Spis treści
• Wdrożenie szczegółowych reguł przewozu ciał zmarłych, które będą bezpośrednio zależały od pokonywanego dystansu.
• Precyzyjne wyznaczenie konkretnych sytuacji, w jakich dopuszczalne będzie ponowne otwarcie trumny.
• Zastosowanie specjalistycznych kapsuł do transportu oraz specjalnych noszy umieszczanych w pokrowcach.
• Nakaz wykorzystywania chłodni samochodowych podczas przewożenia zmarłych na odcinkach przekraczających 100 kilometrów.
• Roczny okres dostosowawczy na wdrożenie wybranych, najbardziej wymagających regulacji z nowego projektu.
Nowe przepisy pogrzebowe. Zasady transportu zwłok zależne od odległości
Głównym założeniem nadchodzących zmian w prawie pogrzebowym jest ścisłe powiązanie wymogów dotyczących przewozu zmarłych z długością trasy. Dotychczasowe uregulowania prawne nie precyzowały tych kwestii w tak dokładny sposób. Obecnie Ministerstwo Zdrowia zamierza wprowadzić zróżnicowane standardy, które będą precyzyjnie dopasowane do konkretnych odległości pokonywanych podczas transportu.
W przypadku najkrótszych odcinków przewidziano znaczne uproszczenia proceduralne. Kiedy przewóz ciała odbywa się na dystansie nieprzekraczającym 50 kilometrów, co ma miejsce chociażby na trasie z mieszkania do kostnicy lub domu pogrzebowego, wystarczające będzie użycie specjalnych noszy w szczelnie zamykanym pokrowcu. Takie rozwiązanie ma ułatwić realizację podstawowych, lokalnych przejazdów.
Zupełnie inne wymogi pojawią się przy dalszych trasach, ponieważ na odcinkach do 100 kilometrów trzeba będzie zastosować szczelną trumnę bądź przystosowaną do łatwego mycia i dezynfekcji kapsułę transportową. Z kolei przy przejazdach ponad 100-kilometrowych oraz w ruchu międzynarodowym obowiązkowe stanie się korzystanie z samochodu wyposażonego w chłodnię, co ma gwarantować właściwe warunki przez cały czas trwania podróży. Dodatkowo projekt ogranicza krąg podmiotów uprawnionych do takich działań, rezerwując przewóz zwłok na dystansie powyżej 60 kilometrów wyłącznie dla wyspecjalizowanych zakładów z sektora pogrzebowego.
Otwarcie trumny i ekshumacja zwłok. Ministerstwo Zdrowia zaostrza reguły
Przygotowane przez Ministerstwo Zdrowia zapisy ostatecznie ucinają dotychczasową swobodę związaną z ponownym otwieraniem zamkniętej już trumny. Wcześniejszy brak jednoznacznych wytycznych w tym zakresie często skutkował bardzo odmiennymi interpretacjami prawa. Nowy projekt rozporządzenia zezwala na otwarcie zamkniętej trumny jedynie w kilku ściśle zdefiniowanych sytuacjach.
Projektowane przepisy zakładają, że taka procedura będzie możliwa tylko w następujących okolicznościach:
• przetransportowane na obszarze kraju ciało ma zostać poddane procesowi kremacji,
• sprowadzone spoza granic Polski zwłoki są przeznaczone do spopielenia bądź tradycyjnego pochówku,
• zachodzi potrzeba zabezpieczenia materiału biologicznego, przykładowo na potrzeby testów DNA służących identyfikacji zmarłego,
• wykonanie takich działań nakażą uprawnione organy pokroju policji lub prokuratury, albo gdy czynności te stanowią element oględzin sądowo-lekarskich.
Ponadto sama procedura otwarcia trumny będzie mogła zostać przeprowadzona wyłącznie w specjalnie przeznaczonych do tego obiektach, takich jak krematoria, prosektoria czy zakłady medycyny sądowej, a czynności te wykonają jedynie osoby z odpowiednimi kwalifikacjami.
Zaproponowane regulacje pogrzebowe w istotny sposób modyfikują również przebieg ekshumacji realizowanej przed zakończeniem procesu mineralizacji, a więc zanim dojdzie do pełnego rozkładu ciała. W takich okolicznościach wydobyte z grobu szczątki razem z trumną trzeba będzie zamknąć w odkażonej kapsule przeznaczonej do transportu. Ich wyjęcie z tego zabezpieczenia nastąpi dopiero na terenie cmentarza bezpośrednio przed ponownym złożeniem do grobu, co ma na celu podniesienie poziomu bezpieczeństwa sanitarnego.
Kiedy nowe przepisy pogrzebowe wejdą w życie? Rząd przewidział okres przejściowy
Gabinet Donalda Tuska planuje sprawne wdrożenie przygotowanych rozwiązań prawnych. Jak wynika z treści projektu, nowe rozporządzenie Ministra Zdrowia zacznie obowiązywać już po upływie 14 dni od momentu jego oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw. W praktyce wymusi to na zakładach pogrzebowych oraz bliskich osób zmarłych szybkie dostosowanie się do większości nowych wymogów, włączając w to regulacje uzależniające zasady przewozu ciał od długości trasy.
Resort zdrowia zdecydował się jednak na pozostawienie pewnego zapasu czasu w kwestii przepisów wymagających największych nakładów finansowych oraz zaawansowanych zmian technicznych. W projekcie zapisano trwający 12 miesięcy okres przejściowy dla transportu zwłok za granicę oraz procedur ekshumacyjnych realizowanych przed końcem procesu mineralizacji ciała. Oznacza to, że przez pierwszy rok od momentu wejścia regulacji w życie, w tych dwóch konkretnych przypadkach nadal dopuszczalne będzie wykorzystywanie dotychczasowych metod, w tym chociażby klasycznych drewnianych trumien wyposażonych w metalowe wkłady.
Takie rozwiązanie stanowi wyjście naprzeciw oczekiwaniom właścicieli firm pogrzebowych, dając im niezbędny czas na zaopatrzenie się w nowy sprzęt, w tym specjalistyczne kapsuły, oraz na przeorganizowanie wewnętrznych procedur pod kątem nowych przepisów. Kiedy wspomniany roczny okres dostosowawczy dobiegnie końca, wszystkie podmioty z branży będą już zobligowane do bezwzględnego przestrzegania nowych, ujednoliconych wymogów.
