Spis treści
- Po długim okresie podwyżek w Polsce widać wyczekiwane oznaki hamowania inflacji, co daje nadzieję na ustabilizowanie poziomu cen.
- Według GUS inflacja konsumencka wyhamowała do 3,5 proc., a eksperci szacują, że tańsze loty obniżyły inflację bazową poniżej 3 proc.
- Przed poniedziałkowym komunikatem NBP sprawdzamy analizy gospodarcze dotyczące ewentualnego końca podwyżek stóp procentowych i szans na tańsze zakupy.
Polska gospodarka wysłała właśnie sygnał wyczekiwany przez ekspertów. Wysokie rachunki i ceny na sklepowych półkach wciąż stanowią wyzwanie dla portfeli Polaków, ale najnowszy raport Głównego Urzędu Statystycznego pokazuje osłabienie presji inflacyjnej w niektórych sektorach. Październik przyniósł bowiem spadek cen o 0,4 proc. w stosunku do września, natomiast roczny wskaźnik inflacji konsumenckiej ukształtował się na poziomie 3,5 proc.
Uwagę rynkowych ekspertów przykuwają jednak przede wszystkim dane szczegółowe, które służą do wyliczenia inflacji bazowej, pomijającej koszty energii oraz żywności. Z szacunków ekonomistów ING wynika, że wskaźnik ten mógł spaść z wrześniowych 3,1 proc. do 2,9 proc. w październiku, a zbliżone prognozy przedstawiają specjaliści z mBanku oraz Pekao. Taki rezultat oznaczałby zejście poniżej granicy 3 proc. po raz pierwszy od marca. Narodowy Bank Polski zaprezentuje oficjalne wyliczenia w tej sprawie w poniedziałek, 16 listopada.
Ceny biletów lotniczych i wycieczek w dół. Jak wpływają na inflację?
Głównym motorem tego niespodziewanego wyhamowania okazały się koszty usług turystycznych. Tylko w ciągu jednego miesiąca, w październiku, ceny biletów lotniczych spadły aż o 10 proc., choć w ujęciu rocznym przeloty wciąż pozostały droższe o 10 proc. Potaniały także wyjazdy z biurami podróży. Te zmiany znacząco przyczyniły się do obniżenia rocznego tempa wzrostu cen w segmencie obejmującym rekreację, sport i kulturę z poziomu 5,5 proc. do 4 proc.
Według wyliczeń ekspertów z banku Pekao, same tylko tańsze wycieczki zorganizowane pozwoliły zredukować główny wskaźnik inflacji o około 0,1 pkt proc. Analitycy studzą jednak optymizm i zaznaczają, że nie jest to jeszcze trwały koniec wysokich cen. Obniżki objęły bowiem jedynie wybrane usługi, a nie cały koszyk dóbr kupowanych przez konsumentów.
Ceny opału w Polsce rosną. Wzrost sięga już 24,5 procent
Niestety, najnowsze statystyki zawierają również bardzo niepokojące informacje dla kupujących. Wyjątkowo trudna sytuacja panuje na rynku opału, gdzie podwyżki wyraźnie przybierają na sile. Analitycy mBanku wyliczyli, że roczne tempo wzrostu cen opału przyspieszyło z 16,7 do aż 24,5 proc. Tak gwałtowny skok kosztów stanowi ogromne obciążenie dla budżetów domowych tych rodzin, które w trwającym sezonie grzewczym wykorzystują paliwa stałe do ogrzewania swoich domów i mieszkań.
Specjaliści z ING podkreślają z kolei, że drożejące surowce energetyczne nie przełożyły się jak dotąd na masowe podwyżki w innych gałęziach gospodarki. Na rynku brakuje też wyraźnych sygnałów wystąpienia tak zwanych efektów drugiej rundy, czyli zjawiska, w którym rosnące koszty życia wymuszają podwyżki płac, co z kolei znów nakręca spiralę cenową. Dla banku centralnego to niezwykle istotna wskazówka przy ocenie, czy obecne podwyżki mają jedynie charakter przejściowy, czy też zostaną z nami na dłużej.
Stopy procentowe NBP a inflacja. Co zrobi RPP?
Wyraźne osłabienie presji inflacyjnej może bezpośrednio przełożyć się na kolejne ruchy Rady Polityki Pieniężnej. Decyzje tego gremium w sprawie stóp procentowych NBP kształtują przecież oprocentowanie kredytów hipotecznych, a tym samym wysokość miesięcznych rat spłacanych przez wielu Polaków. Zdaniem analityków ING, obecne odczyty mogą sprawić, że ewentualne podwyżki stóp procentowych zostaną przesunięte na początek 2027 roku. Ostateczne rozstrzygnięcia będą jednak uzależnione od dalszej koniunktury, w tym głównie od kosztu paliw, gazu i prądu oraz od rządowych decyzji w sprawie tarcz osłonowych.
Powściągliwi w swoich prognozach pozostają także eksperci z banku Pekao. Przewidują oni, że w kolejnym roku inflacja może wybić się ponad górny pułap dopuszczalnych odchyleń od celu wyznaczonego przez NBP na poziomie 2,5 proc. z możliwością wahań o jeden punkt procentowy. W praktyce oznacza to dla konsumentów, że mimo pierwszych symptomów hamowania drożyzny, nie należy obecnie oczekiwać szybkiego i powszechnego spadku cen w sklepach. O tym, czy inflacja bazowa faktycznie zeszła poniżej psychologicznego progu 3 proc., przekonamy się z poniedziałkowego komunikatu NBP.
