- Z najnowszych analiz wynika, że dochody miast na prawach powiatu rosną niemal dwukrotnie wolniej niż w przypadku województw.
- Samorządowcy domagają się zwiększenia udziałów tych miast w dochodach z podatków PIT i CIT, by wyrównać ich szanse.
- Poseł skierował do ministra finansów pytania o to, czy resort zamierza wprowadzić proponowane przez ekspertów zmiany.
"Najwięksi przegrani" reformy. Dochody miast rosną znacznie wolniej niż innych samorządów
Poseł Tadeusz Tomaszewski, w swojej interpelacji do ministra finansów, zwraca uwagę na pogłębiający się problem z finansowaniem miast na prawach powiatu. Powołując się na stanowisko Unii Metropolii Polskich (UMP), wskazuje na brak adekwatności dochodów samorządów w stosunku do nałożonych na nie ustawowych zadań.
Z przytoczonego przez posła raportu wynika, że miasta na prawach powiatu to „najwięksi przegrani” reformy ustawy o dochodach JST z października 2024 roku. Podczas gdy przeciętne województwo odnotowało wzrost dochodów o 6,01%, w miastach na prawach powiatu wskaźnik ten wyniósł średnio zaledwie 3,76%, a mediana to tylko 2,85%.
Unia Metropolii Polskich proponuje konkretne rozwiązania. Co miałoby się zmienić?
Według propozycji przedstawionych przez UMP, konieczne jest wyrównanie procentowych udziałów w dochodach z podatków PIT i CIT. Obecnie są one niższe niż suma udziałów, jakie otrzymują osobno gminy i powiaty. Postuluje się więc zwiększenie udziałów dla miast na prawach powiatu w dochodach z PIT z 8,6% do 9% oraz w dochodach z CIT z 2,2% do 3,3%.
Drugim fundamentalnym postulatem jest zmiana wskaźnika zamożności, który służy do obliczania dochodów wyrównawczych. Eksperci UMP proponują, aby dla miast na prawach powiatu wynosił on 100%, tak jak dla pozostałych jednostek, a nie jak dotychczas 80%. Ma to przywrócić tym miastom szansę na otrzymywanie dodatkowych środków.
Jest trzyetapowy harmonogram zmian. Poseł pyta resort finansów o dalsze kroki
Unia Metropolii Polskich proponuje, aby zmiany wprowadzać etapami. W pierwszym etapie, od 2027 roku, miałoby nastąpić wyrównanie udziału w podatku PIT. W drugim, od 2028 roku, podwyższony zostałby udział w CIT. Ostatni, trzeci etap od 2029 roku, zakłada przywrócenie szans na dochody wyrównawcze poprzez zmianę wskaźnika zamożności.
W związku z przedstawionymi postulatami poseł Tadeusz Tomaszewski skierował do ministra finansów dwa kluczowe pytania. Chce wiedzieć, jak resort odniesie się do propozycji UMP oraz czy prowadzone są już prace nad zmianami w ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
W swojej interpelacji poseł Tadeusz Tomaszewski pyta wprost ministra finansów i gospodarki, jak odniesie się on do postulatów Unii Metropolii Polskich. Kluczowe jest również pytanie, czy resort pracuje już nad zmianami w ustawie o dochodach JST, które miałyby na celu wyrównanie sytuacji finansowej miast na prawach powiatu.
