Wyjątkowa niedziela w Niemczech. Za złamanie zakazów podczas Totensonntag grożą wysokie kary

Koncerty, rozgrywki sportowe oraz głośne jarmarki bożonarodzeniowe to w większości europejskich państw typowy obraz okresu poprzedzającego święta. U naszych zachodnich sąsiadów jest jednak taki dzień, kiedy życie rozrywkowe całkowicie zamiera. Podczas tzw. „cichej niedzieli” w Niemczech wchodzą w życie surowe obostrzenia, które uderzają w imprezy masowe, zabawę oraz część świątecznych targów. Ignorowanie tego prawa wiąże się z dotkliwymi konsekwencjami finansowymi.

Kobieta ucisza palcem na tle gmachu Reichstagu w Berlinie. O cichej niedzieli w Niemczech przeczytasz na Eska.
Autor: Shutterstock

Czym jest Totensonntag w Niemczech? Tradycja i historia święta

Chodzi o wywodzące się z tradycji ewangelickiej święto Totensonntag, które tłumaczy się jako Niedzielę Zmarłych lub Niedzielę Wieczności (Ewigkeitssonntag). Przypada ono zawsze na ostatnią niedzielę roku kościelnego, tuż przed startem Adwentu.

Korzenie tego zwyczaju sięgają jeszcze XIX stulecia, kiedy to Kościół ewangelicki wyznaczył ten termin na wspomnienie zmarłych i wspólną modlitwę. Duchowni w licznych parafiach odczytują wtedy podczas nabożeństw listę wiernych, którzy odeszli w ostatnich dwunastu miesiącach. To także czas, w którym zachęca się ludzi do zadumy nad wartością ludzkiego życia oraz jego przemijaniem.

Mimo że dzień ten nie daje ustawowo wolnego od pracy, to Totensonntag zalicza się w Niemczech do tzw. „cichych świąt” (stille Feiertage), które podlegają wyjątkowej ochronie prawnej.

Zakaz imprez i koncertów w Totensonntag. Jakie ograniczenia obowiązują?

Szczególnie surowe regulacje wprowadzono między innymi na terenie Nadrenii Północnej-Westfalii. Tamtejsze przepisy o świętach sprawiają, że od rana aż do godziny 18 obowiązuje zakaz organizowania publicznych imprez o charakterze rozrywkowym, tanecznym i muzycznym, a także licznych zmagań sportowych.

Prawo to uderza także w wiele wydarzeń masowych odbywających się pod gołym niebem. Dla organizatorów oznacza to przymus odwoływania występów artystycznych, turniejów oraz meczów lub przesuwania ich na godziny wieczorne.

Przepisy nie blokują jednak indywidualnego ruchu i rekreacji. Mieszkańcy Niemiec mogą swobodnie wyjść na rower, pobiegać czy zrobić trening na siłowni, ponieważ restrykcje dotyczą wyłącznie zorganizowanych imprez sportowych oraz widowisk z udziałem publiczności.

Jarmarki bożonarodzeniowe w Niemczech zamknięte w cichą niedzielę

Do rygorystycznego prawa muszą dostosować się także słynne w całym kraju jarmarki bożonarodzeniowe. Nawet jeśli świąteczny sezon ruszył już pełną parą, to w ten konkretny dzień wiele targów w ogóle nie otwiera swoich bram dla odwiedzających.

W niektórych miastach stragany mogą ruszyć ze sprzedażą dopiero po wybiciu godziny 18. Z takim rozwiązaniem można spotkać się na przykład w Kolonii, gdzie wyznaczone jarmarki zaczynają działać po wygaśnięciu ustawowych obostrzeń, a zarządcy tych miejsc układają swój grafik ściśle pod lokalne wymogi „cichych świąt”.

Mecze piłkarskie w Niemczech odwołane przez Totensonntag

Obowiązujące w tym dniu zakazy najmocniej uderzają w lokalne rozgrywki ligowe oraz amatorskie kluby sportowe. Zdecydowana większość meczów piłki nożnej, rozgrywanych zazwyczaj w niedzielne popołudnia, musi zostać przeniesiona na zupełnie inny termin.

Do tych regulacji muszą nagiąć się również organizatorzy zawodowych lig. Z tego powodu zespoły z Nadrenii Północnej-Westfalii wybiegają w tę niedzielę na boiska dopiero wieczorem. Na taryfę ulgową trudno liczyć, ponieważ urzędnicy wydają zgody na odstępstwa od przepisów tylko w wyjątkowych sytuacjach, po dokładnym zbadaniu, czy dana impreza nie zakłóci powagi dnia pamięci.

Kary za złamanie przepisów w Totensonntag. Ile wynosi grzywna?

Lekceważenie prawa chroniącego „ciche święta” wiąże się z ogromnym ryzykiem finansowym. Konkretna kwota mandatu jest uzależniona od danego landu oraz skali przewinienia, jednak w części krajów związkowych na organizatorów nielegalnych imprez mogą zostać nałożone grzywny w wysokości kilkudziesięciu tysięcy euro.

Tego typu regulacje od dłuższego czasu budzą w Niemczech sporo emocji. Ich obrońcy wskazują na konieczność ochrony wyjątkowej atmosfery dnia zadumy nad zmarłymi. Przeciwnicy uważają natomiast, że tak głębokie zakazy są przestarzałe i nie pasują do dzisiejszego, zeświecczonego społeczeństwa. Niezależnie od tych dyskusji Totensonntag wciąż cieszy się jedną z najsilniejszych ochron prawnych w całym niemieckim kalendarzu.

QUIZ. Polska czy Niemcy?
Pytanie 1 z 15
Zacznijmy od czegoś łatwego. W jakim kraju zostało zrobione to zdjęcie?
QUIZ. Polska czy Niemcy
Szlakiem berlińskich zegarów

ROLKI