Lech Wałęsa po niemal roku nieobecności wrócił do Gdańska. Takie powitanie mu zgotowano

W nocy z 12 na 13 grudnia 1981 roku władze komunistyczne zatrzymały Lecha Wałęsę oraz czołowych działaczy „Solidarności”. Decyzją Wojciecha Jaruzelskiego w całym kraju wprowadzono wówczas stan wojenny, co oznaczało otwartą walkę ze związkiem. Przyszły prezydent odzyskał wolność po blisko roku izolacji. Kiedy 14 listopada 1982 roku Lech Wałęsa ponownie pojawił się w Gdańsku, czekało na niego powitanie, które przeszło najśmielsze oczekiwania.

Lech Wałęsa ociera oko białą chusteczką. O kulisach powrotu lidera Solidarności do Gdańska przeczytasz na Eska.
Autor: Marcin Gadomski/SUPER EXPRESS Lech Wałęsa

Internowanie Lecha Wałęsy w stanie wojennym

Chociaż oficjalny dokument nakazujący internowanie Lecha Wałęsy wydano dopiero po upływie ponad miesiąca, faktyczne zatrzymanie i odizolowanie lidera związkowców nastąpiło już w nocy z 12 na 13 grudnia 1981 roku. Tuż przed tymi wydarzeniami sekretarz gdańskiego komitetu wojewódzkiego PZPR Tadeusz Fiszbach usiłował przekonać opozycjonistę do podjęcia negocjacji z władzami. Przywódca związku kategorycznie odrzucił tę propozycję, argumentując, że w obecnych okolicznościach jakiekolwiek rozmowy są wykluczone. Wygłosił wówczas prorocze słowa o przyszłym triumfie „Solidarności”, a samo wprowadzenie stanu wojennego określił mianem ostatecznego gwoździa do trumny systemu komunistycznego.

Standard pobytu Lecha Wałęsy w miejscach odosobnienia określano jako wysoki. Związkowiec mógł regularnie widywać się nie tylko z żoną i dziećmi, ale również z duchownymi oraz reprezentantami Episkopatu, choć doskonale zdawał sobie sprawę z tego, że wszystkie te konwersacje są podsłuchiwane. Mimo że chwalił jakość podawanego jedzenia, to brak aktywności fizycznej poskutkował u niego wyraźnym wzrostem wagi. Według późniejszych relacji samego zainteresowanego komuniści z premedytacją zapewnili mu tak komfortowe otoczenie, by zamknąć go w „złotej klatce” i pokazać, że może żyć na poziomie zbliżonym do partyjnych dygnitarzy. W swoich wspomnieniach opozycjonista ujawnił także, że rozważał plan ucieczki, w realizacji którego mieli mu pomóc działacze „Solidarności”.

Lech Wałęsa napisał list do Wojciecha Jaruzelskiego. Kulisy wyjścia na wolność

Opuszczenie ośrodka internowania w Arłamowie przez Lecha Wałęsę było bezpośrednim skutkiem listu, który 8 listopada 1982 roku zaadresował do Wojciecha Jaruzelskiego. W piśmie tym, które przeszło do historii jako „list kaprala do generała”, przywódca robotników ocenił, że nadszedł właściwy czas na uregulowanie pewnych kwestii i wykonanie kroków w stronę porozumienia. Wysunął propozycję bezpośredniego spotkania oraz szczegółowego omówienia najważniejszych problemów, wyrażając przekonanie, że odrobina dobrej woli wystarczy do przełamania impasu. Po latach we wspomnieniach przyznał, że zdawał sobie sprawę z ryzyka towarzyszącego tej inicjatywie, ale uznał je za mniej groźne niż konsekwencje dalszego tkwienia w politycznym marazmie.

„W dzień po napisaniu listu przez Wałęsę w Arłamowie pojawił się gen. Czesław Kiszczak z propozycją, by Lech Wałęsa podpisał opracowany przez władze tekst. Wałęsa odmówił. 14 listopada w Naczelnej Prokuraturze Wojskowej zaproponowano Wałęsie podpisanie dokumentu stwierdzającego, że zapoznał się ze stanem prawnym obowiązującym od chwili wprowadzanie stanu wojennego i z konsekwencjami naruszenia prawa. Wałęsa odmówił podpisania także i tego dokumentu. Po tym spotkaniu powrócił do swojego domu w Gdańsku. Służba Bezpieczeństwa natychmiast opracowała plan inwigilowania go” - przypomina portal dzieje.pl.

Powrót Lecha Wałęsy do Gdańska. Tłumy powitały lidera „Solidarności”

Po blisko dwunastu miesiącach spędzonych w izolacji, 14 listopada 1982 roku Lech Wałęsa ponownie zawitał do swojego gdańskiego mieszkania. Pod domem na gdańskiej Zaspie oczekiwały na niego prawdziwe tłumy, które według różnych wyliczeń liczyły od kilkuset do nawet ponad tysiąca zgromadzonych osób. Całej tej niezwykłej scenerii dopełniały łopoczące na wietrze biało-czerwone flagi, szczelnie wypełniona ludźmi ulica oraz sąsiedzi, którzy przyglądali się całemu wydarzeniu ze swoich balkonów.

Poniżej możecie obejrzeć archiwalny materiał wideo dokumentujący tamte historyczne chwile.

 

ROLKI