Stanisław Staszic: 200 lat od śmierci. Jego dziedzictwo trwa. Senat uczcił jego pamięć

Kim był Stanisław Staszic?

Stanisław Wawrzyniec Staszic urodził się w 1755 roku w Pile i od najmłodszych lat wykazywał się wszechstronnymi zainteresowaniami. Był pisarzem politycznym, publicystą, filozofem, tłumaczem, geografem i geologiem, a także duchownym katolickim. Staszic odegrał kluczową rolę w rozwoju spółdzielczości i poprawie warunków życia chłopów.

Edukacja i początki kariery

Po ukończeniu seminarium duchownego, Staszic przyjął święcenia w 1779 roku. Kontynuował naukę w Paryżu, Lipsku i Getyndze, co pozwoliło mu zdobyć doktorat obojga praw w Akademii Zamojskiej, gdzie objął katedrę języka francuskiego. Był to początek jego bogatej kariery naukowej i dydaktycznej.

Badania naukowe i publikacje

Staszic poświęcił wiele lat na badania geologiczne i geograficzne, podróżując po kraju. Owocem tych prac była publikacja dotycząca budowy geologicznej ziem polskich, a także opracowanie mapy geologicznej Rzeczypospolitej i sąsiednich krajów. Jego prace były pionierskie i miały ogromne znaczenie dla nauki.

Wkład w rozwój przemysłu

W latach 1816–1824 Staszic pełnił funkcję dyrektora generalnego Wydziału Przemysłu i Kunsztów Królestwa Kongresowego. Przygotował plan rozbudowy Staropolskiego Okręgu Przemysłowego i wznowił eksploatację węgla kamiennego w Dąbrowie Górniczej. Jego inicjatywy doprowadziły do powstania wielu obiektów przemysłowych, w tym hut cynku i żelaza.

Działalność społeczna i edukacyjna

Staszic osiedlił się na stałe w Warszawie w 1802 roku, gdzie aktywnie działał w Towarzystwie Przyjaciół Nauk, będąc jego prezesem w latach 1808–1826. Był zwolennikiem reform systemowych i wspierał zmiany w I Rzeczypospolitej. Jako właściciel wsi w województwie lubelskim, był pionierem spółdzielczości rolniczej, zakładając Towarzystwo Rolnicze Hrubieszowskie.

Dziedzictwo i wpływ na przyszłe pokolenia

Staszic zmarł 20 stycznia 1826 roku w Warszawie. W testamencie cały swój majątek przeznaczył na cele społeczne, charytatywne i gospodarcze. Jego wkład w rozwój edukacji i przemysłu pozostaje nieoceniony, a instytucje, które powołał do życia, funkcjonują do dziś. Senat Rzeczypospolitej Polskiej przypomina jego życie i dokonania w 200. rocznicę śmierci.

Źródło PAP.