Spis treści
- Francja złamała konstytucję? Tajna operacja „Wola” bez zgody parlamentu
- Poligon w Wędrzynie i misja w Polsce jako przykrywka dla francuskich żołnierzy
- Zachodni instruktorzy i żołnierze w Ukrainie. Kulisy wsparcia i testowania broni
- Wybory prezydenckie we Francji zadecydują o dalszym wsparciu dla Kijowa
- Od lata 2023 roku Francja realizuje w Ukrainie tajną operację wojskową „Wola”, w ramach której szkoli tamtejszych żołnierzy z obsługi dostarczonego sprzętu, nie biorąc przy tym udziału w walkach na froncie.
- Przedsięwzięcie budzi poważne kontrowersje polityczne, ponieważ władze w Paryżu zataiły je przed parlamentem, co stanowi naruszenie obowiązków wynikających z francuskiej konstytucji.
- Jako przykrywka dla realnych działań w Ukrainie służy oficjalna francuska misja szkoleniowa „Gerfaut” realizowana na terytorium Polski.
- Utrzymywanie obecności wojskowych w ścisłej tajemnicy pozwala uniknąć otwartego starcia zbrojnego z Rosją, a jednocześnie daje szansę na testowanie uzbrojenia i zbieranie cennych doświadczeń z pola walki.
Dziennikarze Radia France Internationale (RFI), opierając się na kilku niezależnych źródłach, ujawnili szczegóły sekretnej francuskiej operacji wojskowej „Wola” na terytorium Ukrainy. Przedsięwzięcie to trwa co najmniej od lata 2023 roku, ma charakter wyłącznie szkoleniowy i nie obejmuje udziału w walkach. Z ustaleń rozgłośni wynika, że całością dowodzi francuski generał, a na krótkie i rotacyjne wyjazdy do Ukrainy trafiają niewielkie zespoły wojskowych. Ich podstawowym zadaniem jest nauka ukraińskich żołnierzy w zakresie konserwacji oraz prawidłowego wykorzystywania sprzętu dostarczonego przez Paryż. Szkolenia obejmują między innymi obsługę pocisków kierowanych, samolotów Mirage 2000 oraz armatohaubic Caesar. Mimo że działania te są prowadzone od wielu miesięcy, francuski rząd nigdy oficjalnie nie przyznał, że jego żołnierze przebywają w Ukrainie. Brak komunikatów w tej sprawie wywołuje obecnie duże kontrowersje w kontekście złamania konstytucyjnego obowiązku informacyjnego.
Francja złamała konstytucję? Tajna operacja „Wola” bez zgody parlamentu
Zgodnie z zapisami francuskiej ustawy zasadniczej gabinet rządowy musi powiadomić parlament o wysłaniu wojsk poza granice kraju w ciągu maksymalnie trzech dni od startu misji. Jeżeli zagraniczna operacja przekracza cztery miesiące, jej dalsze prowadzenie wymaga już bezpośredniej zgody deputowanych. Dziennikarze RFI dowiedzieli się jednak, że francuscy parlamentarzyści w ogóle nie zostali poinformowani o rozpoczęciu i trwaniu operacji „Wola”. Zatajenie tych działań spotkało się z ostrą reakcją polityków. W rozmowie z rozgłośnią RFI sprawę skomentował Cedric Perrin z prawicowego ugrupowania Republikanie (LR), który stoi na czele senackiej komisji spraw zagranicznych, obrony i sił zbrojnych. Polityk zaznaczył wyraźnie, że zasłanianie się tajemnicą wojskową nie zwalnia władz z konstytucyjnego obowiązku w przypadku żadnej misji zagranicznej.
„Jest to obowiązek konstytucyjny. Prezydent Republiki, gdy tylko wojska zostają zaangażowane, musi poinformować parlament w określonym terminie. Od tego zależy prawidłowe funkcjonowanie demokracji” – powiedział Perrin.
