje w dostawach mogą doprowadzić do wyczerpania rezerw znacznie szybciej, niż ktokolwiek zakładał. Taki rozwój wydarzeń budzi ogromny niepokój wśród europejskich polityków oraz szefów koncernów energetycznych.
Niemcy szykują elektrownie węglowe i olejowe na zimę 2026/2027
Narastające obawy skłoniły władze w Berlinie do podjęcia wyprzedzających kroków, zamiast biernego przyglądania się sytuacji. Według doniesień medialnych urzędnicy pracują nad mechanizmem, który żywo przypomina działania wdrażane podczas apogeum kryzysu energetycznego w 2022 roku. Plan zakłada przygotowanie do rozruchu rezerwowych bloków energetycznych opalanych węglem oraz olejem. Na co dzień tego typu obiekty pozostają wygaszone, a do pracy włącza się je wyłącznie w krytycznych momentach w celu ratowania stabilności sieci energetycznej.
Projektowane regulacje otworzą drogę do uruchomienia tych jednostek także w sytuacji, gdy władze oficjalnie ogłoszą stan nadzwyczajny wywołany brakiem błękitnego paliwa. Chcąc przeciwdziałać rosnącemu zagrożeniu, rząd w Berlinie tworzy prawo pozwalające na włączenie w Niemczech rezerwowych elektrowni węglowych i olejowych w przypadku wprowadzenia stanu nadzwyczajnego. Takie działanie ma zagwarantować oszczędność deficytowego gazu na potrzeby zwykłych obywateli oraz strategicznych sektorów gospodarki. Zarządcy wspomnianych obiektów otrzymają nakaz zmagazynowania węgla wystarczającego na 30 dni funkcjonowania lub zapasu oleju na 10 dni. Nowe przepisy będą wiążące aż do marca 2028 roku, co dowodzi, że niemieckie władze prognozują utrzymanie się ryzyka kryzysu energetycznego przez minimum dwa nadchodzące sezony zimowe.
