Niesamowite zaćmienie Słońca nad Polską. Tutaj widok będzie najlepszy

Już 12 sierpnia Polska stanie się świadkiem niezwykłego spektaklu na niebie. Księżyc zasłoni znaczną część tarczy słonecznej, oferując najgłębsze zaćmienie Słońca widoczne z naszego kraju od 27 lat. Nic dziwnego, że tłumy Polaków biorą sobie wolne i jadą w jedno konkretne miejsce, z którego widok będzie najlepszy.

Rodzina w specjalnych okularach obserwuje niebo z leżaków. O zaćmieniu Słońca nad Polską przeczytasz w serwisie Eska.
Autor: Bluiz70/ Shutterstock

Zaćmienie Słońca w Polsce nie będzie zwykłym, codziennym zjawiskiem. Tego dnia Księżyc zakryje nawet do 85 proc. tarczy słonecznej, a wszystko to rozegra się, gdy nasza dzienna gwiazda będzie już bardzo nisko nad horyzontem. Całość zbiegnie się z malowniczym zachodem, co obiecuje niezapomniane widoki i niezwykłe światło.

Mimo że pas całkowitego zaćmienia przejdzie m.in. przez Islandię i Hiszpanię, polskie niebo zaoferuje widok „jasnego sierpa” Słońca, które, choć nie zniknie całkowicie, sprawi, że otoczenie nabierze "metalicznego", kontrastowego blasku. Najlepszym miejscem do obserwacji zaćmienia Słońca w Polsce będą Międzyzdroje! To zdecydowanie faworyt. To miasto spełnia wszelkie warunki, aby zachwycić się niezwykłym zjawiskiem. Wielu miłośników już wzięło sobie wolne w pracy i zmierza w tym kierunku.

Gdzie najlepiej podziwiać ten spektakl? Jedź na północny zachód

Jeśli marzymy o najlepszych widokach, celem powinien być północno-zachodni kraniec Polski, a zwłaszcza wybrzeże. Dlaczego akurat tam?

W tej części kraju zakrycie tarczy słonecznej będzie największe – lokalnie przekroczy 85 proc. W przeciwieństwie do wschodnich i południowo-wschodnich regionów, gdzie maksimum zaćmienia nastąpi już po zachodzie Słońca, na zachodzie będzie więcej czasu na obserwację. Wybrzeże, szczególnie okolice Międzyzdrojów czy Świnoujścia, oferuje to, co najważniejsze – kilometry płaskiego, niczym niezakłóconego horyzontu w kierunku zachodnim i północno-zachodnim. Brak gór, wysokich bloków czy zwartej linii drzew to klucz do sukcesu, gdy Słońce jest ekstremalnie nisko.

Choć w niektórych miejscach Dolnego Śląska procent zakrycia może być minimalnie wyższy (np. Jelenia Góra: 85,3 proc.), Słońce będzie tam zaledwie około 1 stopnia nad horyzontem, co drastycznie zwiększa ryzyko, że przegapimy kulminację z powodu nawet niewielkiej przeszkody.

Mapa godzinowa zaćmienia Słońca w Polsce

Poniżej przedstawiamy mapę z godzinami zaćmienia Słońca widzianego z polskich miast, wraz z procentowym stopniem zakrycia tarczy słonecznej. Wzięliśmy pod uwagę zarówno godziny zachodu słońca, maksymalne zaćmienie, jak i uwarunkowanie terenowe.

Mapa godzinowa zaćmienia Słońca w Polsce
Autor: Marcin Twaróg/ Archiwum prywatne

Znajdź idealny punkt obserwacyjny

Nie potrzebujemy obserwatorium! O sukcesie zadecyduje otwarte, niczym nieograniczone pole widzenia. Szukaj miejsc takich jak:

  • Rozległa plaża z widokiem na morze.
  • Wysoki klif z bezpiecznym punktem obserwacyjnym.
  • Duża łąka lub skraj pola.
  • Otwarty brzeg jeziora.
  • Niewielkie wzniesienie lub punkt widokowy bez drzew i zabudowy od strony północno-zachodniej.

Unikaj centrów miast! Nawet pojedyncze drzewo czy niewysoki budynek mogą zasłonić Słońce, gdy będzie ono zaledwie kilka stopni nad horyzontem. Warto wcześniej sprawdzić mapę lub aplikację z kompasem, aby upewnić się, że wybrany kierunek jest wolny od przeszkód.

Kiedy patrzeć w niebo, aby zobaczyć zaćmienie Słońca?

Zaćmienie rozpocznie się mniej więcej między godziną 19:11 a 19:18, w zależności od lokalizacji. Najciekawsze kilkanaście minut, czyli faza maksimum, przypadnie na okres około 19:50-20:15.

