Spis treści
Nowe obowiązki dla właścicieli domów
W 2026 roku właścicieli domów i innych nieruchomości czekają istotne zmiany. Ministerstwo Klimatu i Środowiska pracuje nad projektem ustawy, który wprowadzi nowe obowiązki związane z wyrobami zawierającymi azbest. Brak ich spełnienia będzie wiązał się z dotkliwymi karami finansowymi, a urzędnicy zyskają większe uprawnienia kontrolne.
Impulsem do zmian jest konieczność wdrożenia unijnej dyrektywy 2009/148/WE dotyczącej ochrony przed szkodliwym działaniem azbestu. Termin implementacji minął 21 grudnia 2025 r., dlatego nowe przepisy muszą zostać wprowadzone jak najszybciej. Zgodnie z projektem, właściciele nieruchomości będą mieli czas do 31 grudnia 2032 r. na usunięcie lub odpowiednie zabezpieczenie wyrobów zawierających azbest, takich jak popularne dachy z eternitu.
Nowy obowiązek dla właścicieli domów. W 2026 roku musisz składać tę deklarację
Kluczowym obowiązkiem ma być tzw. deklaracja azbestowa. Każdy właściciel, który posiada wyroby wykonane z azbestu, będzie musiał poinformować o tym gminę. Osoby, które dotychczas nie zgłosiły takich danych do Bazy Azbestowej, będą zobowiązane do złożenia pierwszej deklaracji w ciągu sześciu miesięcy od wejścia ustawy w życie. Następnie deklaracje będą musiały być regularnie aktualizowane.
Za brak złożenia deklaracji lub jej aktualizacji grozić ma administracyjna kara pieniężna od 500 do 1000 zł, przy czym łączna kwota kar w ciągu roku nie będzie mogła przekroczyć 5 tys. zł. Istotna zmiana polega na tym, że grzywnę będzie mógł nałożyć bezpośrednio urzędnik, bez konieczności angażowania policji czy sądu, co dotychczas znacząco utrudniało egzekwowanie przepisów.
Nawet do 20 tys. zł kary dla przedsiębiorców
Surowsze sankcje przewidziano dla przedsiębiorców. Kary od 1 tys. do 20 tys. zł mają grozić m.in. za usuwanie azbestu bez wymaganego zezwolenia, brak oceny ryzyka zawodowego, dopuszczanie pracowników bez odpowiednich szkoleń czy prowadzenie niezgodnych z prawem kursów dotyczących postępowania z tym materiałem.
Zmiany mają przyspieszyć proces oczyszczania kraju z azbestu. Jak wskazuje Najwyższa Izba Kontroli, po blisko 15 latach realizacji rządowego programu usunięto mniej niż 20 proc. z około 8,5 mln ton zinwentaryzowanych wyrobów. Przy obecnym tempie całkowite pozbycie się azbestu zajęłoby jeszcze niemal 60 lat.
Azbest jest substancją o udowodnionym działaniu rakotwórczym, wywołującą m.in. pylicę azbestową i choroby opłucnej. Choć jego produkcja została w Polsce zakazana już w 1998 r., skutki wieloletniego stosowania w budownictwie są odczuwalne do dziś. Nowe przepisy mają to zmienić – kosztem większej odpowiedzialności właścicieli nieruchomości.
Źródło: Fakt
