Jak Gdańsk uczcił setną rocznicę obecności polskiego wojska na Westerplatte?
W niedzielę w Gdańsku odbyły się uroczystości z okazji 100. rocznicy przybycia pierwszych polskich żołnierzy na Westerplatte. Wydarzenie miało miejsce u stóp Pomnika Obrońców Wybrzeża, gdzie zgromadzili się przedstawiciele władz państwowych, wojska, instytucji kultury oraz mieszkańcy. Głównymi organizatorami były Muzeum II Wojny Światowej oraz 16. Żuławski Pułk Logistyczny Obrońców Westerplatte. Centralnym punktem obchodów był apel wojskowy z asystą honorową.
Jakie znaczenie miało przybycie polskich żołnierzy na Westerplatte?
W trakcie uroczystości odczytano list prezydenta Karola Nawrockiego, który przypomniał, że 18 stycznia 1926 roku o godzinie 14, pierwszy oddział Wojska Polskiego przybył na Westerplatte na pokładzie trałowca ORP Mewa, obejmując natychmiast służbę wartowniczą. „Od tamtej chwili, na mocy rozstrzygnięcia Rady Ligi Narodów, ten skrawek wybrzeża faktycznie stał się pełnoprawną częścią terytorium odrodzonej Polski” – napisał prezydent.
Prezydent podkreślił, że obecność polskich żołnierzy była symbolem polskości na tym terenie. „Tak jest do dzisiaj. Gdzie stacjonuje na stałe nasza armia, tam jest Polska, gdzie sięga siła polskiego oręża, tam chronione są wolności” – dodał Nawrocki. Żołnierze na Westerplatte zmieniali się co pół roku, zdobywając cenne doświadczenie i motywację.
Jakie były wspomnienia z obrony Westerplatte?
Prezydent Nawrocki nawiązał także do wydarzeń z września 1939 roku, kiedy to żołnierze pod dowództwem majora Henryka Sucharskiego i kapitana Franciszka Dąbrowskiego mieli bronić placówki nie dłużej niż 12 godzin, ale wytrwali ponad sześć dni. „Ich męstwo wywarło wielkie wrażenie na agresorach i dodało ducha wszystkim Polakom stawiającym czoła hitlerowskiej inwazji” – napisał prezydent, podkreślając, że bohaterom Westerplatte należy się wieczna pamięć i najwyższy hołd.
Wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz w swoim liście zwrócił uwagę na szczególne miejsce, jakie zajmuje Westerplatte w polskiej pamięci historycznej. „Przybycie pierwszej zmiany żołnierzy w 1926 roku było potwierdzeniem powrotu Polski nad morze i wzięcia odpowiedzialności za bezpieczeństwo morskich granic” – podkreślił.
Wiceminister kultury Maciej Wróbel zaznaczył, że Westerplatte jest symbolem jednoczącym Polaków, dającym siłę i nadzieję. „Z historii tego miejsca czerpiemy naszą tożsamość i duchową siłę do przeciwstawiania się zewnętrznej agresji. W dobie wojny na wschodzie ta lekcja jest szczególnie aktualna” – powiedział.
Jakie atrakcje przygotowano z okazji jubileuszu?
Po zakończeniu uroczystości delegacje udały się na Cmentarz Żołnierzy Wojska Polskiego na Westerplatte, gdzie złożono kwiaty i oddano hołd poległym obrońcom. Jednym z najbardziej widowiskowych momentów było przypłynięcie żołnierzy w historycznych mundurach na pokładzie niszczyciela min ORP Mewa, co nawiązywało do wydarzeń sprzed stu lat.
Muzeum II Wojny Światowej przygotowało strefę edukacyjną, gdzie zwiedzający mogli zapoznać się z efektami badań archeologicznych na Westerplatte oraz zobaczyć wydobyte zabytki i replikę armaty polowej używanej w 1939 roku. Za symboliczną złotówkę można było zwiedzić wystawę „Pamięć w ziemi zapisana. Archeologia Westerplatte” w dawnej elektrowni Wojskowej Składnicy Tranzytowej.