Poligon w Wędrzynie i misja w Polsce jako przykrywka dla francuskich żołnierzy
Według ustaleń reporterów RFI zasłoną dymną dla tajnej operacji „Wola” jest w pełni oficjalna misja „Gerfaut”. W jej ramach francuscy wojskowi stacjonują w Polsce od lutego 2023 roku, biorąc udział w unijnym programie szkoleniowym EUMAM Ukraine. Żołnierze znad Sekwany szkolą ukraińskich podoficerów między innymi na terenie poligonu w Wędrzynie w województwie lubuskim. Nasz kraj stanowi ponadto bazę tranzytową dla personelu wysyłanego bezpośrednio do Ukrainy. Z informacji przekazanych przez rozmówców stacji RFI wynika, że uczestnicy operacji „Wola” otrzymują wytyczne, by jako swój docelowy kraj podróży wskazywać właśnie Polskę. Dzięki temu legalne działania nad Wisłą skutecznie maskują realną obecność francuskich żołnierzy u naszego wschodniego sąsiada. Taki zabieg pozwala Paryżowi utrzymać w sekrecie bezpośrednie zaangażowanie swoich instruktorów w państwie, w którym toczy się wojna.
Począwszy od 2023 roku, francuskie siły zbrojne przeszkoliły na terenie własnego kraju oraz w Polsce łącznie 25 tysięcy żołnierzy z Ukrainy.
Zachodni instruktorzy i żołnierze w Ukrainie. Kulisy wsparcia i testowania broni
Obecność wojskowych z państw zachodnich na ukraińskiej ziemi ma swoją dłuższą historię. Rozgłośnia RFI zwróciła uwagę, że jeszcze przed wybuchem pełnoskalowej wojny realizowano tam brytyjską misję szkoleniową „Orbital” oraz kanadyjską operację „Unifier”. Kiedy jednak w lutym 2022 roku Rosja rozpoczęła inwazję, zagraniczni instruktorzy opuścili terytorium Ukrainy. Z kolei w marcu władze w Londynie przekazały informację, że brytyjscy inżynierowie wrócili na miejsce i wspólnie z Ukraińcami zajmują się naprawą oraz serwisowaniem wozów bojowych.
Doniesienia radia RFI znalazły potwierdzenie w agencji AFP, która skonsultowała się z anonimowym informatorem mającym wgląd w kulisy ukraińskiej misji. Rozmówca agencji AFP podsumował sytuację bardzo jednoznacznie:
„Francuscy instruktorzy wspierający Ukrainę działają rotacyjnie we Francji, w Polsce, a sporadycznie także w Ukrainie. To fakt. Nie ma mowy o angażowaniu się w działania bojowe”.
Z wypowiedzi tej jasno wynika, że nadrzędnym założeniem operacji „Wola” jest podnoszenie potencjału obronnego Kijowa poprzez specjalistyczny instruktaż, z całkowitym wykluczeniem bezpośrednich starć na froncie.
Wątek fizycznej obecności wojsk państw zachodnich w Ukrainie systematycznie powraca w przekazach medialnych, a większość z nich wskazuje na realizację zadań wywiadowczych, logistycznych oraz szkoleniowych. W maju 2026 roku media w Stanach Zjednoczonych szeroko opisywały przesłuchanie przed amerykańskim Senatem. Sekretarz wojny Pete Hegseth oświadczył wówczas, że osobiście wydał zgodę na skierowanie do Ukrainy dodatkowego personelu militarnego. Zadaniem amerykańskich wojskowych w ramach inicjatywy „Drone Domination” jest szkolenie ukraińskiej armii z ofensywnego i defensywnego wykorzystywania bezzałogowców oraz gromadzenie wiedzy z współczesnego pola walki.
Z kolei wcześniejsze głośne artykuły, publikowane między innymi na łamach „New York Timesa”, informowały o działaniach małych grup sił specjalnych z Litwy, Kanady, Francji, Wielkiej Brytanii oraz USA. Zgodnie z tymi doniesieniami zachodni komandosi unikają walk na linii frontu, koncentrując się na doradztwie taktycznym, szkoleniach medycznych, koordynowaniu transportów uzbrojenia oraz dostarczaniu informacji z rozpoznania satelitarnego i wywiadu.
