Pestycydy a ALS. Nowe badania ujawniają większe ryzyko zachorowania

Czy pestycydy wpływają na ryzyko chorób neurologicznych?

Stwardnienie zanikowe boczne, znane również jako choroba Lou Gehriga, to poważna choroba neurodegeneracyjna. Objawia się postępującą utratą zdolności ruchowych, mowy, a ostatecznie także oddychania. Średnia długość życia po diagnozie wynosi zaledwie od trzech do pięciu lat, choć są przypadki, kiedy choroba rozwija się szybciej lub wolniej, jak u zmarłego fizyka Stephena Hawkinga.

Choroba najczęściej dotyka osoby w wieku od 40 do 70 lat, z przeciętnym wiekiem diagnozy wynoszącym około 55 lat. Mężczyźni są bardziej narażeni na rozwój tej choroby, zwłaszcza w młodszych grupach wiekowych, gdzie ryzyko jest nawet dwukrotnie wyższe. Większość przypadków to postacie sporadyczne, ale u 5-10 procent pacjentów można zaobserwować występowanie rodzinne, co sugeruje wpływ czynników genetycznych.

Jak pestycydy wpływają na rozwój ALS?

Obecnie nie istnieje skuteczny lek na stwardnienie zanikowe boczne, z wyjątkiem jednej postaci choroby związanej z mutacją w genie SOD1, dla której opracowano specjalny lek. Mimo że ALS jest uważane za chorobę rzadką, liczba przypadków rośnie, co może być związane z czynnikami środowiskowymi.

Neurotoksyczność pestycydów jest znana od dawna, zwłaszcza jeśli chodzi o insektycydy. Naukowcy z Uniwersytetu w Montrealu postanowili zbadać, czy narażenie zawodowe na te substancje może zwiększać ryzyko ALS. Przeanalizowali badania opublikowane między 1990 a 2025 rokiem, które dotyczyły tej kwestii.

Spośród 767 artykułów wybrano 11 badań, które obejmowały 1734 przypadki ALS oraz 457 przypadków innych chorób neuronu ruchowego. Wyniki wskazują, że zawodowe narażenie na pestycydy zwiększa ryzyko wystąpienia ALS o 60 procent w porównaniu z osobami, które nie miały kontaktu z tymi substancjami.

Jakie są wnioski z badań?

Wysokie stężenia pestycydów wiązały się z niemal trzykrotnym wzrostem ryzyka ALS, podczas gdy niższe stężenia zwiększały to ryzyko dwukrotnie. Ekspozycja na herbicydy zwiększała ryzyko o 70 procent, a kontakt z insektycydami lub fungicydami o 60 procent.

Analiza trzech badań, które uwzględniały podział na płeć, pokazała, że mężczyźni narażeni na pestycydy mają dwukrotnie wyższe ryzyko zachorowania na ALS w porównaniu do tych, którzy nie byli narażeni. Nie zaobserwowano jednak podobnego wzrostu ryzyka u kobiet.

Naukowcy podkreślają ograniczenia swoich badań, takie jak niewielka liczba dostępnych danych oraz nieprecyzyjne metody oceny narażenia na pestycydy. Mimo to wyniki sugerują, że zawodowe narażenie na pestycydy może zwiększać ryzyko ALS i powinno prowadzić do podjęcia działań mających na celu ograniczenie tej ekspozycji.

Podsumowując, aby uzyskać bardziej przekonujące dowody dotyczące środowiskowych czynników ryzyka ALS, konieczne jest udoskonalenie metodologii oceny narażenia oraz uwzględnienie potencjalnych czynników zakłócających wyniki badań.

Źródło PAP.