Spis treści
Niedzielny poranek 8 marca przyniósł oficjalne stanowisko Sił Obronnych Izraela (IDF), które za pośrednictwem serwisu X poinformowały o skutecznym wyeliminowaniu celów wroga. Z komunikatu wynika, że operacja opierała się na precyzyjnych danych wywiadu wojskowego i skupiła się na kluczowej infrastrukturze lotniska w Isfahanie, gdzie stacjonowały eskadry 81., 82. oraz 83. Myśliwców Taktycznych. Wojskowi potwierdzili fizyczną likwidację kilku egzemplarzy kultowych samolotów F-14, należących do irańskiej armii. Równolegle skutecznie zneutralizowano lokalne instalacje obrony przeciwlotniczej oraz radary.
Przedstawiciele armii podzielili się również globalnymi statystykami trwającego konfliktu zbrojnego. Od momentu eskalacji działań wojennych 28 lutego Izraelczycy przeprowadzili łącznie około 3400 operacji powietrznych, zrzucając na terytorium Iranu blisko 7500 ładunków wybuchowych różnego typu.
Wydarzenia z 8 marca 2026 roku stanowią najprawdopodobniej ostateczny cios dla konkretnego typu uzbrojenia wroga. Zaatakowana baza w Isfahanie funkcjonowała jako ostatni bastion operacyjny samolotów, co w praktyce oznacza definitywny koniec ery F-14 Tomcat w irańskich strukturach wojskowych. Chociaż legendarny myśliwiec znany z filmu „Top Gun” znika z nieba, eksperci nie wykluczają całkowicie, że pojedyncze, głęboko ukryte egzemplarze mogły przetrwać w podziemnych schronach. Niemniej jednak ich bojowe znaczenie zostało zredukowane do zera.
Wojsko izraelskie ograniczyło się na razie wyłącznie do tekstowego komunikatu na platformie X, nie publikując żadnych materiałów wideo z samego momentu ataku. Jak przypomina Portal Obronny, to nie jest pierwszy przypadek skutecznej eliminacji tych konkretnych jednostek przez IAF. W czerwcu 2025 roku siły izraelskie precyzyjnie zbombardowały lotnisko w Mehrabadzie, niszcząc Tomcaty zaparkowane poza hangarami.
Omawiane uderzenie stanowi wyłącznie jeden z etapów skomplikowanej i wielowymiarowej operacji, której zadaniem jest paraliż irańskiego potencjału zbrojnego. Zaledwie 48 godzin wcześniej, w piątek 6 marca, lotnictwo Izraela zniszczyło 16 samolotów wykorzystywanych przez elitarne oddziały Al-Kuds. Akcja ta również miała miejsce na terenie stołecznego portu lotniczego Mehrabad.
Polecany artykuł:
Atak Izraela na Isfahan. Zniszczono arsenał rakietowy Iranu
Terytorium Isfahanu oraz tereny przyległe od dłuższego czasu figurują na samym szczycie listy priorytetowych celów izraelskiej armii. Wcześniejsze operacje w tym właśnie regionie były ukierunkowane na niszczenie irańskiego zaplecza wyrzutni oraz rakiet balistycznych typu Ghadr. Skupienie w jednym miejscu kluczowych sił powietrznych i strategicznych pocisków sprawiło, że obszar ten zyskał status najważniejszego węzła militarnego całego kraju. Wyeliminowanie z gry F-14 idealnie wpisuje się w szerszy plan Tel Awiwu, który dąży do niepodzielnego panowania w powietrzu i całkowitego pozbawienia przeciwnika możliwości obrony swoich najcenniejszych instalacji.
Irańskie F-14 Tomcat zniszczone. Maszyny z USA przechodzą do historii
Dostarczone jeszcze w latach 70., na krótko przed wybuchem rewolucji islamskiej, myśliwce F-14 Tomcat miały dla Teheranu absolutnie wyjątkową wartość. Stany Zjednoczone zgodziły się na eksport tej zaawansowanej technologii wyłącznie w tym jednym przypadku, wysyłając do Iranu łącznie 79 egzemplarzy maszyn. Wersja F-14A odegrała fundamentalną rolę podczas krwawego konfliktu iracko-irańskiego w latach 1980-1988. Piloci wykorzystywali dedykowane pociski AIM-54 Phoenix o zasięgu dochodzącym do 190 kilometrów, skutecznie przechwytując i posyłając na ziemię dziesiątki irackich myśliwców, takich jak Mirage czy MiG.
Przewrót polityczny z 1979 roku oraz narzucone na kraj surowe sankcje międzynarodowe sprawiły, że utrzymanie zachodnich maszyn w gotowości bojowej wydawało się misją niemożliwą. Mimo potężnych braków sprzętowych irańscy mechanicy i inżynierowie lotnictwa przez kilkadziesiąt lat wykazywali się fenomenalną zaradnością, samodzielnie naprawiając oraz unowocześniając te skomplikowane konstrukcje.
Popularnie nazywane „perskimi kotami” maszyny bardzo szybko urosły do rangi narodowego symbolu niezłomności wobec globalnych embarg i dowodu na umiejętność utrzymania w linii samolotów. Właśnie z powodu tej narosłej przez dekady legendy skuteczne zbombardowanie floty Tomcatów stanowi dla Irańczyków bolesny cios nie tylko o charakterze czysto strategicznym, ale również głęboko psychologicznym.
Dane prezentowane podczas Międzynarodowego Salonu Lotniczego na wyspie Kisz w 2018 roku wskazywały, że irańska armia posiadała około dwudziestu w pełni uzbrojonych sztuk, a szesnaście pozostawało w częściowej zdolności do podjęcia walki. Rok później branżowy serwis Flight Global raportował obecność 24 maszyn w 8. Bazie Myśliwców Taktycznych. Z kolei portal The Aviationist przypomina że 2015 roku, irańskie F-14 towarzyszyły jako eskorta rosyjskim bombowcom Tu-95 Bear podczas ich lotu na trasie 6500 kilometrów z bazy Engels nad Morze Kaspijskie. Ciekawostką pozostaje również fakt z grudnia 2023 roku – w trakcie bliskowschodniej wizyty Władimira Putina pojedynczy Tomcat leciał ramię w ramię z czterema rosyjskimi Su-35S wyposażonymi w rakiety R-77 i R-73.
Polecany artykuł:
Kultowy F-14 Tomcat. Myśliwiec z filmu „Top Gun” i jego amerykańskie korzenie
Skonstruowany przez inżynierów z Grumman Aerospace dla amerykańskiej Marynarki Wojennej, F-14 Tomcat to dwumiejscowy, naddźwiękowy myśliwiec pokładowy charakteryzujący się innowacyjną, zmienną geometrią skrzydeł. Maszyna zadebiutowała w służbie czynnej w 1974 roku, od razu zyskując miano jednej z najbardziej nowatorskich konstrukcji swoich czasów. Jej głównym zadaniem zdefiniowanym przez projektantów była ochrona zgrupowań floty oraz błyskawiczne przechwytywanie jednostek wroga na bardzo długich dystansach.
Sercem tego podniebnego drapieżnika były początkowo dwa silniki Pratt & Whitney TF30 (dla wersji F-14A), które w nowszych wariantach F-14B oraz F-14D zastąpiono potężniejszymi jednostkami General Electric F110. Taki napęd pozwalał maszynie rozpędzić się do zawrotnej prędkości około Mach 2,4, czyli niemal 2485 km/h, i swobodnie operować na pułapie przekraczającym 15 tysięcy metrów. Największym wyróżnikiem konstrukcji pozostają jednak skrzydła, które samoczynnie dopasowują kąt odchylenia do aktualnych parametrów lotu, gwarantując maszynie zwrotność przy powolnych manewrach i doskonałą aerodynamikę podczas lotu z prędkością maksymalną.
Amerykański myśliwiec dysponował zaawansowaną stacją radiolokacyjną AN/AWG-9 (zastąpioną później przez APG-71), która potrafiła precyzyjnie śledzić kilkanaście obiektów naraz w promieniu 190 kilometrów. Sprzęgnięcie tego radaru z rakietami AIM-54 Phoenix sprawiło, że Tomcat nie miał sobie równych w walce na dystans. W standardowym arsenale znalazło się również 20-milimetrowe działko M61 Vulcan oraz pociski AIM-9 Sidewinder i AIM-7 Sparrow, a wersja F-14D mogła dodatkowo przenosić uzbrojenie bombowe. W kokpicie zasiadał pilot oraz oficer przechwytywania (RIO). Maszyna latała z logo US Navy aż do 2006 roku, biorąc czynny udział między innymi w operacjach podczas wojny w Zatoce Perskiej, a dzięki popkulturowemu sukcesowi filmu „Top Gun” na stałe zapisała się w historii światowego lotnictwa.
10
Polecany artykuł:
