Spis treści
Co składa się na cenę paliwa na stacji? Podatki stanowią lwią część
Na stacjach benzynowych koszty tankowania ulegają ciągłym zmianom. Zwykle odpowiedzialność za te wahania zrzucana jest na firmy sprzedające paliwa, jednak jak niedawno wyjaśniał prezes Orlenu Ireneusz Fąfara, decyduje o tym szereg czynników, na przykład wydatki związane z importem. Płatność, jakiej dokonujemy w kasie, składa się de facto z dwóch zasadniczych elementów: rzeczywistej ceny surowca powiększonej o prowizję sprzedawcy oraz z całego zestawu opłat na rzecz państwa.
Aby realnie ocenić cenę surowca, musimy odliczyć z niej wszelkiego rodzaju obciążenia skarbowe. Według najbardziej aktualnych statystyk Komisji Europejskiej, daniny takie jak akcyza, VAT oraz opłaty paliwowa i emisyjna zajmują konkretny procent w cenie detalicznej. Są to:
- 41,7 proc. dla benzyny Pb95,
- 38,2 proc. w przypadku oleju napędowego,
- 35 proc. dla gazu LPG.
Z tych danych wprost wynika, jak znaczący wpływ na końcowy rachunek mają nakładane podatki, zwłaszcza przy benzynie 95, gdzie przekraczają one 41 proc. Tylko po odjęciu tej państwowej części można obiektywnie zestawić, w którym europejskim państwie koncerny paliwowe proponują najtańsze produkty.
Gdzie w Europie benzyna i diesel bez podatków są najtańsze?
Pozbycie się części podatkowej z ceny zmienia perspektywę europejskiego rynku paliwowego. Okazuje się, że w kategorii samej benzyny, Polska wcale nie plasuje się w czołówce państw z najniższymi stawkami. Bardziej opłacalne ceny netto znajdziemy u południowych sąsiadów oraz w państwach nadbałtyckich. W tej kategorii najtaniej jest na Słowacji.
Sytuacja prezentuje się zgoła odmiennie, jeśli chodzi o diesel, gdzie kierowcy z Polski mogą cieszyć się lepszymi stawkami. Według informacji portalu Business Insider, kupujemy olej napędowy taniej od mieszkańców Litwy i Czech, gdzie rynek również zdominowany jest przez polski Orlen. Najwięcej zapłacimy natomiast w Finlandii, Holandii oraz u naszych zachodnich sąsiadów. Co warte odnotowania, niezwykle niskie kwoty netto za to paliwo notuje się w Bułgarii, do której surowiec dostarczają rafinerie należące do rosyjskiego koncernu Łukoil.
Analiza kwot pozbawionych danin dowodzi, że o ile Polska nie wiedzie prymu w taniej benzynie, o tyle użytkownicy aut z silnikiem Diesla mają powody do satysfakcji. Dodatkowo w kwestii gazu LPG plasujemy się na wysokiej, trzeciej pozycji w europejskim zestawieniu najniższych cen netto, będąc w tyle jedynie za Bułgarią oraz Litwą.
Jak podatki wpływają na ostateczny rachunek za tankowanie?
Na koniec to jednak nie kwota bazowa paliwa determinuje sumę widniejącą na rachunku po tankowaniu. Główną rolę odgrywają tu nałożone daniny państwowe. W polskich realiach najmocniej opodatkowany jest olej napędowy, gdzie z każdego zatankowanego litra ponad 3,30 zł trafia do budżetu państwa. Koszty fiskalne przy benzynie są zaledwie nieznacznie niższe.
Zestawienie na tle innych państw europejskich uwidacznia ogromne dysproporcje. Najbardziej uciążliwe podatki nakładane na paliwa odczuwają zmotoryzowani w Danii, Finlandii oraz Holandii. Z drugiej strony szali znajdują się kraje o najniższych opłatach, do których należą Cypr i Bułgaria, a w odniesieniu do samego diesla – również Szwecja i Hiszpania.
Rządy poszczególnych krajów nierzadko sięgają po instrumenty fiskalne w celu sterowania rynkiem paliwowym, co było widoczne szczególnie podczas kryzysów. Działania polegające na obniżaniu akcyzy lub stawek VAT to znane metody łagodzenia skutków rosnących cen, z których korzystały chociażby rządy w Niemczech, Włoszech, Polsce i Hiszpanii. To właśnie decyzje dotyczące poziomu opodatkowania są powodem, dla którego stawki za tankowanie w państwach Unii Europejskiej w 2026 roku prezentują tak ogromne zróżnicowanie.
