- Samorządy alarmują, że obecne przepisy uniemożliwiają im skuteczną weryfikację deklaracji śmieciowych.
- Posłanka proponuje stworzenie centralnej ewidencji, która pomogłaby ustalić, kto i gdzie płaci za odpady.
- Wśród postulatów pojawił się również pomysł wprowadzenia rocznych deklaracji odpadowych na wzór rozliczeń podatkowych.
System opłat za śmieci jest nieszczelny. Uczciwi płacą za innych
W interpelacji skierowanej do ministra klimatu i środowiska posłanka Bożena Lisowska zwraca uwagę na rosnący problem z bilansowaniem się systemów gospodarki odpadami w gminach. Jak wskazuje, wiele osób nie składa deklaracji lub celowo zaniża w nich liczbę mieszkańców, aby płacić niższe rachunki. W efekcie powstają niedobory, które muszą pokrywać uczciwi obywatele oraz budżety samorządów.
Posłanka jako przykład podaje miasto Puławy, które wybrało metodę naliczania opłaty od liczby mieszkańców. Zdaniem autorki interpelacji, jest to rozwiązanie najbardziej sprawiedliwe, co potwierdził również rzecznik praw obywatelskich. Niestety, obecny stan prawny sprawia, że gminy są bezradne i nie mają skutecznych narzędzi do egzekwowania powszechności opłat i weryfikacji składanych oświadczeń.
Centralna baza i roczne deklaracje. Jakie zmiany proponuje posłanka?
Aby rozwiązać problem, Bożena Lisowska proponuje rozważenie konkretnych zmian systemowych. Jednym z kluczowych pomysłów jest stworzenie centralnej ewidencji osób uiszczających opłaty za odpady. Taka baza danych, działająca na wzór Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) lub Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB), pozwoliłaby na automatyczną weryfikację, czy dana osoba jest objęta systemem.
Innym postulatem jest rozszerzenie kompetencji gmin w zakresie wglądu do rejestrów państwowych, co ułatwiłoby weryfikację miejsca zamieszkania. Posłanka przywołuje także propozycję Związku Miast Polskich, dotyczącą wprowadzenia rocznych deklaracji odpadowych, które miałyby być składane podobnie jak roczne rozliczenia podatkowe.
Ministerstwo klimatu musi odpowiedzieć. O co dokładnie pyta posłanka?
W związku z przedstawionymi problemami, posłanka skierowała do resortu klimatu cztery konkretne pytania. Chce wiedzieć, czy ministerstwo planuje wprowadzenie narzędzi informatycznych, takich jak centralna baza danych, które pomogłyby gminom weryfikować liczbę mieszkańców w nieruchomościach.
Pyta również, czy resort rozważa powiązanie danych z deklaracji odpadowych z innymi rejestrami państwowymi oraz jakie działania podejmuje, aby wesprzeć gminy stosujące metodę naliczania opłat „od mieszkańca”. Ostatnie pytanie dotyczy ewentualnych prac legislacyjnych nad wprowadzeniem wspomnianej rocznej deklaracji odpadowej.
W swojej interpelacji posłanka Bożena Lisowska podkreśla, że celem proponowanych zmian jest przede wszystkim przywrócenie sprawiedliwości społecznej w systemie gospodarki odpadami. Odpowiedź Ministerstwa Klimatu i Środowiska wskaże, czy rząd planuje podjąć działania legislacyjne w kierunku rozwiązania problemów zgłaszanych przez samorządy.
