SOFT POWER, czyli o łagodności i władzy
Tegoroczny Unsound przygląda się pojęciu SOFT POWER, które pierwotnie oznaczało możliwość wywierania wpływu nie poprzez siłę, lecz za pomocą kultury, idei i atrakcyjności. W 2026 roku festiwal proponuje jednak ponowne przyjrzenie się temu terminowi. Co oznaczają łagodność i władza w świecie naznaczonym globalnymi konfliktami, rozwojem sztucznej inteligencji, algorytmiczną kontrolą, a jednocześnie silną potrzebą wygody, bezpieczeństwa i bliskości?
Te pytania będą obecne zarówno w programie dyskursywnym, jak i w muzyce oraz działaniach performatywnych. SOFT i POWER staną się dwoma punktami wyjścia do rozmowy o intymności, wrażliwości, autorytecie, nacisku, głośności i skali. Tegoroczna edycja ma być również kolejnym krokiem w budowaniu międzynarodowej sieci Unsound, łączącej artystów, artystki, badaczy, badaczki i sceny muzyczne z różnych części świata.
W 2026 roku szczególnie ważny jest most między Warszawą i Krakowem. To właśnie między tymi dwoma miastami rozpięty zostanie główny program festiwalu.
Unsound 2026: Warszawa, 2–6 października
Warszawska część festiwalu rozpocznie się 2 października w Pawilonie tańca i innych sztuk performatywnych. Jej otwarciem będzie „Moyang 先祖 & Seaman 漁師”, nowa praca Tianzhuo Chena, znanego jako ASIANDOPEBOYS, oraz Siko Setyanto, inspirowana japońskim teatrem nō.
3 października na publiczność czeka premiera projektu „WARSZAWA” Piotra Kurka i Wilhelma Sasnala. Kurek powraca w nim do legendarnego utworu Davida Bowiego wspólnie z wokalistkami Zespołu Pieśni i Tańca „Śląsk”, natomiast Sasnal uzupełni występ wizualizacjami przygotowanymi na taśmie 16 mm. Wieczór otworzy saksofonista Bendik Giske.
Tego samego dnia po raz pierwszy w Warszawie jako artystka i kuratorka wystąpi Arca. Jej wydarzenie „AIRDOLL” połączy jej własny występ z udziałem Bobby’ego Beethovena, KAVARI i 2K88.
Kolejne dni przyniosą między innymi nowy występ Tima Heckera z instalacją świetlną Vincenta de Bellevala, nowy projekt Blackhaine’a „Saints in the Wethouse” oraz charakterystyczny, nieokiełznany show rapera Pink Siifu. Grupa Devon Rexi wystąpi z enigmatycznym Johnem T. Gastem, a Giant Claw i Julek ploski po raz pierwszy zaprezentują wspólny projekt „CONTROL FREAK”.
Jednym z najbardziej wyczekiwanych wydarzeń będzie koncert Diamandy Galás w Filharmonii Narodowej. Artystka, znana z niezwykle intensywnych i ekspresyjnych występów, pojawi się w Warszawie z rzadko prezentowanym koncertem.
W weekend 3–4 października odbędą się również kameralne koncerty z cyklu Morning Glory i Afternoon Glory. Wystąpią między innymi eksperymentalna artystka Klein oraz duet Milkweed. Ana Roxanne i Visible Cloaks zaprezentują swoje projekty wspólnie z polską kooperatywą Hashtag Ensemble.
Pociąg do muzyki
7 października festiwal przeniesie się z Warszawy do Krakowa w sposób, który trudno pomylić z klasycznym przejazdem między miastami. Pociąg zwany Unsoundem będzie ośmiogodzinną podróżą wypełnioną muzyką, performansem i wydarzeniami artystycznymi.
Po drodze pociąg zatrzyma się w Kielcach, gdzie w Kieleckim Centrum Kultury odbędzie się koncert Radical Polish Arkestry. Na pokładzie zagrają między innymi Julien Desprez, Elvin Brandhi, Paweł Szamburski, Pimpon, ZBIGNIEW oraz zespół Donja Jeka. Ramona Nagabczyńska zaprezentuje performans choreograficzny.
