Spis treści
Umorzenie starych długów przez ZUS
Dla tysięcy osób posiadających zaległości finansowe nadchodzą lepsze czasy. Rada Ministrów pracuje nad nowymi regulacjami, na mocy których należności względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, powstałe przed 1999 rokiem, zostaną anulowane z automatu.
Z szacunków resortu rodziny wynika, że nowe prawo obejmie ponad 7 tysięcy podmiotów opłacających składki. Suma tych starych zobowiązań wynosi około 315 mln zł.
Co stoi za tą decyzją? Przede wszystkim czas, jaki upłynął od ich powstania. Odzyskanie tych środków jest dziś wyjątkowo skomplikowane, a nierzadko całkowicie niewykonalne. ZUS ponosi też koszty administracyjne związane z ciągłym monitorowaniem i próbami egzekucji tych należności z przeszłości.
Automatyczne wygaśnięcie zadłużenia w ZUS
Istotnym ułatwieniem przewidzianym w projekcie jest automatyzm działania. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie będzie musiał wystawiać oddzielnych dokumentów potwierdzających umorzenie dla każdego przypadku z osobna. Wygaśnięcie zobowiązań nastąpi bezpośrednio z mocy prawa.
Co ciekawe, pozostawiono furtkę dla osób, które nie zechcą skorzystać z tego dobrodziejstwa. Jeśli ktoś woli zachować dług, wystarczy, że złoży w ZUS stosowne oświadczenie w tej sprawie.
Z przepisów wyłączono jednak jedną grupę. Abolicja nie dotyczy tych należności, które zostały zabezpieczone za pomocą hipoteki. Ta zasada odnosi się do około 3,8 tysiąca płatników.
Pomoc dla poszkodowanych w programie „Czyste Powietrze”
To nie koniec zmian. Władze szykują również wsparcie dla obywateli, którzy padli ofiarą oszustów przy okazji korzystania z programu „Czyste Powietrze”.
Kłopot dotyczy nieuczciwych firm budowlanych, które nadużywały mechanizmu prefinansowania i udzielonych pełnomocnictw. Zamiast energooszczędnych domów, wielu ludzi zostało z potężnymi długami i niedokończonymi lub źle zrealizowanymi pracami.
Zgodnie z planami, poszkodowani będą mogli zawiesić spłatę swoich zobowiązań, a w niektórych sytuacjach długi te zostaną im całkowicie darowane.
Setki milionów na wsparcie dla oszukanych
Realizacja tego programu ochronnego pociągnie za sobą spore wydatki z budżetu. Eksperci szacują, że w ciągu najbliższych dziesięciu lat operacja ta będzie kosztować ponad pół miliarda złotych (ok. 550 mln zł).
Fundamentem tych działań jest zasada, że obywatel oszukany przez nieuczciwą firmę nie może zostać sam z problemem. Rząd zamierza pociągnąć do odpowiedzialności nierzetelnych wykonawców i ulżyć budżetom domowym poszkodowanych rodzin.
Co więcej, państwowe fundusze ochrony środowiska otrzymają narzędzia do bezpośredniego ścigania oszustów i odzyskiwania od nich środków.
Konsekwencje dla nieuczciwych firm będą surowe. Zgodnie z założeniami projektu, przedsiębiorcy prawomocnie skazani za przestępstwa wobec uczestników programu „Czyste Powietrze” otrzymają pięcioletni zakaz świadczenia usług w ramach tej inicjatywy.
Szerokie uprawnienia dla sądów przy odwołaniach
Kolejna ze zmian ma usprawnić system sądowniczy w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Chodzi m.in. o weryfikację decyzji wydawanych przez ZUS.
Nowe przepisy pozwolą sądom pierwszej instancji na znacznie łatwiejsze uchylanie błędnych decyzji urzędniczych i cofanie ich do ponownego zbadania przez instytucję rentową.
Dziś takie procedury są mocno utrudnione. Modyfikacja prawa da sądom skuteczniejsze narzędzia do korygowania błędów, które mogą pojawić się na etapie administracyjnym.
Wyższe wypłaty za wypożyczanie książek
Ostatni z omawianych wątków ucieszy autorów i wydawców. Rząd zamierza zrewidować zasady systemu Public Lending Right (PLR), dzięki któremu twórcy otrzymują gratyfikacje za udostępnianie swoich dzieł w bibliotekach publicznych.
W obecnym modelu na ten cel przeznacza się kwotę odpowiadającą 5 proc. zeszłorocznych nakładów na zakup książek do bibliotek. Zgodnie z projektem, pula ta ma wzrosnąć dwukrotnie, do poziomu 10 proc.
Z tych funduszy korzystają literaci, osoby zajmujące się tłumaczeniami, autorzy ilustracji oraz oficyny wydawnicze. Mechanizm ten funkcjonuje na polskim rynku od ośmiu lat (od 2016 roku).
Pakiet zmian przygotowany przez rząd przyniesie więc korzyści kilku istotnym grupom społecznym: od zadłużonych przedsiębiorców, przez ofiary nieuczciwych firm remontowych, aż po ludzi pióra.