Przykładowe godziny (orientacyjnie):

  • Szczecin: początek ~19:14, maksimum ~20:07, zachód 20:36
  • Trójmiasto: początek ~19:12, maksimum ~20:04, zachód 20:24
  • Warszawa: początek ~19:15, maksimum ~20:03, zachód ~20:07 (Słońce tylko 0,3 stopnia nad horyzontem!)
  • Wrocław: początek ~19:17, maksimum ~20:09, zachód 20:19
  • Kraków: początek ~19:18, maksimum ~19:59, zachód 20:04
  • Rzeszów: początek ~19:17, ostatnia faza tuż przed zachodem ~19:52–19:56

Im dalej na południowy wschód, tym szybciej horyzont przerwie to widowisko.

Całkowite zaćmienie słońca 2024 - sprawdź zdjęcia i oficjalne nagranie NASA

BEZPIECZEŃSTWO PRZEDE WSZYSTKIM: Chroń swój wzrok!

To najważniejsza zasada! Mimo że Słońce będzie częściowo zakryte, nigdy nie patrz na nie bezpośrednio gołym okiem! Przez cały czas trwania zjawiska w Polsce będziemy obserwować fazę częściową, a promienie słoneczne są nadal niebezpieczne.

Niezbędne są specjalne okulary do obserwacji Słońca zgodne z normą ISO 12312-2.

NIGDY nie można używać zwykłych okularów przeciwsłonecznych (nawet najciemniejszych), płyt CD, zdjęć rentgenowskich, okopconego szkła czy przypadkowych filtrów.

Lornetki, teleskopy, teleobiektywy wymagają specjalnych filtrów słonecznych, montowanych PRZED OBIEKTYWEM (po stronie Słońca). Patrzenie przez nieprzefiltrowany sprzęt optyczny może spowodować natychmiastowe i trwałe uszkodzenie wzroku.

Bezpieczną alternatywą jest metoda projekcyjna – wyświetl obraz Słońca na ekranie lub kartce, nie patrząc bezpośrednio przez sprzęt. Proste projektory otworkowe to też świetne rozwiązanie.

Chcesz zrobić zdjęcie? Aparat też potrzebuje filtra

Jeśli planujesz uwiecznić zaćmienie, pamiętaj, że sprzęt fotograficzny również wymaga odpowiedniego filtra słonecznego, zamontowanego z przodu obiektywu. Skupione światło słoneczne może uszkodzić matrycę lub optykę aparatu.

Smartfonem najlepiej uchwycić całą scenę – zaćmione Słońce w otoczeniu krajobrazu (morza, pola, linii miasta), ponieważ sama tarcza będzie bardzo mała na zdjęciu, chyba że masz smartfon z mocnym teleobiektywem.

Zaćmienie Słońca widziane z Gdańska

Pogoda – druga połowa sukcesu

Nawet najlepsza geometria zjawiska nie pomoże, jeśli niebo będzie zachmurzone. Na dzień przed zaćmieniem prognozy są obiecujące dla południowo-zachodniej części kraju (niewielkie zachmurzenie). Pamiętaj jednak, że przy Słońcu nisko nad horyzontem, nawet odległy pas chmur może zepsuć widok.

Monitoruj aktualne prognozy! Bądź gotów na spontaniczną zmianę planów, jeśli pogoda w Twojej wybranej lokalizacji okaże się kapryśna. Czyste niebo nad nieco gorszym miejscem obserwacji zawsze wygra z idealnym punktem pod chmurami.

Nie przegap tej okazji

To częściowe zaćmienie, połączone z zachodem Słońca, to prawdziwa gratka i rzadka okazja do podziwiania niezwykłego zjawiska astronomicznego. Polska Agencja Kosmiczna (POLSA) wskazuje zachodnią Polskę jako najlepszy obszar do obserwacji.

Dlatego w środę wieczorem, znajdź otwartą przestrzeń, zaopatrz się w bezpieczne okulary i spójrz na północny zachód.

Szybki przewodnik po zaćmieniu Słońca 12 Sierpnia:

  • Co: Głębokie częściowe zaćmienie Słońca (do 85% zakrycia).
  • Kiedy: Środa, 12 sierpnia.
  • Początek: Około 19:11–19:18.
  • Faza maksimum: Około 19:50–20:15.
  • Kierunek obserwacji: Zachód i północny zachód.
  • Gdzie najlepiej: Północno-zachodnia Polska, zwłaszcza wybrzeże (np. Międzyzdroje, Świnoujście).
  • Klucz do sukcesu: Odsłonięty, płaski horyzont.
  • Niezbędne wyposażenie: Okulary do obserwacji Słońca z filtrem ISO 12312-2.
  • Dodatkowa atrakcja: Tego samego wieczoru przypada szczyt aktywności roju Perseidów – po zaćmieniu warto poszukać spadających gwiazd!
Zaćmienie słońca 2022. Tłumy warszawiaków pod obserwatorium astronomicznym UW
QUIZ astronomiczny. Co wiesz o niezwykłych zjawiskach na niebie?
Pytanie 1 z 12
Na zdjęciu widać...
quiz o astronomii