Gigantyczna kara dla Biedronki utrzymana. Sąd obniżył kwotę, ale sieć zapłaci miliony

• Sąd ogłosił rozstrzygnięcie dotyczące ukarania sieci Biedronka za stosowanie wprowadzających w błąd akcji promocyjnych.

• Sankcja finansowa, którą pierwotnie nałożył prezes UOKiK Tomasz Chróstny, została zredukowana z poziomu 105 mln zł do kwoty 84 mln zł.

• W mocy utrzymano jednak główne oskarżenia dotyczące umyślnego wprowadzania kupujących w błąd.

• Zdaniem wymiaru sprawiedliwości, zapisy w regulaminie promocji nie zwalniają firmy z wymogu tworzenia przejrzystych komunikatów reklamowych.

• Ta sądowa decyzja stanowi niezwykle istotną przestrogę dla całego sektora handlowego działającego na terenie Polski.

Quiz: Pamiętasz maskotki z biedronkowych gangów?

Pytanie 1 z 10

Oto maskotka z serii "Poznaj Mocniaki". Jak na imię miał chleb?

Kubuś

Henio

Maryś

Bartuś

Następne pytanie

Sąd wydał wyrok w sprawie kary dla Biedronki i decyzji UOKiK

W głośnej sprawie dotyczącej akcji promocyjnych organizowanych w sklepach Biedronka zapadło wreszcie rozstrzygnięcie Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (SOKiK). Stanowisko wymiaru sprawiedliwości nie pozostawia wątpliwości i jest zbieżne z wcześniejszą oceną Tomasza Chróstnego, prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, według którego dyskont dopuszczał się dezinformacji kupujących. Spór dotyczył konkretnych kampanii marketingowych pod hasłami „Specjalna Środa” oraz „Walentynkowa Środa”, a sędziowie przyznali rację urzędowi, że działania firmy miały całkowicie celowy charakter.

W ostatecznym rozstrzygnięciu pojawiła się jednak istotna modyfikacja dotycząca finansów. Skład orzekający uznał bowiem, że początkowa kara dla Biedronki sięgająca niemal 105 milionów złotych była nadmierna, dlatego zmniejszył jej wymiar do poziomu około 84 milionów złotych. Należy przy tym pamiętać, że ogłoszone orzeczenie jest na ten moment nieprawomocne, co otwiera drogę do dalszego postępowania w tej sprawie.

Jak donosi serwis Dlahandlu.pl, redukcja nałożonej sankcji o kwotę 21 milionów złotych stanowi bardzo ważny punkt tego wyroku. Jarosław Chałas, pełniący funkcję partnera zarządzającego i radcy prawnego w Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy, wskazuje, że sądowa weryfikacja postanowień wydawanych przez UOKiK polega nie tylko na zbadaniu samego faktu złamania przepisów, lecz także na ocenie proporcjonalności wymierzonej kary.

Prawnik zaznacza jednocześnie, że dopóki nie zostanie opublikowane pisemne uzasadnienie tego wyroku, niezwykle ciężko jest jednoznacznie stwierdzić, która z tych dwóch sum była bardziej odpowiednia do skali przewinienia.

Zgodnie z art. 111 ustawy organ powinien uwzględnić między innymi okres, stopień i skutki naruszenia, wcześniejsze naruszenia przepisów oraz okoliczności łagodzące i obciążające. Dlatego obniżenie kary przez SOKiK jest istotnym elementem rozstrzygnięcia. Pokazuje, że sądowa kontrola decyzji UOKiK obejmuje nie tylko ocenę samego naruszenia, ale również proporcjonalność zastosowanej sankcji – wskazuje Jarosław Chałas.

Promocje w Biedronce wprowadzały klientów w błąd. UOKiK i sąd wyjaśniają

Głównym zarzutem wcale nie były zbyt zawiłe reguły samych akcji rabatowych, lecz metoda, jaką Biedronka przyjęła do ich komunikowania kupującym. Przekazy reklamowe bardzo mocno eksponowały wielkie zyski dla portfela, obiecując chociażby „zwrot 100%”, natomiast kluczowe wymogi drastycznie zawężające te korzyści były ukrywane lub prezentowane w sposób o wiele mniej czytelny. Tymczasem to właśnie te pominięte obostrzenia odgrywały decydującą rolę podczas podejmowania przez konsumentów decyzji przy sklepowych półkach.

