Rewolucja w polskiej szkole. Ministerstwo ogłasza nowe zasady dla uczniów

Szefowa resortu edukacji Barbara Nowacka wdraża istotne modyfikacje w systemie oświaty, które wpłyną na szkolną codzienność zarówno dzieci, jak i grona pedagogicznego. Najważniejsza transformacja dotyczy zadań domowych w klasach IV-VIII – zyskają one status dobrowolnych, a ich odrabianie może otworzyć drogę do wyższej oceny na koniec roku. Zmodyfikowano także wytyczne dotyczące oceniania zachowania, co ma docelowo przynieść uczniom ulgę.

Ministerstwo Edukacji Narodowej zaktualizowało przepisy regulujące zasady klasyfikowania, promowania i oceniania w publicznych placówkach. Zdecydowana większość tych regulacji wejdzie w życie 1 września 2026 roku, natomiast wytyczne dotyczące egzaminów zaczną obowiązywać rok później.

Zadania domowe w klasach IV-VIII według nowych wytycznych MEN

Kluczowym elementem zaktualizowanego prawa jest kwestia aktywności pozalekcyjnej uczniów w starszych klasach szkół podstawowych. Odświeżone rozporządzenie precyzuje ramy dla zadań pisemnych oraz prac o profilu techniczno-praktycznym. Od teraz ćwiczenia wykonywane w domu mają służyć wyłącznie utrwaleniu i rozbudowaniu wiedzy, którą nauczyciel przekazał wcześniej w trakcie zajęć.

Zasadniczą innowacją jest całkowita dobrowolność tych zadań, co oznacza, że brak pracy domowej nie skutkuje już otrzymaniem negatywnej noty. Jeśli jednak uczeń postanowi rozwiązać zadane ćwiczenia, pedagog ma obowiązek je zweryfikować i przekazać merytoryczną opinię. Taka informacja zwrotna uświadomi podopiecznemu, jaki materiał ma już opanowany, a jakie zagadnienia wymagają dalszej nauki i uwagi.

Brak obowiązkowych zadań a wyższa ocena. Co zaplanowało ministerstwo?

Zaktualizowane prawo daje także szansę na wykorzystanie nadobowiązkowych zadań do poprawy końcowej noty z danego przedmiotu. Należy jednak pamiętać, że ten mechanizm nie będzie działał w każdej placówce automatycznie. Aby skorzystać z takiego przywileju, konkretna szkoła musi zapisać odpowiednie procedury w swoim statucie i ustalić szczegóły. Uczeń celujący w wyższą ocenę roczną dostanie wówczas możliwość oddawania dobrowolnych prac pisemnych, a dyrekcja jasno określi, w jaki sposób przełożą się one na jego końcowe szkolne wyniki.

Kryteria oceny z zachowania. Nowe wytyczne dla wychowawców

Od września modyfikacji ulegną również czynniki decydujące o śródrocznej i rocznej nocie z zachowania. Wychowawcy będą teraz zwracać szczególną uwagę na sumienność w realizacji szkolnych obowiązków oraz szacunek okazywany personelowi, nauczycielom i rówieśnikom. Kluczowe stanie się także respektowanie norm społecznych, nie tylko w murach placówki, ale również poza nią.

Grono pedagogiczne oceni ponadto kulturę wypowiedzi, dbałość o własne zdrowie i bezpieczeństwo, a także zdolność do pracy zespołowej. Na końcowy stopień wpłynie zaangażowanie ucznia w inicjatywy klasowe, szkolne i lokalne. Ważnym aspektem będzie również to, czy młody człowiek bierze odpowiedzialność za swój indywidualny rozwój i stałe dążenie do wyznaczonych celów.

Prawo jazdy w szkole. Ułatwienia dla uczniów techników i szkół branżowych

Reforma edukacyjna przewiduje także udogodnienia dla młodzieży kształcącej się w technikach oraz szkołach branżowych pierwszego stopnia. Jeżeli uczeń przedłoży dokument poświadczający ukończenie kursu na prawo jazdy poza placówką, zostanie automatycznie zwolniony ze szkolnych zajęć przygotowujących do uzyskania uprawnień.

To niezwykle wygodna opcja dla wszystkich młodych osób, które postanowiły zdobyć takie przygotowanie we własnym zakresie, na przykład uczestnicząc w zajęciach w prywatnym ośrodku szkolenia kierowców.

Zasady egzaminów klasyfikacyjnych ulegną zmianie. Kiedy wejdą w życie?

Odświeżone rozporządzenie określa na nowo przebieg egzaminów poprawkowych, klasyfikacyjnych oraz sprawdzianów wiedzy. Ta konkretna część ministerialnych regulacji nie zacznie jednak obowiązywać od razu, lecz poczeka na wdrożenie do 1 września 2027 roku.

Testy będą realizowane wyłącznie w formie stacjonarnej przed wyznaczoną do tego komisją. W trakcie ich trwania obowiązywać będzie bezwzględny zakaz korzystania z telefonów, smartwatchy oraz innych gadżetów elektronicznych. Wyjątek przewidziano wyłącznie dla sprzętu niezbędnego do bieżącego monitorowania parametrów zdrowotnych zdającego ucznia.

Resort ustalił również dolne granice czasu trwania egzaminu z pojedynczego przedmiotu: to 30 minut dla roczników I-III, 45 minut dla klas IV-VIII i równe 60 minut w przypadku szkół ponadpodstawowych. W ciągu jednej doby uczeń będzie mógł przystąpić do maksymalnie trzech takich przedmiotów. W sytuacjach nadzwyczajnych, takich jak choroba, dyrektor placówki uzyska prawo do zorganizowania testu poza budynkiem szkolnym, wliczając w to pobyt w szpitalu lub w rodzinnym domu.