- System prawny zakłada, że pismo sądowe zostało doręczone, nawet jeśli nie ma żadnego dowodu na pozostawienie awiza w skrzynce.
- Taka sytuacja może prowadzić do utraty terminów na odwołanie i uprawomocnienia się niekorzystnych dla obywatela wyroków.
- Poseł w swojej interpelacji pyta resort sprawiedliwości, czy planuje pilne zmiany w tych kontrowersyjnych przepisach.
Na czym polega problem „fikcji doręczenia” pism sądowych?
Poseł Ireneusz Raś w swojej interpelacji do ministra sprawiedliwości zwraca uwagę na problem, który określa mianem „fikcji doręczeń pocztowych”. Jak wskazuje, powołując się na pismo od organizacji Ustawy pod lupą Merytoryczny Aktywizm Obywatelski, obecny system prowadzi do naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu.
Zdaniem autora interpelacji, istota problemu polega na tym, że państwo wyciąga wobec obywatela nieodwracalne skutki procesowe, opierając się na domniemaniu, że zawiadomienie o przesyłce (awizo) zostało prawidłowo pozostawione. W praktyce jednak skuteczność doręczenia nie jest uzależniona od wykazania, że adresat faktycznie mógł się o liście dowiedzieć. Nawet jeśli awizo nie zostało zostawione, po upływie ustawowego terminu pismo uznaje się za doręczone.
Poważne konsekwencje dla obywateli. Jakie ryzyko niesie obecny system?
Jak czytamy w interpelacji, skutki takiej fikcji prawnej mogą być dla obywatela bardzo dotkliwe. Chodzi między innymi o utratę terminów na złożenie odpowiedzi na pozew, odrzucenie środków zaskarżenia (np. apelacji) czy uprawomocnienie się niekorzystnych orzeczeń. Dzieje się to bez realnej możliwości obrony swoich praw w sądzie.
Poseł podkreśla, że w rezultacie to na obywatela przerzucany jest cały ciężar udowodnienia, że zawiadomienie o przesyłce do niego nie dotarło. W praktyce podważenie domniemania prawidłowego doręczenia jest niezwykle trudne, a czasem wręcz niemożliwe.
Poseł pyta ministra sprawiedliwości, czy resort planuje zmiany w prawie
W związku z przedstawionymi zagrożeniami, poseł Ireneusz Raś skierował do ministra sprawiedliwości jedno, ale kluczowe pytanie. Chce dowiedzieć się, czy resort pracuje nad zmianami w przepisach dotyczących problemu fikcji doręczeń pism sądowych.
W szczególności dopytuje o plany dotyczące rezygnacji z „nadawania doniosłych skutków procesowych nieweryfikowalnemu pozostawieniu zawiadomienia o próbie doręczenia korespondencji”. Zmiana ta miałaby na celu zapewnienie, że obywatel jest realnie, a nie tylko teoretycznie, informowany o toczących się przeciwko niemu postępowaniach.
Interpelacja posła Irenusza Rasia zwraca uwagę na systemowy problem, który, zdaniem przytoczonej w dokumencie organizacji, może naruszać podstawowe prawa obywatelskie. Podkreślono w niej, że obecny model przerzuca na adresata korespondencji ciężar udowodnienia, że nie został on prawidłowo zawiadomiony o przesyłce sądowej.
