- Dane wskazują, że w ciągu zaledwie dekady liczba uczniów wymagających specjalnego wsparcia wzrosła o ponad 130 procent.
- Posłanka proponuje pilną reformę, która zmieniłaby sposób zatrudniania specjalistów i finansowania terapii w szkołach.
- W interpelacji poruszono również problem braku odpowiedniej ochrony prawnej nauczycieli w sytuacjach kryzysowych.
Lawinowy wzrost liczby orzeczeń. Szkoły nie nadążają za zmianami
W swojej interpelacji posłanka Urszula Pasławska przytacza alarmujące dane. W roku szkolnym 2025/2026 liczba uczniów z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego sięgnęła 392 748, podczas gdy dekadę wcześniej było ich 150 tys. Oznacza to wzrost aż o 130 procent. Zgodnie z przedstawionymi informacjami, ponad 73 proc. tych dzieci uczy się w placówkach ogólnodostępnych.
Zdaniem posłanki, przy tak gwałtownym wzroście obecne standardy zatrudniania specjalistów są niewystarczające. Wskazuje, że jeden pedagog specjalny przypada średnio na 32 uczniów z orzeczeniem. Taka sytuacja, jak czytamy w dokumencie, „wręcz uniemożliwia realizację zaleceń zawartych w indywidualnych programach edukacyjno-terapeutycznych”, co prowadzi do obniżenia jakości nauczania i poziomu bezpieczeństwa.
Konieczna pilna reforma. Trzy kluczowe obszary do natychmiastowej zmiany
Autorka interpelacji proponuje trzy kluczowe kierunki zmian. Pierwszy z nich dotyczy algorytmu zatrudniania specjalistów. Według propozycji, liczba etatów dla pedagogów specjalnych powinna zależeć od liczby uczniów z orzeczeniami w danej szkole, a nie, jak obecnie, od ogólnej liczby wszystkich uczniów.
Drugim filarem reformy ma być zmiana sposobu finansowania, tak aby wysokość subwencji była powiązana z faktycznie zrealizowanymi godzinami terapii. Trzeci postulat dotyczy zwiększenia ochrony prawnej nauczycieli. Chodzi m.in. o automatyczne ściganie z urzędu za naruszenie nietykalności cielesnej pedagoga oraz umożliwienie dyrektorom czasowego odsunięcia ucznia przejawiającego agresję od zajęć w grupie.
Co na to resort edukacji? Posłanka pyta o weryfikację orzeczeń i bezpieczeństwo
W związku z przedstawionymi problemami, Urszula Pasławska skierowała do ministra edukacji serię pytań. Chce wiedzy, czy resort rozważa wprowadzenie obowiązku merytorycznej weryfikacji orzeczeń o kształceniu specjalnym, aby zahamować ich dynamiczny przyrost. Pyta również, czy trwają już prace nad zmianą algorytmu zatrudniania specjalistów w szkołach.
Wśród pytań znalazły się także te dotyczące bezpieczeństwa kadry pedagogicznej. Posłanka domaga się informacji, czy planowana jest nowelizacja przepisów, która umożliwi wszczynanie postępowań z urzędu w przypadku naruszenia nietykalności cielesnej nauczyciela, na przykład poprzez oplucie czy uderzenie.
Posłanka Urszula Pasławska domaga się również informacji, czy ministerstwo rozważa zmianę sposobu naliczania subwencji oświatowej, aby środki były powiązane z faktycznie przeprowadzonymi godzinami terapii, a nie tylko z posiadaniem orzeczenia.
Kluczowe jest także pytanie o to, jakie działania podjął resort, aby ułatwić dyrektorom szkół natychmiastowe odsunięcie od zajęć grupowych ucznia wykazującego agresję fizyczną do czasu zapewnienia mu indywidualnego asystenta.
