Spis treści
Wzrost cen gazu na świecie a decyzja rządu Donalda Tuska
Okres stabilizacji na rynku gazowym szybko dobiegł końca. Ponowny skok notowań błękitnego paliwa wywołały napięcia na Bliskim Wschodzie oraz zagrożenie blokady dostaw skroplonego gazu (LNG) przez Cieśninę Ormuz. Już w październiku 2026 roku stawki na kluczowej dla Europy holenderskiej giełdzie TTF przekroczyły ponad dwukrotnie poziom sprzed wybuchu kryzysu energetycznego, co zwiastuje poważne problemy.
Prognozy ekspertów rynkowych również nie napawają optymizmem, ponieważ kontrakty terminowe na czwarty kwartał 2026 roku i cały 2027 rok zwiastują utrzymanie wysokich stawek. Przedsiębiorstwa energetyczne zapłacą więcej za surowiec, co dla zwykłych obywateli oznacza widmo sporych podwyżek w cennikach i taryfach. Głównym powodem planowanego przez rząd Donalda Tuska wprowadzenia ceny maksymalnej gazu są właśnie globalne podwyżki napędzane bliskowschodnim konfliktem.
Wdrożenie odpowiednich mechanizmów ochronnych zapowiedzieli już minister energii Miłosz Motyka wspólnie z ministrem finansów i gospodarki Andrzejem Domańskim. Jak zaznaczył przy tym szef resortu energii, wypracowanie rozwiązań dla rynku gazu stanowi obecnie absolutny priorytet dla całego gabinetu rządowego.
Cena maksymalna gazu w 2027 roku. Kogo obejmie rządowa tarcza?
Ministerstwo Energii przygotowało konkretne założenia, które mają uchronić portfele Polaków przed skutkami wahań na światowych giełdach. Zgodnie z projektem nowej ustawy pojawi się gwarantowana maksymalna stawka za gaz ziemny. Rządowy parasol ochronny obejmie nie tylko gospodarstwa domowe, ale również podmioty wrażliwe, w tym placówki medyczne, szkoły, przedszkola oraz spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe.
W jaki sposób rząd wyliczy ten limit? Punkt odniesienia stanowić będzie taryfa zatwierdzona na 2026 rok przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki dla największego polskiego dystrybutora tego paliwa. Projektowane regulacje dają gwarancję, że maksymalna cena gazu w 2027 roku nie przebije pułapu taryfowego wyznaczonego przez Prezesa URE na rok 2026. Takie rozwiązanie uchroni odbiorców przed niekontrolowanym skokiem opłat za rachunki.
Autorzy przepisów uwzględnili również interesy samych spółek energetycznych. W projekcie ustawy zapisano specjalny mechanizm rekompensat dla podmiotów zmuszonych do sprzedaży surowca poniżej stawek rynkowych. Budżet państwa wyrówna przedsiębiorstwom powstałą różnicę finansową, aby uchronić je przed stratami wynikającymi z utrzymywania zamrożonych cen.
Od kiedy zamrożenie cen gazu? Harmonogram prac nad ustawą
Gabinet Donalda Tuska zamierza wprowadzić nowe regulacje w szybkim tempie. Harmonogram prac legislacyjnych zakłada, że Rada Ministrów przyjmie gotowy projekt ustawy jeszcze w czwartym kwartale 2026 roku. Takie tempo pozwoli na uruchomienie nowych przepisów dokładnie z dniem 1 stycznia 2027 roku.
Należy podkreślić, że przygotowywane przepisy mają charakter tymczasowy. Nowe regulacje będą obowiązywać przez cały 2027 rok, gwarantując obywatelom pełną stabilizację wydatków na błękitne paliwo. Ten mechanizm osłonowy zapewni odbiorcom przewidywalność domowych kosztów i zablokuje bezpośrednie przełożenie hurtowych podwyżek na rachunki Polaków.
Rząd nie po raz pierwszy decyduje się na tego rodzaju interwencję rynkową. Analogiczne limity cenowe na gaz funkcjonowały już od początku 2023 do połowy 2024 roku, natomiast stawki za prąd mrożono w latach 2023-2025. Wówczas państwo reagowało na kryzys energetyczny wywołany pełnoskalową agresją Rosji na Ukrainę. Obecnie przyczyną zawirowań jest sytuacja w innym regionie globu, jednak nadrzędnym celem pozostaje zabezpieczenie finansów obywateli.
