Spis treści
- Czas oczekiwania na wizytę u specjalisty można skrócić, o ile polskie prawo gwarantuje pacjentowi szczególne przywileje w dostępie do ochrony zdrowia.
- W grupie uprzywilejowanych, mogących skorzystać z porady ambulatoryjnej w ciągu siedmiu dni roboczych, znajdują się m.in. kobiety w ciąży, zasłużeni krwiodawcy oraz osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności.
- Wyjaśniamy, kto ma prawo do wizyty poza kolejką, w jaki sposób to zgłosić i jak reagować w sytuacji, gdy placówka medyczna odmawia wcześniejszego terminu.
Problem wielomiesięcznych kolejek do lekarzy specjalistów dotyka mnóstwa osób. Tymczasem część chorych nie zdaje sobie sprawy, że istnieją przepisy pozwalające na szybsze uzyskanie pomocy medycznej. W prawie zapisano bowiem konkretne przywileje dla wybranych grup pacjentów korzystających z usług publicznej ochrony zdrowia. Dotyczą one zarówno leczenia szpitalnego, jak i wizyt w przychodniach.
Według art. 47c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, bez kolejki mogą zostać przyjęci m.in.:
- kobiety w ciąży;
- osoby posiadające orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności lub dokument z nim zrównany;
- dzieci z orzeczeniem o niepełnosprawności, które potrzebują ciągłego wsparcia i opieki w leczeniu;
- osoby poniżej 18. roku życia, posiadające zaświadczenie o ciężkiej i nieuleczalnej chorobie lub zaburzeniu powstałym przed porodem lub w jego trakcie;
- Zasłużeni Dawcy Przeszczepu i Zasłużeni Honorowi Dawcy Krwi;
- osoby posiadające szczególne uprawnienia, np. kombatanci, inwalidzi wojskowi i wojenni;
- osoby represjonowane z powodów politycznych oraz działacze opozycji antykomunistycznej;
- poszkodowani weterani, a także określeni pracownicy wojska i żołnierze;
- pacjenci z zaświadczeniem Rzecznika Praw Pacjenta potwierdzającym przyznanie świadczenia kompensacyjnego.
W przypadku żołnierzy Wojsk Obrony Terytorialnej i żołnierzy zawodowych, prawo do szybszej wizyty dotyczy wybranych placówek wojskowej służby zdrowia.
Warto zwrócić uwagę, że przejście na emeryturę czy ukończenie 65. roku życia nie gwarantuje z automatu przyjęcia bez kolejki. Seniorzy mogą skorzystać z szybszej wizyty jedynie wtedy, gdy spełniają dodatkowe kryteria, np. mają przyznany znaczny stopień niepełnosprawności.
Lekarz na NFZ w tydzień. O czym należy pamiętać?
Zasady nakazują, by uprawnieni pacjenci byli przyjmowani przed osobami z tradycyjnej listy oczekujących. Jeżeli dana poradnia nie jest w stanie zapewnić pomocy w dniu zgłoszenia, ambulatoryjna wizyta u specjalisty musi zostać zrealizowana najpóźniej w ciągu siedmiu dni roboczych. Należy jednak pamiętać, że sam fakt zjawienia się w rejestracji nie jest wystarczający. Przywilej pierwszeństwa należy zgłosić w momencie zapisów, przedstawiając stosowny dokument. W tym celu sprawdzi się m.in. zaświadczenie, orzeczenie o niepełnosprawności, karta ciąży lub legitymacja osoby uprawnionej.
Należy mieć na uwadze, że możliwość ominięcia kolejki nie zdejmuje obowiązku dostarczenia skierowania, jeśli takie jest wymagane. Przepisy nie dają też gwarancji bycia pierwszą osobą wchodzącą do gabinetu danego dnia, a jedynie przyspieszają wyznaczenie daty wizyty. Zasada siedmiu dni ma zastosowanie do pierwszej konsultacji specjalistycznej, z wyłączeniem hospitalizacji czy wszystkich badań.
Kolejni uprzywilejowani u lekarza? Są propozycje zmian
To jednak nie koniec udogodnień dla pacjentów. Trwają prace nad rozwiązaniami mającymi skrócić kolejki dla kolejnych grup chorych. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej postuluje, by z pierwszeństwa mogły korzystać dzieci z pieczy zastępczej oraz dzieci adoptowane. Według projektowanych założeń, przywilej nie objąłby przysposobienia dziecka współmałżonka.
Inne innowacje zakłada projekt Karty Rodziny Mundurowej. Proponuje on szybszy dostęp do lekarza dla wybranych funkcjonariuszy, żołnierzy i ich rodzin. Przywilej miałby obowiązywać jedynie w placówkach MSWiA oraz MON.
Na ten moment są to tylko propozycje, a nie obowiązujące przepisy. To, czy wejdą w życie, jest uzależnione od procesu legislacyjnego.
Pacjent u lekarza na NFZ może dochodzić swoich praw
Pacjenci chcący skorzystać z prawa do wizyty bez kolejki, powinni o tym wspomnieć już podczas rejestracji. Ułatwi to personelowi zastosowanie odpowiedniego statusu i wyznaczenie terminu zgodnego z przepisami. Jeżeli dana poradnia odmówi przyjęcia w trybie priorytetowym, pacjent ma prawo zażądać wyjaśnień, a w przypadku dalszych problemów, powiadomić Rzecznika Praw Pacjenta lub regionalny oddział NFZ. Informacje można też uzyskać, dzwoniąc pod bezpłatny numer Telefonicznej Informacji Pacjenta: 800 190 590.
Wiedza o takich przywilejach może być niezwykle cenna dla osób od wielu miesięcy oczekujących na wizytę u specjalisty. Choć nie wszyscy mogą skorzystać ze skróconej ścieżki leczenia, to pacjenci spełniający odpowiednie kryteria, z pewnością nie powinni z niej rezygnować.
