Tysiące Polaków bez wsparcia. Progi dochodowe w pomocy społecznej są oderwane od realiów życia?

• Obowiązujące kryteria dochodowe są tak niskie, że wiele osób faktycznie żyjących w ubóstwie traci prawo do pomocy.
• Na problem niewystarczających świadczeń i zaniżonych progów uwagę zwracał już wcześniej Rzecznik Praw Obywatelskich.
• Posłowie domagają się od resortu odpowiedzi, czy planowana jest podwyżka świadczeń i coroczna weryfikacja progów.

Zbyt niskie progi dochodowe odcinają Polaków od pomocy

W interpelacji złożonej przez posłów Kamila Wnuka, Maję Ewę Nowak, Ewę Schädler, Łukasza Osmalaka i Bożennę Hołownię czytamy, że obecne zasady przyznawania pomocy społecznej nie odpowiadają aktualnej sytuacji ekonomicznej. Zdaniem parlamentarzystów, obowiązujące kryteria dochodowe oraz wysokość świadczeń nie zapewniają zabezpieczenia nawet podstawowych potrzeb życiowych.

Posłowie wskazują, że do ich biur zgłaszają się obywatele, którzy pozostają poza systemem wsparcia wyłącznie z powodu zaniżonych progów. Problem dotyczy zwłaszcza osób z niepełnosprawnościami, ich opiekunów oraz rodzin, które mimo faktycznego ubóstwa i rosnących kosztów utrzymania nie kwalifikują się do otrzymania pomocy, często przez przekroczenie limitu o niewielką kwotę.

Rzecznik Praw Obywatelskich potwierdza: system wymaga pilnej naprawy

Autorzy interpelacji powołują się na stanowisko Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, które już w maju 2026 roku potwierdziło systemowe wady. Według RPO, wysokość świadczeń należy uznać za niewystarczającą, a kryteria dochodowe są określone na zbyt niskim poziomie. W efekcie część osób w sytuacji kryzysowej nie otrzymuje pomocy mimo rzeczywistej potrzeby.

Jak podkreślono w piśmie, obecne mechanizmy weryfikacji świadczeń nie uwzględniają w wystarczającym stopniu inflacji, wzrostu cen energii czy ogólnych kosztów życia. Rzecznik zaznaczył jednocześnie, że nie ma inicjatywy ustawodawczej, co oznacza, że odpowiedzialność za zmianę przepisów spoczywa na rządzie i parlamencie.

Posłowie zadają siedem kluczowych pytań o przyszłość wsparcia

W związku z alarmującą sytuacją posłowie skierowali do resortu rodziny, pracy i polityki społecznej serię pytań. Chcą wiedzieć, czy ministerstwo planuje podwyższenie kryteriów dochodowych oraz wysokości świadczeń, aby odpowiadały one realnym kosztom utrzymania. Pytają również, na jakim etapie są prace nad wprowadzeniem corocznej weryfikacji progów, do czego, jak wskazują, przyznawało się samo ministerstwo.

Parlamentarzyści dopytują także o plany wprowadzenia mechanizmów uwzględniających dodatkowe koszty ponoszone przez osoby z niepełnosprawnościami, takie jak leczenie czy rehabilitacja. Chcą też wiedzieć, czy resort analizował zgodność obecnych przepisów z konstytucyjną zasadą ochrony godności człowieka oraz czy planowana jest reforma systemu w kierunku większej elastyczności wsparcia.

W swojej interpelacji posłowie podkreślają, że przedstawiony problem ma charakter systemowy i dotyczy tysięcy rodzin w Polsce. Ich zdaniem państwo ma obowiązek tworzyć skuteczne instrumenty ochrony osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej.

Zwracają uwagę, że pomoc społeczna powinna realnie zabezpieczać minimum egzystencji oraz godność obywateli, a obecne mechanizmy tego nie gwarantują.