Mariusz Maleszak, szef badań i rozwoju allclouds.pl, zwraca uwagę, że pismo mieszkańca jest w urzędzie czytane co najmniej cztery razy: pierwszy raz, żeby je zadekretować, drugi, żeby znaleźć właściwy przepis, trzeci, żeby napisać odpowiedź, i czwarty, żeby sprawdzić, czy odpowiedź jest prawidłowa. Urzędnicy, świadomi możliwości AI, chcąc ułatwiać swoją pracę, optymalizować ją i zwiększać jej jakość. Tymczasem bardzo często jedyna sztuczna inteligencja, którą mają na podorędziu urzędnicy, organizują sobie na własną rękę i równie często opłacając ją z własnej kieszeni.
To zaś może narażać urząd na wyciek danych i inne cyberzagrożenia. Zdaniem ekspertów allclouds.pl urząd może jednak zacząć pracę z AI szybko, bezpiecznie, zgodnie z prawem i bez kosztów na start.
„Dajemy urzędnikom narzędzia do codziennej pracy: pozwalają odpowiedzieć na pismo, przygotować protokół z sesji rady i obsłużyć korespondencję tak, żeby żadne dane nie wychodziły poza urząd” - wylicza Andrzej Albera.
Jak tłumaczy założyciel allclouds.pl, to uprząż, a nie sam model, decyduje, dokąd i jak koń pobiegnie. Dlatego ten sam model w dwóch instytucjach może dawać zupełnie różne wyniki. Uprząż to warstwa rozwiązań technicznych i zasad organizacyjnych, która łączy model AI z codzienną pracą. Obejmuje dostęp do wiedzy, wybór modeli, integracje z systemami, uprawnienia, nadzór, rejestrowanie zdarzeń i kontrolę kosztów. To ona określa, jakie informacje model otrzyma, jakie działania może zaproponować lub wykonać i w którym momencie decyzja należy do człowieka. Ma też ułatwiać pracę: podpowiadać właściwe źródło, wyjaśniać ograniczenia i wskazywać, czego brakuje do zakończenia zadania.
„Kontrola nad AI jest obowiązkiem urzędu, a SAIE jest narzędziem do jej sprawowania. Dane zostają w Polsce, a zasady wyznacza urząd, nie dostawca ani sam model” - podkreśla Andrzej Albera.
Na SAIE składają się trzy warstwy. Z perspektywy urzędnika najważniejszą jest TWIN:DESK, który zastępuje urzędnikom prywatne czaty. TWIN:DESK daje dostęp do wiedzy zależnie od roli i uprawnień pracownika, już przy wgrywaniu dzieli dokumenty na publiczne i poufne, a w odpowiedzi cytuje fragment dokumentu, na którym się opiera.
PROXY:AI wybiera model, maskuje dane osobowe i pilnuje limitów, a każde wywołanie modelu zapisuje w rejestrze, który można udostępnić audytorowi.
Trzecia warstwa to CDF (Cognitive Deployment Framework), metodyka wdrażania AI. Wymaga, żeby kryteria zakończenia pilotażu były znane przed jego startem, a nadzór człowieka był realny, mierzalny i audytowalny.
Firma allclouds.pl posiada certyfikat ISO/IEC 42001 - pierwszy taki wydany w Polsce przez Bureau Veritas. Jego zakres obejmuje proces wytwarzania oprogramowania i metodyki.
„W każdym zastosowaniu AI przygotowuje wynik, a decyzję podejmuje człowiek, który widzi, na czym ten wynik się opiera. AI Act mówi to samo: nadzór powierza się osobom, które mają kompetencje, przeszkolenie i uprawnienia, a także niezbędne wsparcie” - wyjaśnia Mariusz Maleszak.
Żeby urząd mógł świadomie zacząć pracę ze sztuczną inteligencją, allclouds.pl proponuje cztery kroki: szkolenia, Akademię LIDER:AI, pilotaż i wdrożenie w pełnej skali.
Pierwszy krok to szkolenia dla trzech ról: kierowników, działu IT razem z inspektorem ochrony danych oraz urzędników. Każde trwa trzy godziny, odbywa się online i kończy imiennym certyfikatem. Drugi krok to Akademia LIDER:AI, bezpłatny cykl pięciu warsztatów dla liderów adopcji AI w urzędach.
Każdy warsztat to jeden wzorzec pracy, który lider uruchamia potem u siebie w SAIE. Urząd dostaje do tego pięć bezpłatnych licencji próbnych SAIE na 2027 r.
Gdy urząd ma już przeszkolonych ludzi i liderów, przychodzi czas na pierwszą próbę. Trzeci krok to pilotaż: jedno zadanie, jeden proces i jedna osoba odpowiedzialna za wynik, przez dwa do czterech tygodni. Zakres danych, nadzór, miernik i termin oceny ustala się przed startem. W trakcie próby mierzy się czas, jakość i liczbę poprawek w porównaniu z tymi samymi sprawami załatwianymi bez AI. Po pilotażu urząd decyduje, czy rozszerza zastosowanie AI, czy kończy próbę. Czwarty krok, wdrożenie w pełnej skali, następuje dopiero po udanym pilotażu i decyzji urzędu.
„Adopcja AI to proces. Trzeba w nim wspierać człowieka, żeby nauczył się pracować z AI efektywnie, a odzyskany czas przeznaczał na rozwój i kreatywność” - podsumowuje Andrzej Albera.
Więcej informacji o szkoleniach i SAIE: www.allclouds.pl.
Źródło informacji: PAP MediaRoom