Dodatkowo już od pierwszych dni rosyjskiej inwazji w 2022 roku prasa donosiła o tysiącach zagranicznych ochotników, w tym weteranów z Gruzji, Portugalii czy Wielkiej Brytanii, którzy wstąpili w szeregi specjalnie powołanego Legionu Międzynarodowego. Z analiz Ośrodka Studiów Wschodnich (OSW) wynika natomiast, że w połowie 2026 roku ukraiński resort obrony ogłosił gruntowną przebudowę systemu naboru do wojska. Ogromne braki kadrowe w jednostkach piechoty oraz kłopoty z mobilizacją zmusiły władze w Kijowie do szerokiego otwarcia armii dla cudzoziemców na korzystnych zasadach kontraktowych. Ukraińcy dążą do tego, aby w wybranych oddziałach szturmowych obcokrajowcy stanowili od 30% do nawet 50% całego stanu osobowego.
Jeżeli ustalenia francuskich dziennikarzy są prawdziwe, czego nie sposób wykluczyć, krok władz w Paryżu jest w pełni zrozumiały z wojskowego punktu widzenia. Jedynie gabinet pozbawiony zmysłu strategicznego zignorowałby taką szansę. Dla państw Zachodu wojna w Ukrainie stanowi bowiem bezprecedensowy poligon do sprawdzenia nowoczesnego uzbrojenia w realnych warunkach bojowych. Zachodnie służby wywiadowcze i wojskowi prowadzą tam działania analityczne, które wymagają absolutnej tajemnicy. Na miejscu testują najnowocześniejszy sprzęt, prześwietlają rosyjskie systemy bojowe i gromadzą bezcenną wiedzę z zakresu chociażby wojny dronowej. Ponadto oficerowie sztabowi oraz żołnierze zachodnich wojsk specjalnych wspierają ukraińskie dowództwo przy tworzeniu planów zaawansowanych operacji o charakterze obronnym i zaczepnym.
Oficjalne przyznanie się do wysłania specjalistów błyskawicznie uczyniłoby z nich cel dla rosyjskiego wywiadu, rozpoznania satelitarnego oraz ataków rakietowych. Kluczowym powodem ostrożności państw zachodnich jest chęć uniknięcia otwartego starcia zbrojnego z posiadającą arsenał nuklearny Federacją Rosyjską. Jawne skierowanie tam regularnych oddziałów zostałoby odebrane przez Kreml jako formalne wejście danego kraju lub całego Sojuszu Północnoatlantyckiego do wojny. Działanie w ukryciu zapewnia natomiast rządom bezpieczną furtkę dyplomatyczną. Gdyby zachodni żołnierz zginął lub dostał się do niewoli, macierzyste państwo może utrzymywać, że był to działający prywatnie ochotnik, co blokuje automatyczne uruchomienie procedur odwetowych.
Wybory prezydenckie we Francji zadecydują o dalszym wsparciu dla Kijowa
W kwietniu oraz maju przyszłego roku Francuzi pójdą do urn w dwuetapowych wyborach prezydenckich, które wyłonią następcę mocno wspierającego Kijów Emmanuela Macrona. Faworytką w tym wyścigu pozostaje Marine Le Pen, stojąca na czele skrajnie prawicowego Ruchu Narodowego (RN). Jej ugrupowanie zapowiedziało już otwarcie, że po przejęciu władzy przez Le Pen Paryż w ciągu pół roku zredukuje wsparcie finansowe dla Ukrainy.
Podczas minionego weekendu prezydent Emmanuel Macron ocenił, że państwa optujące za cięciem pomocy dla Kijowa próbują wymusić „niesprawiedliwy pokój”, co jego zdaniem doprowadzi jedynie do wybuchu kolejnego konfliktu. Obecny gospodarz Pałacu Elizejskiego od dawna przewodzi europejskim inicjatywom mającym na celu stworzenie jednolitej strategii obrony Ukrainy. To właśnie Macron wysunął propozycję, aby po ustaniu działań wojennych z Rosją zachodni sojusznicy skierowali na terytorium Ukrainy swoje kontyngenty wojskowe.
W 2025 roku z inicjatywy Wielkiej Brytanii oraz Francji powołano do życia Wielonarodowe Siły na Ukrainie (MNF-U), których dowództwo operacyjne ulokowano w Paryżu. Władze na Kremlu kategorycznie odrzuciły jednak możliwość stacjonowania jakichkolwiek zagranicznych wojsk pokojowych na ukraińskiej ziemi.