Stalexport zarządzający odcinkiem Kraków-Katowice autostrady A4 zawnioskował o podniesienie od 1 kwietnia stawek za przejazd; opłata od samochodów osobowych miałaby wzrosnąć z 17 do 18 zł na bramce, czyli z 34 do 36 zł za przejazd całego odcinka.
Zdaniem GDDKiA, biorąc pod uwagę wysokie podwyżki wprowadzane na tym odcinku w poprzednich latach, kolejny wzrost opłat jest nieuzasadniony i uderza bezpośrednio w kierowców oraz sektor transportu drogowego. Dyrekcja zwraca również uwagę, że decyzja ta może mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego.
Ryzyko omijania autostrady
GDDKiA podkreśla, że wyższe opłaty mogą skłonić część kierowców – w szczególności pojazdów ciężarowych – do omijania autostrady i korzystania z dróg lokalnych. Te trasy są już dziś obciążone ruchem, a ich dodatkowe wykorzystanie stoi w sprzeczności z rolą, jaką autostrady powinny pełnić w krajowym systemie transportowym.
Przeniesienie ruchu na drogi alternatywne może prowadzić do pogorszenia bezpieczeństwa zarówno dla kierowców, jak i mieszkańców miejscowości położonych przy trasach lokalnych.
Ograniczone możliwości GDDKiA
Jak zaznacza GDDKiA, prawo do podnoszenia opłat wynika z umowy koncesyjnej podpisanej pod koniec lat 90. XX wieku. GDDKiA nie ma realnych narzędzi prawnych, by wpłynąć na decyzje koncesjonariusza, o ile zmiany stawek są zgodne z zapisami tej umowy.
Koniec koncesji i brak opłat dla aut osobowych
61-kilometrowy odcinek autostrady A4 Katowice – Kraków został w 1997 r., na mocy koncesji, przekazany firmie Stalexport. Od tego czasu jest utrzymywany i zarządzany przez tę spółkę i jej podmiot zależny – obecnie odpowiada za to Stalexport Autostrada Małopolska.
Umowa koncesyjna na odcinek A4 Katowice–Kraków wygaśnie w połowie marca 2027 roku. Po jej zakończeniu zarządzanie trasą przejmie GDDKiA. Wraz z wygaśnięciem umowy zniesione zostaną opłaty dla pojazdów lekkich o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony. Obecnie kierowcy takich pojazdów nie ponoszą już opłat na żadnych autostradach zarządzanych przez GDDKiA.
Plany rozbudowy A4
GDDKiA przygotowuje się również do rozbudowy autostrady A4 Katowice–Kraków. Inwestycja została ujęta w Rządowym Programie Budowy Dróg Krajowych do 2030 roku, z perspektywą do 2033 roku. Poszerzenie trasy ma zostać zrealizowane z wykorzystaniem szerokiego pasa rozdziału.
Obecnie trwają przygotowania do ogłoszenia przetargu na opracowanie dokumentacji projektowej.
Autostrady w Polsce – większość bez opłat
Cała sieć dróg szybkiego ruchu w Polsce liczy obecnie 5465,7 km, w tym 1894,5 km autostrad oraz 3571,2 km dróg ekspresowych. W zarządzie koncesjonariuszy pozostaje jedynie część autostrad: odcinki A1, A2 oraz A4 Kraków–Katowice.
Volvo V60 w polskiej policji: