Spis treści
ING Bank Śląski, BOŚ, Nest Bank i Plus Bank pod lupą UOKiK
Działania czterech popularnych instytucji finansowych spotkały się z reakcją Tomasza Chróstnego, Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Urząd przeanalizował procedury stosowane przez ING Bank Śląski, Bank Ochrony Środowiska, Nest Bank oraz Plus Bank, badając sposób, w jaki podmioty te podchodziły do konsumentów tracących oszczędności ze swoich rachunków.
Sprawa dotyczy tzw. nieautoryzowanych transakcji, do których dochodzi, gdy przestępcy kradną środki bez zgody i wiedzy właściciela konta, na przykład po wyłudzeniu danych logowania lub ataku hakerskim. UOKiK zakwestionował dotychczasową praktykę tych instytucji, które często odmawiały wypłaty rekompensat i obarczały poszkodowanych pełną winą za utratę kapitału. Wydana decyzja ma wymusić na bankach zmianę podejścia i przejęcie większej odpowiedzialności za bezpieczeństwo powierzonych im depozytów.
Nieautoryzowane transakcje a odpowiedzialność banków za kradzież środków
Zakwestionowane przez urząd praktyki były wyjątkowo niekorzystne dla konsumentów. Instytucje finansowe przyjmowały bowiem, że poprawne uwierzytelnienie operacji, chociażby poprzez wpisanie kodu PIN czy akceptację w aplikacji mobilnej, automatycznie zdejmuje z nich wszelką odpowiedzialność. Banki przerzucały na poszkodowanych klientów ciężar dowodowy, argumentując, że prawidłowy przebieg autoryzacji jest równoznaczny z wyrażeniem zgody na wykonanie przelewu.
Takie podejście stoi jednak w sprzeczności z obowiązującymi regulacjami prawnymi. Przepisy jasno wskazują, że po otrzymaniu zgłoszenia o nieautoryzowanej transakcji bank musi zwrócić skradzione środki najpóźniej do końca kolejnego dnia roboczego. Instytucja jest zwolniona z tego obowiązku wyłącznie wtedy, gdy potrafi udowodnić klientowi próbę oszustwa albo rażące niedbalstwo.
Zamiast wypłacać należne środki, banki często kierowały poszkodowanych bezpośrednio na policję, utrzymując, że jedynie organy ścigania są w stanie pomóc w odzyskaniu skradzionych kwot.
Do tych działań odniósł się prezes UOKiK Tomasz Chróstny.
Samo wykazanie przez bank, że transakcja została poprawnie uwierzytelniona to za mało, by odmówić zwrotu pieniędzy. Bank musi udowodnić, że to klient samodzielnie i świadomie autoryzował operację lub dopuścił się rażącego niedbalstwa.
Interwencja urzędu ma na celu wyeliminowanie tych nieprawidłowości oraz przypomnienie sektorowi bankowemu, że to na instytucji finansowej spoczywa obowiązek udowodnienia winy konsumenta, a nie na odwrót.
Zwrot pieniędzy z banku po decyzji UOKiK. Co muszą zrobić klienci?
Zobowiązanie nałożone na ING Bank Śląski, Bank Ochrony Środowiska, Nest Bank oraz Plus Bank otwiera poszkodowanym realną furtkę do odzyskania utraconych funduszy. Kluczowym elementem decyzji urzędu jest nakaz ponownego rozpatrzenia przez te instytucje wcześniej odrzuconych reklamacji.
Przekłada się to na konkretne procedury zależne od statusu konsumenta.
- Obecni klienci wskazanych czterech banków, którzy zgłaszali reklamację dotyczącą nieautoryzowanej transakcji po 16 listopada 2022 roku, doczekają się ponownej analizy swojej sprawy. W przypadku stwierdzenia, że pierwotna odmowa była bezpodstawna, instytucja zwróci zabrane środki.
- Byli klienci tych instytucji, których reklamacje zostały odrzucone po 15 listopada 2022 roku, otrzymają od banku stosowne powiadomienie. Znajdzie się w nim dokładna instrukcja wyjaśniająca, w jaki sposób można zawnioskować o ponowne przeanalizowanie danej sprawy.
Zgodnie z decyzją urzędu banki mają czas do 31 grudnia 2027 r. na ponowną weryfikację zgłoszeń i zwrot pieniędzy w uzasadnionych przypadkach. Ponadto zobowiązane podmioty muszą opublikować komunikaty o rozstrzygnięciu prezesa UOKiK w swoich aplikacjach mobilnych oraz na stronach internetowych, które warto teraz regularnie sprawdzać.
Działania wobec wspomnianych czterech podmiotów to kontynuacja szerszej polityki urzędu chroniącego konsumentów. Analogiczne zobowiązania we wrześniu 2026 roku zostały nałożone na Alior Bank, mBank, BNP Paribas oraz Bank Millennium. Pokazuje to wyraźnie, że bezpieczeństwo finansowe obywateli pozostaje priorytetem, a sektor bankowy musi zaprzestać automatycznego obarczania ofiar kradzieży winą za utratę oszczędności.