Nie zabraknie także wagonu didżejskiego. Za jego muzyczną oprawę odpowiadać będą Eltron, który przygotuje specjalny „Polish Wedding Set”, Errorsmith oraz Olivia.
Pociąg stanie się więc nie tylko środkiem transportu między dwiema częściami festiwalu, ale również osobnym wydarzeniem artystycznym.
Kraków: koncerty, premiery i wyjątkowe współprace
Od 8 do 11 października Unsound przeniesie się do Krakowa. W programie znalazły się zarówno premiery, specjalne projekty, jak i spotkania artystów reprezentujących bardzo różne muzyczne światy.
Sarah Davachi zaprezentuje „The Will of Tongues” wspólnie ze Spółdzielnią Muzyczną Contemporary Ensemble. The Providenza Ensemble, czyli Mabe Fratti, Clarissa Connelly i mark william lewis, wystąpi natomiast z Sinfoniettą Cracovią.
9 października w Łaźni Nowej Liars uczczą dwudziestolecie albumu „Drum’s Not Dead”. W projekcie wezmą udział również polscy perkusiści Macio Moretti i Jacek Prościński. Tego samego wieczoru Actress zaprezentuje nowy występ audiowizualny „Radical Frame”, a Marina Herlop premierowo pokaże materiał z albumu „Dja Dja”.
10 października BNNT wraz z Radwanem Ghazim Moumnehem przedstawią projekt „A Faithful Daughter”. W Łaźni Nowej wystąpią również L’Rain, promująca album „Fata Morgana”, manchesterski kwartet Mandy, Indiana oraz One Leg One Eye, solowy projekt Iana Lyncha znanego z zespołu Lankum.
Festiwal zakończy 11 października jubileuszowy koncert zespołu Księżyc „Eternal Circle”, podczas którego pojawi się również Svitlana Nianio.
Trzy noce w Hotelu Forum
Istotną częścią krakowskiej odsłony Unsoundu będzie program klubowy. Kulminacja przypadnie na trzy noce w Hotelu Forum.
8 października wystąpią między innymi Blawan, DJ Spinn, współzałożyciel footworkowej wytwórni Teklife, oraz pionier cloud rapu Cities Aviv. W setach b2b spotkają się Vigro Deep z Batu oraz KAVARI ze Ship Sketem. Na scenie pojawią się również londyński raper Jawnino, noise’owe trio Deli Girls i Charlie Osborne.
9 października w secie b2b spotkają się Juliana Huxtable i JASSS. Program tej nocy uzupełnią Siete Catorce, Serokolo 7 z mapantą z prowincji Limpopo, peruwiańskie DNGDNGDNG, re:ni, Dagmar Zuniga oraz Kuba Suchar.
10 października Lorenzo Senni zaprezentuje premierowy materiał, a DJ Spanish Fly, legenda sceny Memphis rapu, wystąpi w Polsce po raz pierwszy. Kode9 zagra b2b z Nikki Nair. Tego samego wieczoru pojawią się lizbońska supergrupa O Ghettão, Azzi On The Beat z Lagos, K Wata, Natalia Panzer i Mette Rasmussen.
W programie znalazły się również bardziej eksperymentalne propozycje. Dawuna przedstawi eteryczne, rozmyte wersje klasycznego R&B, a Shane Parish sięgnie po utwory Autechre, interpretując je na gitarze akustycznej.
Klubowa część festiwalu rozpocznie się jeszcze w Warszawie. Na Jasnej 1 odbędzie się między innymi SOFT LAUNCH z Donato Dozzym oraz noc z VTSS, która wróci do klubu będącego ważnym miejscem na początku jej kariery.
Darmowy program dyskursywny
Muzyka to jednak tylko jedna z warstw tegorocznego Unsoundu. Ważną część festiwalu stanowić będzie dostępny bezpłatnie i bez biletów program dyskursywny, poświęcony idei SOFT POWER.
