Spis treści
Skamieniałości żółwi sprzed milionów lat
Naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego oraz Instytutu Paleobiologii i Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt Polskiej Akademii Nauk dokonali przełomowego odkrycia. Znaleziono skamieniałości żółwi trójpazurzastych sprzed około 12 milionów lat na południe od Kielc, w pobliżu Buska-Zdroju. Badania te zostały opisane w czasopiśmie „Journal of Anatomy”, a głównym autorem jest dr Yohan Pochat-Cottilloux.
Znaczenie odkrycia według ekspertów
Dr Mateusz Tałanda z Uniwersytetu Warszawskiego wyjaśnia, że w regionie tym występują piaski, które nie zawsze są efektem działalności lodowców, ale mogą pochodzić z dawnego morza Paratetydy.
"W tamtych rejonach zdarza się teren pokryty piaskiem, który nie zawsze jest zasługą lodowców. Czasami zdarza się piasek, który naniesiony był znacznie wcześniej – z morza zwanego Paratetydą, kilkanaście milionów lat temu" – powiedział dr Tałanda.
Dr Marcin Górka, badając te osady, przypadkowo odkrył kości żółwi, które mimo zniszczeń udało się zrekonstruować, w tym szczęki i dach czaszki. Okazało się, że żółw należał do rodziny Trionychidae, a dokładniej do rodzaju Trionyx.
Charakterystyka żółwi trójpazurzastych
Żółwie trójpazurzaste to wodne stworzenia, które zazwyczaj żywią się mięsem. Ich wygląd jest dość nietypowy, przypominają skrzyżowanie żółwia z materacem.
"Te żółwie na szczęście przetrwały do naszych czasów. Wyglądają bardzo niecodziennie, jak skrzyżowanie żółwia z materacem. Mają płaskie ciało i zredukowaną skorupę. Ich pysk kończy się ryjkiem, przypominającym świnkę. I oczywiście trzy pazury, skąd nazwa. Niektóre osiągają prawie metr długości" – opowiadał paleobiolog.
Żółwie te żyły w środkowym miocenie, kiedy Polska była pokryta bagnistymi lasami i ciepłymi wodami morza Paratetydy.
Nowe spojrzenie na zasięg żółwi
Odkrycie to pokazuje, że żółwie trójpazurzaste mogły zasiedlać nie tylko południowe, ale także północne brzegi Paratetydy.
"Na terenach dzisiejszej Polski było wtedy bardzo ciepło, a duże obszary zajmowały bagniste lasy, po których pozostały pokłady węgla brunatnego, eksploatowanego w Koninie, Turowie czy Bełchatowie. Na południowym wschodzie znajdował się brzeg ogromnego, ciepłego morza Paratetydy. To właśnie tam żyły te zwierzęta. Nasze badania pokazują jednak, że były w stanie zasiedlać nie tylko południowe, ale też północne brzegi tego morza" – dodał dr Tałanda.
Wcześniejsze znaleziska żółwi z miocenu w Polsce, takie jak te z Przeworna i Opola, należały do innych rodzin, co rodziło wątpliwości co do obecności żółwi trójpazurzastych w tym regionie.
Konkurencja między grupami żółwi
Paleontolodzy sugerują, że różne grupy żółwi mogły konkurować ze sobą.
"Czeskie znaleziska należą do rodzaju Rafetus, a francuskie do Trionyx. Uważano, że Europa była podzielona – Trionyx miał zajmować zachód, a Rafetus na wschodzie. Tymczasem my znaleźliśmy Trionyx bardziej na północ i wschód niż Rafetus z Czech. Sugeruje to stopniowe wypieranie jednego rodzaju przez drugi, już w trakcie miocenu" – podsumował paleobiolog.
Znaleziska z Czech i Francji należą do różnych rodzajów, co wskazuje na podział Europy między te dwa typy. Jednak odkrycie Trionyx w Polsce sugeruje, że ich zasięg był większy niż wcześniej przypuszczano, co może świadczyć o stopniowym wypieraniu jednego rodzaju przez drugi w miocenie.
Źródło PAP.
Polecany artykuł:
