Dlaczego łosie pojawiają się na drogach?
W ciągu ostatnich lat liczba kolizji z łosiami znacząco wzrosła. Dr hab. Jakub Gryz z Instytutu Badawczego Leśnictwa podkreśla, że problem ten wynika nie tylko z odbudowy populacji łosi, ale również z dynamicznej rozbudowy infrastruktury drogowej. „Sprawa jest bardziej złożona, niż się wydaje. Z jednej strony można powiedzieć, że łosie wychodzą na drogi. Z drugiej – że to my wjeżdżamy w ich przestrzeń. W ciągu ostatnich dekad przybyło łosi, dróg i samochodów. Coraz więcej tras przecina tereny leśne, doliny rzeczne i obszary przyrodniczo cenne. Te dwa procesy – odbudowa populacji i rozbudowa infrastruktury – po prostu na siebie nachodzą.”
Wzrost liczby łosi i ich migracje
Od czasu wprowadzenia moratorium w 2001 roku, populacja łosi w Polsce zaczęła się odbudowywać po nadmiernych odstrzałach z lat 90. Obecnie szacuje się, że liczba tych zwierząt wynosi od 30 do 45 tysięcy. Jednak dokładne ustalenie liczby łosi jest trudne i obarczone błędem. „Liczenie dzikich zwierząt w skali kraju jest niezwykle trudne, kosztowne, czasochłonne i obarczone błędem. W badaniach mojego zespołu stosujemy kilka metod równolegle: tropienia, liczenia odchodów jako wskaźnika zagęszczenia i fotopułapki. Każda metoda daje nieco inne wyniki. Dlatego bardziej wiarygodne jest mówienie o zagęszczeniu na jednostkę powierzchni niż o konkretnej liczbie łosi w Polsce.”
Łosie w miastach i krajobrazie rolniczym
Łosie tradycyjnie kojarzone są z bagnami i podmokłymi lasami, jednak coraz częściej można je spotkać w krajobrazie rolniczym, a nawet w miastach. „To prawda. Tradycyjnie łoś był postrzegany jako gatunek związany z torfowiskami i podmokłymi lasami – jak w rejonie Biebrzy czy Kampinosu. Dziś okazuje się, że jest znacznie bardziej plastyczny środowiskowo. Spotykamy go w sadach, mozaice pól i zadrzewień, a nawet w Warszawie.”
Jakie zagrożenia stoją przed łosiami?
Zmiany klimatyczne i fragmentacja siedlisk to poważne zagrożenia dla łosi. Łoś jest gatunkiem zimnolubnym, a wysokie temperatury mogą negatywnie wpływać na jego kondycję. „Tak. Łoś jest gatunkiem zimnolubnym. Wysoka temperatura jest dla niego dużym obciążeniem. Fale upałów ograniczają aktywność i mogą wpływać negatywnie na kondycję. Coraz większym problemem jest też fragmentacja siedlisk.” Fragmentacja, w tym budowa barier na wschodniej granicy, utrudnia migrację i łączność genetyczną między populacjami.
Czy polowania na łosie są konieczne?
Debata na temat odstrzału łosi w Polsce jest złożona i wymaga ostrożnego podejścia. „To temat powracający w debacie. Historia pokazuje, że łatwo przeszacować liczebność i produktywność populacji. Nadmierne odstrzały mogą szybko zniweczyć wieloletni wysiłek odbudowy. Decyzje powinny opierać się na rzetelnych danych.” Warto pamiętać, że głównym zagrożeniem dla łosi pozostaje działalność człowieka, a nie naturalni wrogowie.
Jak zapobiegać kolizjom z łosiami?
Największe ryzyko kolizji z łosiem występuje w warunkach ograniczonej widoczności, szczególnie nocą, jesienią i zimą. Łosie przyciąga sól używana do posypywania dróg, co zwiększa prawdopodobieństwo wypadków. Kierowcy powinni zachować szczególną ostrożność w miejscach oznaczonych znakiem „Uwaga dzikie zwierzęta”, ponieważ nie jest to jedynie ostrzeżenie dekoracyjne, ale realne zagrożenie.
Dwa piękne łabędzie utknęły w potrzasku. Interweniowała straż miejska [GALERIA]
5
