Spis treści
Spór dotyczący toruńskiego Muzeum „Pamięć i Tożsamość” im. św. Jana Pawła II wkracza w rozstrzygającą fazę. Przedstawiciele Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego złożyli w Sądzie Okręgowym w Warszawie pozew wymierzony w Fundację Lux Veritatis, na czele której stoi o. Tadeusz Rydzyk. Przedmiotem sporu jest gigantyczna kwota, ponieważ instytucje państwowe domagają się oddania ponad 210 milionów złotych wraz z należnymi odsetkami. Zdaniem urzędników porozumienia podpisane w okresie rządów Prawa i Sprawiedliwości są z mocy prawa nieważne, gdyż w praktyce posłużyły do opłacenia prywatnej inicjatywy wspomnianej fundacji.
Galeria poniżej: Pamiętacie, jak politycy PiS bawili się na urodzinach u ojca Rydzyka? Nagranie z urodziny Radia Maryja to hit!
Muzeum Tadeusza Rydzyka w Toruniu. Urzędnicy odkryli tam pokoje hotelowe
Największe emocje wywołują ustalenia urzędników poczynione w trakcie kontroli przeprowadzonej w kwietniu 2024 roku. Z oficjalnej notatki, której treść ujawnił portal Gazeta.pl, wynika, że główna wystawa stała nadal nie została udostępniona zwiedzającym, podczas gdy pozostałe przestrzenie gmachu prezentują się niezwykle okazale.
Kontrolerzy natrafili na wyższych piętrach na strefę określoną jako „część zamieszkania zbiorowego”. Składa się na nią piętnaście w pełni urządzonych, dwupokojowych lokali przypominających standardem hotel, a metraż każdego z nich wynosi około 50 metrów kwadratowych. Z kolei na szóstej kondygnacji ulokowano strefę restauracyjną i kawiarnianą. Z wyliczeń wynika, że sama wystawa stała zajmuje jedynie 31 procent całkowitej powierzchni budynku, natomiast resztę stanowią wspomniane apartamenty oraz mogące pomieścić 800 osób audytorium.
Szefowa resortu kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska odniosła się do sprawy w mediach społecznościowych. „Państwo polskie odzyskuje kontrolę nad publicznymi pieniędzmi. Po miesiącach bezskutecznych prób porozumienia z Fundacją Lux Veritatis składamy pozew o unieważnienie umów” – poinformowała na portalu X. Ministerka zaznaczyła również, że „era nietykalności i prywatnych projektów finansowanych z publicznych środków dobiegła końca”. Ministerstwo stoi na stanowisku, że toruńska placówka nie realizuje swoich podstawowych zadań, a sam gmach jest wykorzystywany do organizacji koncertów oraz projekcji filmowych, które nie mają związku z jej statutem.
Kontrola NIK i śledztwo prokuratury w sprawie Piotra Glińskiego i Tadeusza Rydzyka
Inwestycję bardzo surowo oceniła również Najwyższa Izba Kontroli. Kontrolerzy zarzucili byłemu szefowi resortu kultury Piotrowi Glińskiemu działanie na szkodę interesu publicznego oraz przekroczenie przysługujących mu uprawnień. Z ustaleń NIK wynika, że w momencie zawierania wielomilionowej umowy organizacja nie posiadała doświadczenia muzealnego ani żadnych zbiorów. Izba zakwestionowała także legalność przeznaczenia 57 milionów złotych na ekspozycję, której w ogóle nie uwzględniał pierwotny kontrakt.
Nieprawidłowościami wokół inwestycji zajmuje się obecnie Prokuratura Regionalna w Rzeszowie. Prowadzący postępowanie śledczy weryfikują kulisy podpisania dokumentów i przesłuchali już w roli świadków zarówno Piotra Glińskiego, jak i o. Tadeusza Rydzyka. Były minister stanowczo odpiera zarzuty i przekonuje, że „ani złotówka nie trafiła do prywatnych rąk”, a sama placówka pozostaje własnością państwową.
Fundacja Lux Veritatis odpowiada na pozew Ministerstwa Kultury
Władze Fundacji Lux Veritatis zapowiadają twardą obronę swoich racji i nie planują dobrowolnego zwrotu środków. Współpracownicy o. Tadeusza Rydzyka oceniają działania urzędników jako motywowane wyłącznie politycznie i zarzucają resortowi manipulowanie informacjami. Przekonują przy tym, że opóźnienia w otwarciu wystawy stałej wynikają z zablokowania przez obecny rząd wypłaty 6,5 miliona złotych przeznaczonych na to zadanie.
Przedstawiciele organizacji tłumaczą z kolei, że wybudowanie zaplecza gastronomicznego oraz lokali o standardzie hotelowym było „koniecznością dla wypełnienia funkcji statutowych”. Zasiadająca w zarządzie i pełniąca funkcję dyrektor finansowej Lidia Kochanowicz-Mańk zwraca uwagę, że przeprowadzona kontrola skarbowa wystawiła ogólnie pozytywną ocenę sposobowi rozliczania otrzymanych dotacji.
Rozpoczęty spór sądowy nie wstrzymał jednak bieżących przelewów z państwowej kasy dla toruńskiej instytucji. Zgodnie z zapisami aneksu, który sygnowano krótko po wyborach parlamentarnych w 2023 roku, placówka inkasuje co roku 15 milionów złotych na pokrycie kosztów codziennej działalności. Takie porozumienie pozostaje w mocy aż do końca 2028 roku.