- Liczba 13 jest uznawana za pechową, ponieważ zaburzała harmonię "doskonałej" i kompletnej liczby 12.
- Piątek w tradycji chrześcijańskiej zyskał złą sławę jako dzień ukrzyżowania Jezusa i kojarzony jest z cierpieniem.
- Współczesną popularność przesądu ugruntowała kultura masowa, a zwłaszcza seria horrorów „Piątek trzynastego”.
Piątek trzynastego od dawna funkcjonuje jako jedna z najbardziej rozpoznawalnych pechowych dat w kulturze popularnej. Wiele osób unika w tym dniu ważnych decyzji, podróży i podpisywania umów, a niektórzy żartobliwie tłumaczą nim drobne niepowodzenia. Co jest w pełni zrozumiałe.
Ale wiedzieliście o tym, że strach przed tą datą ma nawet swoją nazwę? To paraskewidekatriafobia. Co więcej, bywa on traktowany całkiem serio, zwłaszcza w krajach zachodnich. Linie lotnicze odnotowują czasem mniejszą liczbę pasażerów, a niektóre hotele rezygnują z numeru 13 w oznaczeniach pokoi lub pięter.
W Polsce piątek trzynastego również funkcjonuje w zbiorowej świadomości, choć często z przymrużeniem oka. Jedni traktują go jako okazję do żartów i memów, inni rzeczywiście czują lekki niepokój. Dodatkowego smaczku temu dniu dodaje fakt, że w tym roku pojawia się zaraz po Tłustym Czwartku i tuż przed Walentynkami. To niezłe combo, które natychmiast zwraca uwagę.
Z jednej strony słodka beztroska, z drugiej romantyzm i serduszka, a z trzeciej data, którą od wieków obrosła aura tajemniczości i pecha. To zestawienie sprawia, że wiele osób zastanawia się, skąd właściwie wzięła się zła sława piątku trzynastego i czy faktycznie ma ona jakiekolwiek racjonalne podstawy.
Zobacz też: To największa astrologiczna zagadka. Ten znak zodiaku jest tajemniczy, majestatyczny i pewny siebie
Czy piątek trzynastego rzeczywiście jest pechowy?
Źródeł przesądu związanego z piątkiem trzynastego jest kilka i żadne z nich nie daje jednoznacznej odpowiedzi, kiedy dokładnie narodziła się ta pechowa data. Jednym z najczęściej przywoływanych wątków jest symbolika liczby 13, która od dawna była uznawana za problematyczną. W wielu kulturach liczba 12 uchodziła za doskonałą i pełną. Mamy 12 miesięcy w roku, 12 znaków zodiaku, 12 apostołów. Trzynastka pojawiała się więc jako coś ponad normę, burzącego harmonię i porządek. Już sama liczba mogła budzić nieufność.
Drugim elementem jest piątek, który w tradycji chrześcijańskiej także nie cieszył się dobrą opinią. Według Biblii to właśnie w piątek doszło do ukrzyżowania Jezusa, co sprawiło, że dzień ten zaczął kojarzyć się z cierpieniem i nieszczęściem. Połączenie niebezpiecznej liczby z feralnym dniem tygodnia stworzyło mieszankę idealną dla narodzin przesądu.
Często wspomina się również Ostatnią Wieczerzę, podczas której przy stole zasiadało trzynaście osób, a trzynastym gościem miał być Judasz, symbol zdrady. Ten motyw dodatkowo wzmacniał przekonanie, że liczba 13 przynosi pecha. Z czasem te religijne i kulturowe skojarzenia zaczęły przenikać do codziennego myślenia.
Współczesną popularność piątku trzynastego jako dnia pecha wzmocniły także literatura i kino. Powieści, artykuły prasowe z przełomu XIX i XX wieku oraz kultowa seria horrorów "Piątek trzynastego” sprawiły, że data ta na dobre zakorzeniła się w masowej wyobraźni. Paradoksalnie im częściej się o niej mówiło, tym silniejszy stawał się sam przesąd.
23
