MON i Ministerstwo Zdrowia szykują specjalną listę. Ma kluczowe znaczenie na wypadek wojny

• Ministerstwo Obrony Narodowej opracowuje dedykowany wykaz medykamentów niezbędnych dla wojska oraz w przypadku ewakuacji medycznej.
• Funkcjonująca dotychczas „Krajowa lista leków krytycznych”, obejmująca całe społeczeństwo, okazuje się niewystarczająca w warunkach wojennych.
• Resort zdrowia podkreśla, że nadrzędnym celem jest utrzymanie ciągłości terapii, przy jednoczesnym przeciwdziałaniu masowemu gromadzeniu zapasów przez obywateli.
• Równolegle trwają prace nad dokumentem „Polityka lekowa państwa na lata 2027-2032”, który ma kompleksowo wzmocnić bezpieczeństwo farmaceutyczne w kraju.

Dwie listy leków na wypadek kryzysu

Rząd przyspiesza procedury mające na celu przygotowanie systemu ochrony zdrowia na ewentualne sytuacje nadzwyczajne. Według informacji przekazanych przez Ministerstwo Zdrowia, dotychczasowe przepisy sprawdzają się głównie w czasie pokoju. Z tego względu zachodzi pilna potrzeba opracowania strategii na wypadek wojny, pandemii czy katastrof naturalnych. Podstawą tych działań jest zagwarantowanie dostępności kluczowych preparatów medycznych.

Jak się okazuje, obecna „Krajowa lista leków krytycznych”, która obejmuje 401 substancji niezbędnych dla zdrowia obywateli, jest niewystarczająca. Resort zdrowia zauważa, że wykaz ten nie bierze pod uwagę specyficznych warunków panujących na polu walki i podczas operacji wojskowych. W związku z tym Ministerstwo Obrony Narodowej przygotowuje odrębne zestawienie substancji i leków, które będą priorytetowe z punktu widzenia ewakuacji medycznej i funkcjonowania szpitali wojskowych. Tworzony jest zatem specjalny wykaz leków wojennych, przeznaczony wyłącznie dla sił zbrojnych.

Aktualna sytuacja pacjentów

Wiadomości o rządowych przygotowaniach na wypadek sytuacji kryzysowych mogą wywoływać niepokój, szczególnie u pacjentów zmagających się z chorobami przewlekłymi. Ministerstwo Zdrowia jednak uspokaja, tłumacząc zasady funkcjonowania obecnego systemu i jego główne cele. Już teraz pacjent może otrzymać receptę ważną nawet przez 360 dni, przy czym jednorazowo dopuszczalne jest wykupienie zapasu wystarczającego na 120 dni terapii. System e-recept wyposażono w mechanizmy zabezpieczające – w przypadku problemów technicznych, lekarz zawsze może wystawić tradycyjną, papierową receptę.

Celem jest wypracowanie optymalnego rozwiązania. Z jednej strony zadaniem państwa jest zagwarantowanie, by każdy obywatel miał stały dostęp do niezbędnych leków. Z drugiej strony konieczne jest zapobieganie panice i masowemu gromadzeniu leków, co mogłoby zdestabilizować funkcjonowanie rynku i najbardziej dotknąć osoby w najtrudniejszej sytuacji zdrowotnej. Te kroki stanowią fundament bezpieczeństwa lekowego kraju w ujęciu całościowym.

-

W sytuacji kryzysowej priorytetem będzie zapewnienie ciągłości leczenia wszystkim pacjentom i zapobieganie nadmiernemu gromadzeniu leków - wskazuje resort zdrowia.

Nowa polityka lekowa w Polsce

Opracowywanie wykazów leków krytycznych stanowi jedynie element szerszej strategii. Rząd jest w trakcie przygotowywania obszernego dokumentu, którego celem jest kompleksowa reforma systemu. Mowa o „Polityce lekowej państwa na lata 2027-2032”. Prace nad tym projektem rozpoczęły się w październiku 2025 roku, a ich sfinalizowanie przewiduje się na rok 2026.

Nowa polityka ma skupiać się na siedmiu głównych filarach, które pozwolą na uszczelnienie i usprawnienie obecnego systemu. Należą do nich:

1. Zwiększenie dostępności leków dla pacjentów, w wymiarze zarówno refundacyjnym, jak i rynkowym.
2. Bardziej racjonalne wydatkowanie środków publicznych na farmakoterapię.
3. Podniesienie poziomu bezpieczeństwa lekowego Polski oraz wsparcie krajowego przemysłu farmaceutycznego.
4. Zwiększenie dyscypliny pacjentów w stosowaniu się do zaleceń terapeutycznych (adherencja) oraz zminimalizowanie zjawiska marnowania leków.
5. Analiza, a w razie potrzeby redefinicja ról instytucji kreujących politykę lekową.
6. Określenie na nowo roli lekarzy, farmaceutów i pielęgniarek w całym łańcuchu opieki.
7. Szerokie wdrożenie innowacyjnych rozwiązań technologicznych wspierających system.

Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że dokument jest tworzony przy współpracy licznych ekspertów, urzędników i reprezentantów sektora farmaceutycznego. Ostateczny kształt polityki zostanie zaprezentowany po zakończeniu etapu konsultacji i uzgodnień. Strategia ta ma stworzyć solidne podstawy, dzięki którym Polacy będą mieli gwarancję dostępu do leków zarówno w okresie stabilności, jak i w obliczu najcięższych wyzwań.