Według wyjaśnień Jarosława Chałasa, samo zapisanie kompletu wymogów w oficjalnym regulaminie akcji jest niewystarczające. Kluczowe znaczenie ma bowiem pierwszy odbiór reklamy oraz to, jak jej przekaz pojmuje statystyczny klient.

Jeżeli reklama eksponuje hasło "zwrot 100%", a możliwość wykorzystania otrzymanego vouchera zależy od dodatkowych zakupów, określonych kategorii produktów czy limitów, to właśnie te ograniczenia mogą mieć zasadnicze znaczenie dla decyzji konsumenta. Nie wystarczy wówczas argument, że wszystkie warunki zostały opisane w regulaminie - podkreślił Jarosław Chałas, partner zarządzający i radca prawny w Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy.

Mówiąc wprost, jeżeli warunkiem zrealizowania otrzymanego bonu jest dokonanie kolejnych zakupów, komunikat na ten temat musi wybrzmiewać równie wyraźnie, co sama obietnica odzyskania gotówki. Zarówno UOKiK, jak i sąd uznały, że w tym przypadku zabrakło takiej równowagi. Właśnie to działanie przesądziło o tym, że wydany wyrok w sprawie Biedronki pozostaje dla handlowego giganta niezwykle bolesny, nawet po uwzględnieniu redukcji kwoty kary. Instytucje kontrolne oraz wymiar sprawiedliwości badają bowiem nie tylko prawdziwość pojedynczego sloganu, ale przede wszystkim ogólne wyobrażenie o promocji, jakie rodzi się w umyśle kupującego, które tutaj okazało się po prostu fałszywe.

Kara dla Biedronki to ostrzeżenie dla innych sieci handlowych w Polsce

Zapadłe rozstrzygnięcie wykracza daleko poza jednostkowy kłopot jednej konkretnej sieci handlowej i stanowi bardzo czytelne ostrzeżenie dla wszystkich przedsiębiorstw działających nad Wisłą. Według analizy portalu Dlahandlu.pl, oznacza to definitywny kres praktyk polegających na ukrywaniu niekorzystnych dla klienta zapisów w obszernych i skomplikowanych regulaminach. Wymiar sprawiedliwości wyraźnie dał do zrozumienia, że liczy się ogólny wydźwięk kampanii reklamowej oraz sposób jej interpretacji przez zwykłego odbiorcę.

Konkluzja dla biznesu jest oczywista, gdyż jasność przekazu marketingowego przestała być jedynie elementem budowania pozytywnego wizerunku czy kwestią dobrej woli. Stała się ona bezwzględnym wymogiem prawa, którego zlekceważenie grozi nałożeniem wielomilionowych sankcji. Chociaż omawiane orzeczenie uderza bezpośrednio w Biedronkę, to jego skutki wpłyną na funkcjonowanie całego sektora handlowego. Kolejne postępowania wszczynane przez UOKiK przeciwko tej sieci, obejmujące tak różnorodne kwestie jak rozbieżności cenowe przy kasach czy błędne informowanie o państwie pochodzenia asortymentu, dowodzą również, że regulator bardzo uważnie monitoruje liderów rynku. Jarosław Chałas ocenia tę sytuację jako przełomową zmianę w podejściu do praw kupujących.

Najważniejszy wniosek wykracza jednak poza samą Biedronkę. Współczesne prawo ochrony konsumentów nie pozwala oceniać reklamy wyłącznie przez pryzmat tego, czy jej poszczególne zdania są dosłownie prawdziwe. Liczy się również to, jaki obraz oferty powstaje w świadomości konsumenta i czy otrzymuje on informacje niezbędne do podjęcia świadomej decyzji. Dla dużych sieci handlowych oznacza to, że przejrzystość promocji nie jest już tylko kwestią dobrych praktyk marketingowych. Jest istotnym elementem zarządzania ryzykiem prawnym, którego zaniedbanie może prowadzić do wielomilionowych sankcji - mówi Jarosław Chałas z Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy.

To głośne rozstrzygnięcie sądu jasno pokazuje, że era pełnej dowolności w marketingu, opierającej się wyłącznie na przyciągających uwagę sloganach, przeszła już do historii. Obecnie na pierwszym miejscu stawiana jest rzetelność wobec klienta.