Ochrona Bałtyku zaczyna się setki kilometrów od wybrzeża
Choć spotkanie odbyło się w Warszawie, jego bohaterem był Bałtyk. Debata zorganizowana przez Novotel i WWF Polska poświęcona była problemowi tzw. sieci widm – zagubionych lub porzuconych narzędzi połowowych, które przez lata pozostają na dnie morza, stając się śmiertelną pułapką dla ryb, ptaków i ssaków morskich.
Uczestnicy wydarzenia obejrzeli materiały z rejsów sonarowych prowadzonych przez WWF Polska. Dzięki specjalistycznym badaniom możliwe jest wskazywanie miejsc, w których mogą zalegać sieci, a następnie ich weryfikacja przez nurków.
Jak podkreślali eksperci, tylko w ostatnich latach z Bałtyku udało się wydobyć około 300 ton takich sieci.
Bałtyk obserwowany z kosmosu
Jednym z najciekawszych tematów dyskusji było wykorzystanie technologii satelitarnej w ochronie środowiska.
Bałtyk zajmuje powierzchnię około 415 tys. kilometrów kwadratowych, dlatego objęcie całego akwenu tradycyjnym monitoringiem jest praktycznie niemożliwe. Satelity pozwalają obserwować morze niemal w czasie rzeczywistym – wykrywać plamy zanieczyszczeń, monitorować temperaturę wody, zakwity sinic czy śledzić ruch statków.
Eksperci zwracali uwagę, że nowoczesne technologie pomagają również wykrywać nielegalne połowy. Podczas panelu przywołano analizę zdjęć satelitarnych z wykorzystaniem sztucznej inteligencji, która wykazała, że znaczna część statków przetwórczych nie udostępniała swojej lokalizacji. Obserwacje z orbity pomagają także identyfikować tzw. floty widmo wykorzystywane do obchodzenia międzynarodowych sankcji.
Rybacy są oczami organizacji na morzu
Technologia nie zastępuje jednak ludzi. Podczas debaty wielokrotnie podkreślano znaczenie współpracy z rybakami, którzy jako pierwsi zauważają miejsca, w których mogą zalegać sieci widma.
Rejsy sonarowe prowadzone są właśnie we współpracy z lokalnymi społecznościami rybackimi. Szczególnie problematyczne są wraki statków, wokół których często znajdują się nawet kilkunastotonowe skupiska starych sieci.
Samo wydobycie odpadów z morza nie kończy jednak całego procesu. Kolejnym wyzwaniem jest ich oczyszczenie oraz ponowne wykorzystanie jako surowca. WWF prowadzi prace nad rozwiązaniami, które w przyszłości mogłyby przypominać system kaucyjny znany z opakowań po napojach i zachęcać do oddawania zużytych narzędzi połowowych zamiast ich porzucania.
Ograniczanie problemu sieci widmo wymaga połączenia działań na morzu i na lądzie. Rejsy sonarowe pozwalają wskazywać potencjalne miejsca zalegania takich odpadów, a praca nurków pomaga je zweryfikować. Równie ważne jest jednak to, co dzieje się później: odpowiedzialne zagospodarowanie zużytych narzędzi połowowych i współpraca różnych środowisk, od organizacji przyrodniczych, przez sektor rybacki, po administrację i gospodarkę odpadami – mówi Sylwia Migdał-Leszczyńska, Specjalistka ds. Ochrony Ekosystemów Morskich WWF Polska.
Hotel także może mieć wpływ na stan Bałtyku
Jedno z pytań zadanych podczas spotkania dotyczyło tego, jaki wpływ na Morze Bałtyckie może mieć hotel działający w centrum Warszawy.
Przedstawiciele Novotelu przypominali, że nawet 80 proc. zanieczyszczeń trafiających do Bałtyku pochodzi z lądu. Dlatego znaczenie mają także codzienne decyzje podejmowane przez przedsiębiorstwa – ograniczanie plastiku, odpowiedzialna gospodarka odpadami, wybór certyfikowanych produktów czy rozwijanie oferty opartej na daniach roślinnych i rybach pochodzących ze zrównoważonych połowów.
