Obowiązkowa wymiana dowodu osobistego w 2026 roku dotyczyć będzie ogromnej grupy Polaków. Szacuje się, że nowy dokument będzie musiało wyrobić około 2,8 mln osób. Dla większości z nich powodem będzie upływająca 10-letnia ważność dowodu wydanego w 2016 roku. Warto jednak pamiętać, że to nie jedyna sytuacja, w której trzeba udać się do urzędu.
Kogo czeka wymiana dowodu?
Główną grupą zobowiązaną do wymiany dokumentu są osoby, którym kończy się jego ważność. Obowiązek ten obejmie również wszystkich, którzy w 2026 roku ukończą 18 lat i będą musieli wyrobić swój pierwszy dowód osobisty. To jednak nie wszystko. Dokument należy wymienić także w innych przypadkach, takich jak:
- zmiana danych osobowych (np. nazwiska po ślubie lub rozwodzie),
- utrata lub kradzież dokumentu,
- zniszczenie lub nieczytelność dowodu,
- zmiana wyglądu uniemożliwiająca identyfikację (np. zdjęcie jest bardzo nieaktualne),
- unieważnienie dokumentu przez urząd.
Datę ważności swojego dowodu najłatwiej sprawdzić na jego przedniej stronie – znajduje się w prawym dolnym rogu.
Jak i gdzie wymienić dowód osobisty?
Wymiana dowodu osobistego jest bezpłatna. Wniosek można złożyć na dwa sposoby: osobiście w dowolnym urzędzie gminy lub miasta (niezależnie od miejsca zameldowania) albo przez internet za pośrednictwem platformy ePUAP. Należy jednak pamiętać, że nawet przy składaniu wniosku online, konieczna będzie wizyta w urzędzie, aby złożyć odciski palców. Obowiązek ten dotyczy wszystkich osób powyżej 12. roku życia.
Do wniosku trzeba dołączyć aktualne, kolorowe zdjęcie wykonane na jasnym tle w ciągu ostatnich 6 miesięcy. Standardowy czas oczekiwania na nowy dokument wynosi około 30 dni roboczych, dlatego wniosek warto złożyć z odpowiednim wyprzedzeniem.
Jaka kara grozi za nieważny dowód?
Posługiwanie się nieważnym dowodem osobistym lub uchylanie się od jego wymiany może prowadzić do poważnych konsekwencji. Zgodnie z przepisami, za takie zaniedbanie grozi grzywna w wysokości do 5 000 zł.
Poza karą finansową, brak ważnego dokumentu to także szereg praktycznych problemów – utrudnia załatwianie spraw urzędowych, odbieranie listów poleconych, podpisywanie umów czy realizowanie operacji bankowych. Aby uniknąć kłopotów, wniosek o nowy dowód najlepiej złożyć co najmniej miesiąc przed upływem terminu ważności starego dokumentu.