Koniec z karami, będą premie. Nowy pomysł rządu na oszczędzanie prądu w firmach

2026-07-20 15:12

Przedsiębiorcy wyłączą maszyny w trakcie kryzysu energetycznego, a w zamian dostaną od państwa pieniądze. Rada Ministrów przygotowuje przepisy motywujące firmy do redukcji zużycia prądu podczas ekstremalnych przeciążeń sieci. Kary za ignorowanie poleceń zostaną zastąpione zachętami finansowymi, co ma zabezpieczyć dostawy prądu w okresie letnich upałów.

Premier Donald Tusk. Obok grafika słupów wysokiego napięcia. O premiach za oszczędzanie prądu przeczytasz na Eska.
Autor: Hajime Hakaku/ Shutterstock

Nowa metoda walki z kryzysami energetycznymi

Władze państwowe zamierzają wprowadzić innowacyjny sposób radzenia sobie z problemami w dostawach prądu. Zgodnie z najnowszymi założeniami przedsiębiorstwa, które zdecydują się na dobrowolną redukcję zużycia energii w momentach krytycznych, otrzymają za to rekompensatę finansową.

Szczegółowe ramy tego pomysłu zostały już opracowane przez Ministerstwo Energii w projekcie specjalnego rozporządzenia.

Rząd zmienia taktykę: nagrody zamiast kar administracyjnych

Dotychczasowy system opierał się głównie na sankcjach – przedsiębiorstwa musiały podporządkować się ograniczeniom poboru mocy, gdyż w przeciwnym razie narażały się na dotkliwe konsekwencje administracyjne. Teraz strategia ulega całkowitej zmianie.

Zaktualizowane prawo zagwarantuje wypłaty środków finansowych tym zakładom pracy, które w momentach realnego zagrożenia stabilności sieci energetycznej zmniejszą swój pobór zgodnie z wytycznymi władz.

Rządzący mają nadzieję, że perspektywa dodatkowego zysku będzie znacznie silniejszym motywatorem niż samo widmo nałożenia kar.

"Świat według Kiepskich", czy "Miodowe lata"? Rozwiąż quiz i pokaż, że jesteś prawdziwym fanem
Pytanie 1 z 10
Bohaterowie której serii mieszkali przy ulicy Ćwiartki 3/4 we Wrocławiu?

Sierpniowe upały z 2015 roku przyniosły cenną lekcję

Twórcy proponowanych rozwiązań bezpośrednio nawiązują do dramatycznej sytuacji z sierpnia 2015 roku, kiedy to ekstremalne temperatury wywołały głęboki kryzys w polskim systemie elektroenergetycznym.

Wtedy, by ratować sieć przed całkowitym paraliżem, zarządzono tzw. stopnie zasilania, co oznaczało przymusowe cięcia w dostawach prądu dla dużej grupy odbiorców komercyjnych.

Dzięki nowym regulacjom władze liczą na to, że w obliczu podobnych ekstremów pogodowych przedstawiciele biznesu znacznie chętniej podejmą współpracę z krajowymi operatorami sieci.

Kto dokładnie otrzyma wynagrodzenie za redukcję mocy?

Dopłaty nie będą przyznawane automatycznie. Środki powędrują wyłącznie na konta tych firm, które rzetelnie wywiążą się z obowiązku zmniejszenia poboru prądu we wskazanym czasie.

Z dokumentu wynika, że stawki będą wprost proporcjonalne do skali wyrzeczeń. Najwyższe rekompensaty trafią do podmiotów poddanych najbardziej drastycznym restrykcjom energetycznym.

Jednocześnie ustawodawca zablokował opcję pobierania podwójnych profitów. Firmy, które już teraz czerpią zyski z innych programów promujących ograniczanie zużycia energii, nie dostaną żadnych dodatkowych bonusów z tego tytułu.

Gospodarstwa domowe i ważne instytucje pod ochroną

W projekcie znalazł się również istotny zapis poszerzający katalog podmiotów zwolnionych z rygorystycznych ograniczeń poboru mocy.

Parasol ochronny zostanie rozpostarty nad gospodarstwami domowymi, infrastrukturą budynków mieszkalnych, ośrodkami wsparcia społecznego oraz jednostkami transportu morskiego.

W praktyce oznacza to, że ciężar ewentualnych redukcji w pierwszej kolejności wezmą na siebie zupełnie inni uczestnicy rynku energetycznego.

Harmonogram wprowadzania nowych przepisów w życie

Rozporządzenie uzyska moc prawną dokładnie 7 września 2026 roku. Niemniej sam mechanizm wypłacania premii dla biznesu ruszy z opóźnieniem – jego start zaplanowano dopiero na 31 sierpnia 2027 roku.

Decydenci argumentują tę zwłokę faktem, iż spółki energetyczne wymagają dłuższego okresu przejściowego na wdrożenie niezbędnych systemów informatycznych, wypracowanie procedur rozliczeniowych i aneksowanie dotychczasowych umów.

Stabilność dostaw prądu kluczowym wyzwaniem dla gospodarki

Analitycy rynkowi nieustannie biją na alarm, wskazując, że rosnące zapotrzebowanie na elektryczność w połączeniu z falami morderczych upałów stawiają bezpieczeństwo energetyczne państwa w rzędzie najważniejszych wyzwań gospodarczych.

Właśnie z tego powodu gabinet ministrów opracowuje narzędzie pozwalające błyskawicznie reagować na przeciążenia systemu, jednocześnie nie krzywdząc przedsiębiorców. Dla wielu z nich taka współpraca z państwem może przynieść niespodziewany zastrzyk gotówki.

DLACZEGO MAMY DROGI PRĄD? PROF. DUDEK WYJAŚNIA: WĘGIEL TO PRZESZŁOŚĆ!