– Współczesne hotelarstwo to nie tylko komfort i wysoka jakość obsługi, ale także odpowiedzialność za wpływ, jaki wywieramy na środowisko. Choć Novotel Warszawa Centrum znajduje się w samym sercu stolicy, mamy świadomość, że nasze codzienne decyzje – dotyczące zużycia wody i energii czy ograniczania odpadów – mają wpływ również na ekosystem Morza Bałtyckiego. To pokazuje, że nawet działania podejmowane z dala od wybrzeża mogą mieć znaczenie dla stanu naszych wód, szczególnie w przypadku obiektu o takiej skali. Jako największy hotel w Warszawie i jeden z największych w Polsce czujemy, że nasza odpowiedzialność jest jeszcze większa.
Dlatego zrównoważony rozwój jest integralnym elementem funkcjonowania hoteli marki Novotel – od odpowiedzialnego gospodarowania zasobami i ograniczania odpadów po edukację gości oraz zachęcanie ich do podejmowania bardziej świadomych wyborów. Coraz częściej obserwujemy, że nasi goście zwracają uwagę na takie działania i oczekują konkretnych rozwiązań. Naszym celem jest pokazywanie, że nawet niewielkie zmiany podejmowane podczas pobytu w hotelu mogą stać się inspiracją do dobrych nawyków również po powrocie do domu – mówi Anna Kwiatek-Skok, Zastępca Dyrektora Hotelu Novotel Warszawa Centrum.
Novotel zwracał również uwagę na potencjał edukacyjny. Warszawski hotel każdego dnia odwiedza około 1500 gości, a w ciągu roku także około 50 tys. dzieci. To okazja, by – często przy okazji pobytu – zwrócić uwagę na problemy mórz i oceanów poprzez wystawy, materiały multimedialne czy działania edukacyjne.
– Odpowiedzialna gastronomia zaczyna się na długo przed podaniem posiłku gościom. To przemyślane decyzje dotyczące wyboru lokalnych i sezonowych produktów, ograniczania marnowania żywności oraz wykorzystywania nowych technologii do optymalizacji procesów. W Novotel Warszawa Centrum pokazujemy, że zrównoważone podejście może iść w parze z najwyższą jakością – od komponowania menu po wdrażanie rozwiązań, które pomagają ograniczać marnowanie żywności i zużycie plastiku. Coraz częściej obserwujemy, że goście doceniają takie działania i chętnie wybierają bardziej odpowiedzialne rozwiązania. Kluczowe jest jednak to, aby odpowiednio o nich mówić – w sposób prosty, autentyczny i oparty na realnych doświadczeniach, dzięki czemu łatwiej zachęcić gości do wprowadzania podobnych zmian również na co dzień – dodaje Anna Kwiatek-Skok, Zastępca Dyrektora Hotelu Novotel Warszawa Centrum.
Partnerstwo zamiast jednorazowych akcji
W dyskusji wiele miejsca poświęcono także temu, jak rozpoznać autentyczne partnerstwo biznesu z organizacją społeczną.
Zdaniem przedstawicieli WWF współpraca powinna opierać się na transparentności, mierzalnych efektach i gotowości do wzajemnej weryfikacji. Organizacja podkreślała, że nie szuka krótkotrwałych kampanii, ale partnerów gotowych do wieloletnich działań opartych na konkretnych zobowiązaniach.
Projekt realizowany wspólnie z Novotelem obejmuje m.in. poszukiwanie i usuwanie sieci widm z Bałtyku, rozwój systemu zagospodarowania zużytych narzędzi połowowych oraz działania edukacyjne skierowane do gości hoteli. Jest częścią międzynarodowego partnerstwa marki z WWF France na rzecz ochrony mórz i oceanów.
Jak podkreślali uczestnicy debaty, skuteczna ochrona Bałtyku wymaga współpracy naukowców, organizacji pozarządowych, rybaków, biznesu i administracji. Tylko połączenie tych kompetencji daje szansę na ograniczenie problemu, który pozostaje niewidoczny dla większości osób odwiedzających polskie wybrzeże, choć jego skutki odczuwa cały morski ekosystem.
