Darmowe badania dla chorych na cukrzycę. Krótka wizyta może uchronić przed amputacją stopy

2026-11-05 17:43

U diabetyków nawet zwykły ucisk obuwia, otarcie czy drobne skaleczenie mogą mieć dramatyczny finał. Niewielkie uszkodzenie naskórka na stopie często przekształca się w trudne do wyleczenia owrzodzenie, co w skrajnych sytuacjach kończy się odjęciem kończyny. Obecnie z problemem ran stopy cukrzycowej boryka się w naszym kraju od 200 do 250 tys. osób. Tragedii można jednak uniknąć dzięki ogólnopolskiej akcji darmowych badań, którą zaplanowano w dniach 13-20 listopada. Sama kontrola potrwa raptem 10 minut.

Dłonie kobiety trzymającej swoje stopy na białym tle. O darmowych badaniach dla diabetyków przeczytasz na Eska.
Autor: Getty Images

Darmowe badania dla cukrzyków. Trwają zapisy na ogólnopolską akcję

Nadchodząca inicjatywa ma szansę ocalić zdrowie, a w wielu przypadkach również życie pacjentów. Diabetycy muszą bowiem ze szczególną troską podchodzić do pielęgnacji swoich kończyn dolnych. U tej grupy chorych nawet błahe otarcie naskórka czy drobne skaleczenie potrafi przekształcić się w ciężką, oporną na leczenie ranę grożącą amputacją.

Problem ten dotyka w naszym kraju ogromnej grupy ludzi, ponieważ z ranami w przebiegu stopy cukrzycowej walczy obecnie w Polsce od 200 do 250 tys. pacjentów. W odpowiedzi na te dane, w ramach Światowego Tygodnia Świadomości Stopy Cukrzycowej, rusza specjalna kampania darmowych kontroli. Rejestracja chętnych już wystartowała, a pojedyncza wizyta w gabinecie zabierze jedynie 10 minut.

Badanie stopy cukrzycowej. 10 minut może uchronić przed amputacją

Polskie Towarzystwo Leczenia Ran zaplanowało tę ogólnokrajową akcję darmowych kontroli na dni od 13 do 20 listopada. Głównym założeniem organizatorów jest wczesne wychwycenie niepokojących zmian u pacjentów, jeszcze zanim rozwiną się zakażenia, trudne w terapii rany oraz groźne powikłania.

Sama procedura medyczna nie wiąże się z bólem ani ingerencją w ciało i nie trzeba się do niej wcześniej przygotowywać. Podczas wizyty specjalista przy użyciu urządzenia nazywanego monofilamentem zweryfikuje czucie w stopach, zbada tętno na ich tętnicach oraz określi indywidualne czynniki zagrożenia.

Wyniki tych pomiarów pozwolą lekarzowi na przypisanie badanego pacjenta do konkretnej grupy ryzyka. Chory wyjdzie też z gabinetu z dokładnymi zaleceniami na temat prawidłowego dbania o stopy na co dzień oraz skutecznej profilaktyki.

„Nie możemy koncentrować się wyłącznie na leczeniu ran i zaawansowanych powikłań. Musimy docierać do pacjentów znacznie wcześniej, kiedy proste badanie i odpowiednia edukacja mogą pomóc zapobiec dramatycznym konsekwencjom” – podkreśla dr n. med. Przemysław Lipiński, pełniący funkcję prezesa Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran.

Objawy stopy cukrzycowej. Dlaczego diabetyk nie czuje poważnej rany?

Regularna obserwacja kończyn ma fundamentalne znaczenie ze względu na specyfikę samej choroby. Przewlekła cukrzyca niszczy układ nerwowy i wywołuje neuropatię oraz zanik prawidłowego czucia. Przekłada się to na sytuacje, w których pacjent jest zupełnie nieświadomy powstałego ucisku, otarcia czy przecięcia skóry. Uszkodzenie postępuje w ukryciu, a diabetyk dostrzega zagrożenie dopiero w zaawansowanym stadium problemu.

Dodatkową przeszkodą dla organizmu jest osłabione krążenie krwi w nogach, które drastycznie spowalnia procesy regeneracji tkanek. Przez to całkiem błahe naruszenie ciągłości skóry z łatwością przechodzi w groźną infekcję lub owrzodzenie, co ostatecznie może zmusić lekarzy do amputacji.

„Największym błędem jest przekonanie, że stopami trzeba zainteresować się dopiero wtedy, gdy pojawi się rana. U wielu pacjentów pierwsze nieprawidłowości rozwijają się wcześniej i nie powodują bólu, ponieważ cukrzyca może prowadzić do zaburzeń czucia” – ostrzega prof. Beata Mrozikiewicz-Rakowska, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran.

Owrzodzenie stopy cukrzycowej i amputacja. Alarmujące statystyki

Dane gromadzone przez lekarzy brzmią niezwykle groźnie. Z szacunków Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran wynika, że problem owrzodzenia stopy dotyka na pewnym etapie życia aż jedną czwartą wszystkich diabetyków. Skutki tego schorzenia bywają śmiertelne. W perspektywie pięciu lat umiera około 30 proc. chorych ze zdiagnozowaną cukrzycową chorobą stóp, a po przeprowadzonej amputacji odsetek ten rośnie do 60 proc.

Właśnie z tego powodu systematyczna kontrola stóp jest konieczna nawet przy braku bólu i jakichkolwiek widocznych zmian na skórze. Tylko szybkie zdiagnozowanie problemów z krążeniem lub czuciem pozwala wdrożyć odpowiednie kroki przed otwarciem się rany.

Zapisy na bezpłatne badania stóp dla cukrzyków. Kto może skorzystać?

Z przygotowanej puli badań mogą skorzystać pacjenci ze zdiagnozowaną cukrzycą, którzy aktualnie poddają się terapii tej choroby. Z udziału w inicjatywie wykluczono jednak te osoby, które już teraz przechodzą leczenie aktywnych ran wywołanych zespołem stopy cukrzycowej.

Chętni powinni zgłaszać się na wizyty bezpośrednio do konkretnych przychodni i gabinetów biorących udział w kampanii. Poszczególne ośrodki prowadzą rejestrację przez telefon, drogą internetową lub w jeszcze innej, wybranej przez siebie formie.

Pełny wykaz zaangażowanych placówek medycznych wraz ze szczegółami akcji udostępniono w sieci pod adresem www.ptlr.org, gdzie pacjenci mogą znaleźć wszystkie niezbędne informacje. Z decyzją nie należy zwlekać do momentu uszkodzenia skóry, gdyż poświęcenie paru chwil na badanie profilaktyczne pozwala ustrzec się przed dramatycznymi konsekwencjami zdrowotnymi.

 

ROLKI