Początek roku 2026 przyniósł przede wszystkim skutki tzw. dużej nowelizacji Karty Nauczyciela. Zmiany dotknęły kwestii finansowych i zawodowych pedagogów. Rozszerzono grupę nauczycieli uprawnionych do świadczenia kompensacyjnego, wprowadzono nową nagrodę jubileuszową za 45 lat pracy oraz podwyższono nagrodę za 40-letni staż. Zmieniono również zasady odpraw emerytalnych, uzależniając ich wysokość od długości pracy.
Od stycznia zaczęły też obowiązywać przepisy dotyczące rozszerzonego monitoringu losów absolwentów. System objął m.in. bardziej szczegółowe dane z ZUS i KRUS oraz wyniki egzaminów, co miało pomóc w lepszym planowaniu polityki edukacyjnej.
Zmianie ulegają również zasady finansowania edukacji domowej. To efekt rozporządzenia Ministra Edukacji z lipca 2025 roku, które określa sposób podziału kwoty potrzeb oświatowych na 2026 rok.
Zobacz też: Zlecenie i działalność doliczane do stażu pracy i 6 dni urlopu więcej. Zmiany w prawie pracy
Organizacja roku szkolnego 2026
Procedowana jest również nowelizacja Prawa oświatowego. Zakłada ona stopniowe wprowadzenie do szkół rzecznika praw uczniowskich oraz zmiany w zasadach frekwencji. Pojawiają się nowe progi nieusprawiedliwionych nieobecności, co ma zdyscyplinować uczniów i ujednolicić praktyki w szkołach.
Zmienia się także organizacja ferii zimowych. W roku szkolnym 2025/2026 ferie odbywają się już w trzech terminach, a nie w czterech, jak dotychczas.
Wiele rozwiązań, które teraz zaczynają obowiązywać lub wchodzą w fazę wdrażania, było przygotowywanych już w 2025 roku. Do szkół weszły nowe przedmioty, jak edukacja obywatelska oraz edukacja zdrowotna, które Ministerstwo Edukacji traktuje jako wstęp do szerokiej reformy programowej.
Reforma 26, czyli "Kompas Jutra”
Największe zmiany zaplanowane są jednak od 1 września 2026 roku. To wtedy ruszy pierwszy etap Reformy 26, znanej również jako "Kompas Jutra”. Nowa podstawa programowa obejmie przedszkola oraz klasy I i IV szkół podstawowych. Za przygotowanie i wdrażanie reformy odpowiada Instytut Badań Edukacyjnych.
Choć w grudniu 2025 roku prezydent zawetował ustawę oświatową, Ministerstwo Edukacji zapowiada, że reforma i tak zostanie wdrożona, w formie rozporządzeń, które nie wymagają podpisu głowy państwa. Podstawy programowe są obecnie w konsultacjach społecznych.
Głównym celem reformy jest odejście od przeładowanych treści i encyklopedycznego uczenia się faktów. Szkoła ma stawiać na kompetencje przyszłości: myślenie krytyczne, współpracę, samodzielność i sprawczość ucznia. Na najwcześniejszych etapach edukacji nacisk zostanie położony na solidne podstawy, czyli czytanie, pisanie i liczenie. W starszych klasach coraz większą rolę odegra praca projektowa, analiza informacji i łączenie wiedzy z różnych dziedzin.
Nowe przedmioty w szkołach
W klasach IV–VI pojawi się przedmiot przyroda, realizowany w formie bloków zajęciowych. Nauczyciele będą mogli łączyć godziny w dłuższe moduły, co pozwoli na wyjścia terenowe, eksperymenty i pracę zespołową. W starszych klasach wrócą biologia, chemia i geografia jako osobne przedmioty.
W klasach VII-VIII obowiązkowa stanie się nauka drugiego języka obcego nowożytnego. Zmieni się także podejście do techniki. Uczniowie mają zdobywać praktyczne umiejętności, przydatne w codziennym życiu.
Od 2026 roku szkoły będą mogły fakultatywnie wprowadzać tzw. tydzień projektowy, oparty na pracy zespołowej i realizacji konkretnych zadań.
Zobacz galerię: Maja Ostaszewska ostro o polskich szkołach. "Dzieci są zadręczone"
