Zostało ich już tylko garstka – około 25 tysięcy osób. To w większości tzw. „dzieci wojny”, które jako niemowlęta lub kilkuletnie dzieci trafiły do obozów, były wywiezione na Sybir lub zmuszone do pracy przymusowej. Dziś, po dekadach, państwo polskie oferuje im specjalne świadczenie pieniężne, które w 2026 roku zostanie podwyższone. To symboliczne zadośćuczynienie za piekło, które przeszli.
Wyższe pieniądze już od 2026 roku. Ile dokładnie?
Kluczową informacją dla uprawnionych jest coroczna waloryzacja. W marcu 2026 roku wskaźnik podwyżki emerytur i rent ma wynieść 5,3%, co bezpośrednio przełoży się na kwotę świadczenia dla osób deportowanych. Dla wielu seniorów będzie to odczuwalny zastrzyk gotówki.
| Świadczenie / Dodatek | Kwota po waloryzacji (marzec 2026) |
| Świadczenie dla osób deportowanych | od 18,39 zł do 366,68 zł brutto |
| Najniższa emerytura | 1 978,49 zł brutto |
Kwota świadczenia dla deportowanych jest uzależniona od liczby miesięcy spędzonych na pracy przymusowej (maksymalnie 20 miesięcy), dlatego widełki są tak szerokie.
Zobacz kwoty waloryzacji emerytur z dodatkami
10
Kluczowy warunek. Kto może ubiegać się o pieniądze?
Pieniędzy nie przyznaje się automatycznie. Podstawą jest uzyskanie decyzji od Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Aby otrzymać świadczenie, trzeba udowodnić swoją historię i spełnić kilka formalnych wymogów.
Lista warunków do spełnienia:
- Okres represji: Należy udokumentować co najmniej 6-miesięczny okres deportacji (wywiezienia) do pracy przymusowej. Świadczenie przysługuje za każdy pełny miesiąc, ale nie więcej niż za 20 miesięcy.
- Brak innych dodatków: Osoba uprawniona nie może pobierać dodatku kombatanckiego ani dodatku za tajne nauczanie.
- Wybór świadczenia: Jeśli senior ma prawo do świadczenia dla byłych żołnierzy-górników lub dodatku z tytułu pracy przymusowej, musi wybrać jedno z nich – to, które jest dla niego korzystniejsze.
Wniosek o przyznanie uprawnień musi zostać zaopiniowany przez stowarzyszenie zrzeszające osoby poszkodowane. Wypłatą świadczenia zajmuje się Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Ostatni świadkowie historii. Kim są dzisiejsi beneficjenci?
Choć przez niemieckie i sowieckie represje przeszły miliony Polaków, czas okazał się nieubłagany. Dziś żyje już tylko około 25 tysięcy z nich. To osoby w bardzo zaawansowanym wieku, często schorowane, dla których każda pomoc finansowa jest na wagę złota.
W latach 1939-1945 Niemcy zmusili do pracy nawet 2,5 miliona Polaków, a setki tysięcy osadzili w obozach. Równolegle Sowieci przeprowadzili cztery masowe deportacje na Sybir, które objęły co najmniej 140 tysięcy osób, a w łagrach i więzieniach osadzili pół miliona Polaków. Dzisiejsi beneficjenci to ostatni, żyjący pomnik tamtych tragicznych wydarzeń.
Wsparcie także za granicą. Jak otrzymać świadczenie poza Polską?
Polacy mieszkający na stałe w krajach Unii Europejskiej, EFTA lub państwach, z którymi Polska ma umowę o zabezpieczeniu społecznym, również mogą otrzymywać to świadczenie. Na wniosek osoby uprawnionej ZUS będzie wypłacał pieniądze w walucie wymienialnej na zagraniczny rachunek bankowy, razem z emeryturą lub rentą.