W Warszawie program rozpocznie się 3 października w Muzeum Sztuki Nowoczesnej. Wśród pierwszych wydarzeń znajdą się sesja „Double Bind” Cema A. oraz prezentacja „Digital Ceasefire” Bretta Solomona dotycząca negocjowania pokoju w czasach konfliktów prowadzonych również za pośrednictwem cyfrowej infrastruktury.
4 października Alexander Pehlemann, Lucia Udvardyová i Daniel Muzyczuk porozmawiają o eksperymentalnym undergroundzie w niedemokratycznych państwach Europy. Arca i Bobby Beethoven spotkają się natomiast z Günseli Yalcinkayą.
Kolejne wydarzenia odbędą się w Galerii Studio. W programie znalazły się między innymi dyskusja „What the Folk?”, performatywny wykład „Club Commons” ex.sses i Anjali Prashar-Savoie oraz nagranie na żywo podcastu Critical Listening z udziałem Liz Pelly, Maxa Alpera, Piotra Kurka, Wilhelma Sasnala i Mata Schulza. Sophia Smith Galer wygłosi wykład poświęcony wymieraniu języków.
Krakowska część programu dyskursywnego podejmie między innymi temat historii inwigilacji dźwiękowej. Toby Heys, Marsha Courneya i Paul Rekret prześledzą jej rozwój, a Ben Ratliff i Philip Sherburne porozmawiają o pisaniu o muzyce w biegu. Po rozmowie odbędzie się wspólny bieg.
Nie zabraknie również tematów związanych ze sztuczną inteligencją. Liz Pelly, Marek Poliks, Roberto Alonso Trillo i Wassim Z. Alsindi w sesji „Love Language Models” przyjrzą się AI i cyfrowemu grodzeniu. W programie znalazły się także warsztaty wokół polskiego wydania „Cute Accelerationism” Amy Ireland i Mai B. Kronic.
9 października Lauren Martin przedstawi „Aftershock”, historię mówioną dubstepu, a następnie porozmawia z L’Rain i Julianą Huxtable o śmierci autora. Poliks i Trillo, autorzy „Exocapitalism”, zaprezentują natomiast „Cringe Realism”.
Program dyskursywny zamknie 10 października rozmowa-performans Mohameda Choucaira, Steve’a Goodmana, znanego jako Kode9, oraz Gascii Ouzounian poświęcona wojnie wibracyjnej.
Więcej niż koncerty
Unsound od lat wymyka się definicji klasycznego festiwalu muzycznego. W tegorocznej edycji jeszcze wyraźniej widać połączenie koncertów, sztuk wizualnych, performansu, dyskusji i wydarzeń klubowych.
Program obejmuje zarówno wielkie sceny i koncerty w instytucjach kultury, jak i kameralne spotkania, eksperymentalne projekty oraz wydarzenia przygotowane specjalnie na festiwal. Ważne są również współprace artystyczne, takie jak połączenie muzyki Sarah Davachi ze Spółdzielnią Muzyczną Contemporary Ensemble, występ The Providenza Ensemble z Sinfoniettą Cracovią czy projekt „WARSZAWA” Piotra Kurka i Wilhelma Sasnala z udziałem Zespołu Pieśni i Tańca „Śląsk”.
Tegoroczny Unsound wychodzi również poza Polskę. Kolejne odsłony festiwalu odbędą się w Nowym Jorku od 21 października do 5 listopada oraz w Londynie od 25 do 28 listopada.
SOFT POWER nie jest wyłącznie hasłem tegorocznej edycji. To punkt wyjścia do rozmowy o tym, jak kultura, muzyka i sztuka mogą funkcjonować w świecie, w którym spotykają się potrzeba bliskości i bezpieczeństwa z doświadczeniem przemocy, kontroli oraz niepewności. Unsound po raz kolejny buduje przestrzeń, w której te pozornie odległe porządki mogą spotkać się w jednym programie.
