Spis treści
Małe sklepy notują spadek liczby transakcji, ale wyższe paragony
Sytuacja mniejszych punktów handlowych staje się coraz trudniejsza. Jak informuje Polska Izba Handlu, we wrześniu 2026 roku w sklepach o powierzchni nieprzekraczającej 300 mkw. przeprowadzono o 4,6 proc. mniej transakcji w ujęciu rocznym. Jednocześnie w tym samym okresie sama wartość sprzedaży poszła w górę o 1,9 proc.
Skąd wynika ta rozbieżność? Otóż kupujący podczas jednej wizyty wydają przy kasie wyższe kwoty. W skali roku średnia wartość koszyka zakupowego urosła o 6,8 proc., osiągając poziom 27,27 zł. Taki wynik nie świadczy jednak o poprawie kondycji drobnego handlu. W okresie od stycznia do września liczba wszystkich transakcji skurczyła się aż o 5,9 proc., natomiast całkowite obroty spadły o 0,2 proc. względem tych samych miesięcy 2025 roku.
Polacy kupują mleko, mąkę i olej w dyskontach
Dlaczego konsumenci omijają osiedlowe placówki? Z analiz Polskiej Izby Handlu wynika, że wyraźnie maleje tam sprzedaż najbardziej podstawowych artykułów spożywczych. Na paragonach rzadziej pojawiały się między innymi mąka, mleko oraz olej. Eksperci PIH oceniają, że klienci po tego typu asortyment coraz chętniej udają się do dyskontów.
Na tym problemy mniejszych detalistów się nie kończą. Choć wrzesień przyniósł słoneczną aurę, to kupujący znacznie rzadziej sięgali po towary typowe dla ciepłych dni. W porównaniu z poprzednim rokiem na paragonach odnotowano o 19 proc. mniej lodów impulsowych, o 10 proc. mniej wody oraz o 6 proc. mniej piwa. Ponadto sprzedaż napojów gazowanych skurczyła się o 5 proc., a mniejszym zainteresowaniem cieszyły się także wina i wódki.
Kawa mrożona i produkty proteinowe hitem w małych sklepach
W statystykach można jednak znaleźć również pozytywne trendy. Absolutnym hitem sprzedażowym we wrześniu okazała się kawa mrożona. Ten konkretny napój pojawiał się na paragonach aż o 25 proc. częściej niż w analogicznym okresie rok wcześniej.
Klienci coraz chętniej wybierają także napoje funkcjonalne oraz energetyczne. Oprócz tego w koszykach zakupowych regularnie lądują batony owocowe i proteinowe, zamienniki cukru, serki wiejskie, kefiry, funkcjonalne napoje mleczne czy pitne jogurty bazujące na skyrze.
Powyższe zestawienie wyraźnie dowodzi zmiany nawyków konsumenckich. Poza klasyczną żywnością Polacy poszukują przekąsek i napojów spełniających określone funkcje, począwszy od produktów wysokobiałkowych dla osób na diecie, aż po środki gwarantujące szybki zastrzyk energii.
Woreczki nikotynowe i e-papierosy wypychają tradycyjny tytoń
Duże przetasowania nastąpiły również w segmencie wyrobów z nikotyną. Z wyliczeń PIH wynika, że we wrześniu sprzedaż płynów do e-papierosów oraz woreczków nikotynowych podskoczyła o 50 proc. rok do roku, biorąc pod uwagę liczbę paragonów. Lepsze wyniki zanotowały także pody do papierosów elektronicznych.
Równolegle na znaczeniu traciły klasyczne wyroby tytoniowe. W ujęciu rocznym zwykłe papierosy pojawiały się na rachunkach o 10 proc. rzadziej, a sprzedaż wkładów przeznaczonych do podgrzewaczy tytoniu zmniejszyła się o 9 proc.
Przytoczone statystyki potwierdzają, że drobni kupcy walczą nie tylko z konkurencją ze strony dyskontów przejmujących część ruchu, ale też z ewolucją gustów samych kupujących. Konsumenci rzadziej odwiedzają małe sklepy i wybierają w nich zupełnie inne towary niż jeszcze dwanaście miesięcy temu.