Europejski gigant wyłoży pieniądze na polski atom? EBI deklaruje pełną gotowość do działania

EBI zainteresowane wsparciem polskiej elektrowni w Choczewie

Nasza krajowa elektrownia nuklearna ma szansę na potężny zastrzyk gotówki z państw Starego Kontynentu. Europejski Bank Inwestycyjny otwarcie przyznaje, że chętnie włączy się w realizację tego strategicznego przedsięwzięcia.

– Mogę potwierdzić, że trwają rozmowy między EBI a polskimi partnerami dotyczące elektrowni jądrowej. EBI jest gotowy odegrać naprawdę znaczącą rolę w tym finansowaniu i zostać wiodącym inwestorem – powiedział PAP Biznes wiceprezes EBI Marko Primorac.

Rozmowy dotyczą obiektu, który ma powstać na terenie gminy Choczewo. Zanim jednak popłyną jakiekolwiek europejskie fundusze, cały plan będzie musiał zostać poddany niezwykle wnikliwej analizie.

EBI oceni projekt polskiego atomu

Instytucja z siedzibą w Luksemburgu nie rozdaje środków bez wcześniejszych weryfikacji. Przedsięwzięcie czeka długa ścieżka proceduralna. Audytorzy banku wezmą pod lupę między innymi aspekty technologiczne, ekonomiczne, finansowe oraz wpływ na środowisko naturalne.

Jeśli wyniki tych analiz będą pomyślne i wszystkie konieczne wymogi zostaną dopięte na ostatni guzik, zastępca szefa EBI zapowiada pełne wsparcie dla tej kluczowej inwestycji.

Istnieje tu jednak pewien zasadniczy warunek formalny. Instytucja finansuje wyłącznie te inwestycje nuklearne, które powstają na terytorium Unii Europejskiej, a jej wkład kapitałowy standardowo nie przekracza połowy całkowitych kosztów. Brakujące fundusze trzeba będzie zabezpieczyć z innych puli.

Ogromne środki na dekarbonizację. Zyska Polska?

Potencjał kapitałowy, jakim dysponuje EBI, jest potężny. Instytucja ta intensywnie wspiera proces transformacji energetycznej na kontynencie europejskim. Z puli około 100 miliardów euro przeznaczanych co roku na inwestycje, mniej więcej trzydzieści procent trafia na inicjatywy związane z odchodzeniem od węgla i zmianą modelu energetycznego.

Fundusze te zasilają między innymi zielone źródła energii, instalacje do magazynowania prądu oraz rozbudowę sieci przesyłowych.

– Energetyka jądrowa jest, powiedziałbym, następnym krokiem – zaznaczył Primorac.

Bank Inwestycyjny ma już praktykę w kredytowaniu sektora jądrowego. Niedawno zarząd zatwierdził wsparcie dla Rumunii w postaci 800 milionów euro na rozbudowę kompleksu Cernavoda.

Miliony złotych dla Narodowego Centrum Badań Jądrowych

EBI już w tym momencie zasila swoimi środkami inicjatywy związane z polskim sektorem nuklearnym. Przedstawiciele banku parafowali umowę opiewającą na 85 milionów złotych dla Narodowego Centrum Badań Jądrowych.

Zastrzyk gotówki zostanie spożytkowany na nowoczesną bazę laboratoryjną, nowatorskie materiały badawcze oraz produkcję radiofarmaceutyków. Wsparcie to zostało przyznane ze środków programu TechEU.

Wiceprezes europejskiej instytucji wyraża jednak nadzieję, że ten krok to zaledwie wstęp do o wiele szerszej współpracy przy budowie polskiego atomu.

Małe reaktory SMR na radarze EBI

Europejska placówka finansowa spogląda przychylnym okiem również na technologię małych reaktorów modułowych, potocznie nazywanych SMR-ami.

– Będę zabiegał o finansowanie EBI dla tych projektów w Polsce – zapowiedział Primorac, mówiąc zarówno o wielkoskalowej elektrowni jądrowej, jak i małych reaktorach modułowych.

Bank już teraz dyskutuje z wieloma podmiotami w Europie na temat wdrożenia SMR-ów i aktywnie patronuje etapom badawczo-rozwojowym tych instalacji.

Na powszechne wykorzystanie małych reaktorów przyjdzie nam jednak jeszcze trochę poczekać. Według wiceszefa EBI ta gałąź technologii wciąż jest na początkowym etapie prac, a pierwszych komercyjnych uruchomień należy spodziewać się najwcześniej w latach 30. obecnego stulecia.

Błyskawicznie rosnący popyt na energię elektryczną

Z jakiego powodu sektor finansowy tak mocno skupia się na energetyce? Odpowiedź jest banalna: zapotrzebowanie na prąd systematycznie i dynamicznie pnie się w górę.

Infrastruktura sztucznej inteligencji, potężne fabryki, serwerownie czy rozwój elektromobilności będą pochłaniać gigantyczne zasoby energii.

– Uważam więc, że energia jądrowa może być pod tym względem bardzo pomocna – ocenił Primorac.

Zgodnie z kalkulacjami przedstawionymi przez Komisję Europejską, do 2040 roku aż 90 procent energii w krajach wspólnoty ma być generowane z ekologicznych technologii – co obejmuje zarówno odnawialne źródła, jak i sektor jądrowy.

Inwestycje EBI w Polsce idą w miliardy

Europejski Bank Inwestycyjny to podmiot doskonale znany nad Wisłą. W 2025 roku cała Grupa EBI zainicjowała w naszym państwie projekty o historycznej wartości 8 miliardów euro.

Instytucja ta wykazuje ogromne zaangażowanie w rozwój krajowego sektora OZE. W 2025 roku przeznaczono kwotę 2 miliardów euro na wsparcie farm wiatrowych na Bałtyku.

Teraz głównym punktem zainteresowania stała się energetyka jądrowa. Jeśli trwające negocjacje przyniosą pozytywny skutek, zagraniczny kapitał może okazać się decydujący przy powstawaniu jednej z największych i najbardziej kosztownych budów w dziejach naszej energetyki.