Jesienne chłody i pierwsze przymrozki dają już o sobie znać - wkroczyliśmy w sezon, w którym ogrzewanie budynków ponownie staje się istotnym elementem wydatków polskich rodzin. To również moment, w którym łatwiej zauważyć problemy z utratą ciepła w domach - szybko wychładzające się pomieszczenia, zimne ściany czy po prostu konieczność uruchomienia instalacji grzewczej. Jednak wybór źródła ciepła, który w ostatnim czasie ogniskował uwagę sporej części polskiego społeczeństwa, jest tylko jednym z elementów układanki. Równie istotne jest to, ile energii budynek rzeczywiście potrzebuje, aby zapewnić odpowiednie warunki użytkownikom.
Czym jest wskaźnik EP?
Jednym z parametrów opisujących charakterystykę energetyczną budynku jest wskaźnik EP, czyli roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną w przeliczeniu na metr kwadratowy. Obejmuje on potrzeby związane m.in. z ogrzewaniem, wentylacją czy przygotowaniem ciepłej wody, ale uwzględnia także energię potrzebną do pozyskania, przetworzenia i dostarczenia wykorzystywanych paliw lub energii elektrycznej. Pokazuje więc szerszy bilans niż samo zużycie widoczne na liczniku.
Co oznacza to w praktyce? Im niższy wskaźnik EP, tym mniejszego nakładu nieodnawialnej energii pierwotnej wymaga użytkowanie budynku. Obniżenie jego wartości może wynikać zarówno z ograniczenia strat ciepła dzięki termomodernizacji, jak i ze sprawniejszego systemu ogrzewania czy wykorzystania odnawialnych źródeł energii.
EP nie jest jednak bezpośrednim wyznacznikiem wysokości rachunków. Żeby oszacować możliwe oszczędności finansowe, trzeba uwzględnić m.in. ilość energii dostarczanej do budynku po planowanej modernizacji, jej cenę, źródło ciepła oraz sposób użytkowania obiektu. Spadek EP o 25 czy 70 proc. nie oznacza więc automatycznie takiej samej redukcji wydatków.
Analizy ekspertów Multiconsult Polska pokazują, że dla budynku mieszkalno-usługowego o powierzchni 596 m² wskaźnik EP po przeprowadzeniu termomodernizacji obniżył się z 1706,1 do 1287,7 kWh/(m²·rok), czyli o blisko 25 proc. Oznacza to, że na każdy metr kwadratowy przypada mniejsze zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną. To krok pierwszy, w kolejnym audytorzy energetyczni wyliczają faktyczne oszczędności finansowe możliwe dzięki pracom termomodernizacyjnym.
Nie tylko domy, ale i biura oraz szkoły
Sprawdzanie efektywności energetycznej nie dotyczy jednak wyłącznie budynków mieszkalnych. Ważną część analiz wykonywanych przez Multiconsult Polska stanowią opracowania realizowane dla biur, szkół i innych budynków użyteczności publicznej. Tam różnice wskazane w audytach energetycznych bywają jeszcze większe.
W jednym z analizowanych budynków biurowych wskaźnik EP zmniejszył się po termomodernizacji o 71,9 proc., a w drugim o 91,5 proc. W przypadku szkoły redukcja wyniosła 73,1 proc.
Taka rozpiętość - od blisko 25 proc. w budynku mieszkalno-usługowym do ponad 90 proc. w jednym z biur - pokazuje jednocześnie, dlaczego nie ma jednego przepisu na energooszczędność i termomodernizację. Punktem wyjścia powinien być konkretny budynek, jego stan techniczny i sposób użytkowania, a nie wybrana z góry technologia.
Budynki różnią się konstrukcją, izolacją ścian i dachów, stanem okien, sprawnością instalacji czy sposobem użytkowania. Innych warunków wymaga dom, innych szkoła, a jeszcze innych biuro. Audyt energetyczny pozwala zebrać te informacje i porównać możliwe warianty termomodernizacji. Dzięki temu właściciel lub zarządca może ocenić, jakie efekty przyniesie określony zakres prac oraz jakie nakłady będą potrzebne do jego realizacji.
Przed wyborem nowego źródła ciepła warto najpierw sprawdzić, ile energii budynek rzeczywiście potrzebuje i w jaki sposób można to zapotrzebowanie ograniczyć. Jeśli planujemy ocieplenie ścian lub dachu, system ogrzewania powinniśmy dobierać do potrzeb budynku po wykonaniu tych prac. Poszczególne działania wpływają na siebie, dlatego warto analizować je łącznie. Audyt pomaga ustalić zakres i kolejność prac, porównać warianty modernizacji oraz ocenić ich przewidywane efekty jeszcze przed rozpoczęciem inwestycji.
Termomodernizacja może obejmować m.in. ocieplenie ścian i dachów, wymianę okien i drzwi, modernizację systemu ogrzewania czy zmianę źródła ciepła i wykorzystanie OZE. Chodzi zatem o dobranie rozwiązań, które odpowiadają rzeczywistym potrzebom konkretnego obiektu.
Ciepły dom a zużycie energii
Stan budynku wpływa na komfort życia jego mieszkańców. Pokazuje to badanie Polskiego Alarmu Smogowego przeprowadzone w maju 2026 r. wśród 1154 właścicieli domów jednorodzinnych. W grupie osób korzystających z pompy ciepła 51 proc. mieszkańców nieocieplonych domów deklarowało problemy z komfortem cieplnym podczas poprzedniej zimy. Wśród osób korzystających z tego rozwiązania w domach ocieplonych było to 14 proc [3]. Są to deklaracje mieszkańców, które pokazują szerszą zależność - sposób ogrzewania trudno rozpatrywać w oderwaniu od stanu samego budynku.
Pierwsze chłodne tygodnie sezonu grzewczego mogą więc być dobrym momentem nie tylko na obserwowanie rachunków, ale także na zebranie informacji o tym, jak zachowuje się budynek. Czy poszczególne pomieszczenia szybko się wychładzają? Czy temperatura jest w nich równomierna? Czy instalacja musi pracować intensywnie, by zapewnić komfort?
Audyt pozwala przejść od takich obserwacji do porównania konkretnych działań, ich kosztów i przewidywanych efektów. Zwłaszcza przy ograniczonym budżecie może pomóc ustalić priorytety i zdecydować, od których prac warto rozpocząć i na jakich działaniach się skupić.
Multiconsult Polska to multidyscyplinarna firma świadcząca usługi projektowe, nadzorowe oraz doradcze w zakresie projektów technicznych i ochrony środowiska, działająca w następujących branżach: transport i infrastruktura, budownictwo oraz przemysł. Filozofia firmy to utrzymanie najwyższej jakości realizowanych usług, z jednoczesnym zapewnieniem najwyższych standardów etycznych, poszanowaniem środowiska naturalnego oraz utrzymaniem wysokiego standardu bezpieczeństwa i higieny pracy.
Źródło informacji: Multiconsult Polska
