Wyższe grzywny i nowe mandaty. Rząd zajmuje się nowelizacją Kodeksu karnego

2026-11-03 13:55

We wtorek, 3 listopada, po godzinie 12 ruszyły obrady rządu. Ministrowie rozpatrzą m.in. projekt zmian w Kodeksie karnym, zakładający znaczne podwyższenie stawek grzywien. W harmonogramie posiedzenia znalazły się także propozycje dotyczące mandatów za uchybienia związane z urządzeniami pomiarowymi, postępowań sądowych w sporach z bankami oraz regulacji dotyczących lotnictwa.

Policjant obok radiowozu. Na miniaturze polskie banknoty. O wzroście mandatów i grzywien przeczytasz na Eska.
Autor: Pixabay.com

Nowelizacja Kodeksu karnego. Dzienna stawka grzywny wzrośnie do 10 tys. zł

Jednym z tematów wtorkowych obrad jest projekt nowelizacji Kodeksu karnego, który zakłada dostosowanie dziennych stawek grzywien do aktualnej sytuacji gospodarczej. Zgodnie z propozycją minimalna stawka dzienna grzywny wzrosłaby dziesięciokrotnie, a więc z obecnych 10 do 100 zł.

Maksymalna wysokość stawki zwiększyłaby się natomiast pięciokrotnie, z 2 tys. do 10 tys. zł. Tym samym jedna stawka dzienna nie mogłaby być niższa niż 100 zł ani przekraczać 10 tys. zł. Obowiązujące obecnie limity nie uległy zmianie od początku funkcjonowania kodeksu.

Zgodnie z polskimi przepisami karnymi grzywnę wymierza się, ustalając liczbę stawek dziennych oraz kwotę przypadającą na każdą z nich. Co do zasady liczba stawek mieści się w przedziale od 10 do 540, zależnie od rodzaju przestępstwa i okoliczności konkretnej sprawy.

Proponowana nowelizacja nie zmienia dotychczasowych limitów liczby stawek dziennych. Oznacza to, że po wprowadzeniu nowych regulacji minimalna grzywna wyniosłaby 1000 zł, czyli 10 stawek po 100 zł. Z kolei najwyższa możliwa kara pieniężna mogłaby osiągnąć nawet 5,4 mln zł, przy wymierzeniu 540 stawek po 10 tys. zł każda.

Projekt zakłada ponadto uchylenie przepisów z 2022 roku, które ustalają minimalną liczbę stawek grzywny w przypadku określonych przestępstw. Wprowadzone wówczas rozwiązania także służyły urealnieniu wysokości kar finansowych. Autorzy nowelizacji wskazują jednak, że po zwiększeniu kwotowych granic stawek dziennych regulacje te stracą swoje uzasadnienie.

Mandaty za nieprawidłowości przy dystrybutorach paliw wzrosną do 3 tys. zł

Podczas posiedzenia ministrowie rozpatrzą również projekt zmian w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia. Resort sprawiedliwości chce podnieść do 3 tys. zł maksymalną kwotę mandatu za łamanie przepisów dotyczących urządzeń pomiarowych, wśród których znajdują się m.in. dystrybutory paliw.

Propozycja dotyczy regulacji zawartych w Prawie o miarach, przewidujących kary m.in. za korzystanie z przyrządów pomiarowych bez obowiązkowej kontroli metrologicznej, wprowadzanie ich do obrotu lub niespełnianie przez nie wymaganych norm. Odpowiedzialność grozi także za legalizowanie takich urządzeń bez stosownych uprawnień oraz utrudnianie właściwym organom przeprowadzania kontroli.

Za podobne wykroczenia obecnie grozi mandat wynoszący maksymalnie 500 zł. Ministerstwo Sprawiedliwości uważa jednak, że tak niska kara nie jest dostatecznie odczuwalna i nie działa skutecznie odstraszająco. Z tego powodu zaproponowano zwiększenie maksymalnej wysokości mandatu do 3 tys. zł.

Pozwy przeciwko bankom i sankcja kredytu darmowego. Zmiany w Kodeksie postępowania cywilnego

Wśród rozpatrywanych propozycji znalazła się również nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego. Jej głównym celem jest zmniejszenie liczby spraw dotyczących sporów klientów z bankami, które trafiają do sądów w największych polskich miastach.

Jak wskazuje Ministerstwo Sprawiedliwości, przyczyną tego zjawiska jest przede wszystkim skupowanie roszczeń konsumentów przez kancelarie prawne oraz firmy specjalizujące się w tego typu postępowaniach. Następnie kierują one sprawy do sądów właściwych ze względu na lokalizację swoich siedzib. W efekcie wiele postępowań skupia się w tych samych miejscowościach. Podstawą takiego działania jest cesja, czyli przekazanie wierzytelności przez klienta innemu podmiotowi.

Nowe przepisy zmieniłyby zasady ustalania właściwego sądu w postępowaniach dotyczących czynności bankowych. Zamiast posługiwać się określeniem powoda, regulacje odnosiłyby się do osoby fizycznej, osoby prawnej lub innego podmiotu, który dokonał czynności bankowej, np. podpisał umowę kredytową.

Według projektu powództwo można byłoby wnieść do sądu właściwego dla miejsca zamieszkania lub siedziby takiej osoby albo podmiotu. Rozwiązanie obejmowałoby również spadkobierców. Co istotne, przekazanie wierzytelności innemu podmiotowi nie zmieniałoby właściwości sądu.

Projektowane zmiany obejmują także szczególne regulacje związane z tzw. sankcją kredytu darmowego (SKD). Mechanizm ten znajduje zastosowanie w sytuacjach, gdy kredytodawca dopuści się określonych naruszeń swoich obowiązków.

Dzięki tej sankcji konsument jest zobowiązany do zwrotu jedynie pożyczonego kapitału, bez konieczności płacenia odsetek i pozostałych kosztów kredytu. Może również domagać się zwrotu wcześniej zapłaconych prowizji oraz innych opłat objętych tym rozwiązaniem.

Resort sprawiedliwości zamierza doprecyzować przepisy tak, aby roszczenia związane z sankcją kredytu darmowego również były traktowane jako dotyczące czynności bankowych. Ponadto przez pięć lat od rozpoczęcia obowiązywania nowych regulacji pozwy w sprawach SKD trafiałyby wyłącznie do sądów właściwych dla miejsca zamieszkania konsumenta.

Nowelizacja Prawa lotniczego. Kary finansowe dla lotnisk za brak nowej infrastruktury

Ostatnia z propozycji przewidzianych na wtorkowe obrady dotyczy zmian w Prawie lotniczym. Nowelizacja służy dostosowaniu krajowych regulacji do przepisów Unii Europejskiej dotyczących rozbudowy transeuropejskiej sieci transportowej oraz infrastruktury paliw alternatywnych. Jednym z najważniejszych założeń jest ograniczenie emisji zanieczyszczeń w portach lotniczych.

Projekt przewiduje obowiązek zapewnienia samolotom zewnętrznego źródła energii elektrycznej podczas postoju na lotnisku. Takie rozwiązanie pozwoliłoby zmniejszyć wykorzystanie pokładowych systemów zasilania. Zarządzający lotniskami musieliby również zapewnić infrastrukturę dostarczającą do samolotów powietrze poddane wstępnej klimatyzacji.

Za stanowiska postojowe niespełniające nowych wymagań przewidziano kary pieniężne. Zgodnie z projektem sankcja wynosiłaby 10 tys. zł za każde stanowisko, które nie zostałoby dostosowane do obowiązujących wymogów.

Laury Biznesu 2026 - Swiatłana Cichanouska

ROLKI