Nowe rozwiązanie: pokoje narodzin zamiast porodów na SOR
Podczas briefingu prasowego wiceminister poinformował, że od stycznia zaczyna obowiązywać nowy standard opieki okołoporodowej. Dokument precyzuje kompetencje personelu i ma wyrównywać dostęp do opieki położniczej. W ramach tych zmian mają powstać interwencyjne punkty położnicze, czyli pokoje narodzin, tworzone przy SOR-ach lub izbach przyjęć w szpitalach, gdzie wcześniej funkcjonowały oddziały położnicze. Całodobowo dyżurować ma tam położna, która w razie potrzeby przyjmie poród albo zdecyduje o pilnym przewiezieniu pacjentki do wyspecjalizowanego szpitala.
Interwencyjne punkty położnicze przy szpitalach
Takie pokoje mają działać w miejscach, gdzie odległość do najbliższego oddziału położniczego przekracza 25 km. Tomasz Maciejewski podkreślił, że rozporządzenie dotyczące tych zasad ma zostać zatwierdzone do końca tygodnia.
Wyjaśnił, że rozwiązanie ma dotyczyć sytuacji nagłych – gdy kobieta trafi do szpitala w zaawansowanej fazie porodu i nie będzie już możliwości, by bezpiecznie dojechać do oddziału położniczego. W takim przypadku poród odbywałby się w odpowiednio wyposażonym pomieszczeniu, przypominającym standardową salę porodową, pod opieką wykwalifikowanej położnej.
– Nie będą się tam odbywać planowe porody fizjologiczne. To miejsca, w których będzie możliwość zapewnienia bezpieczeństwa w sytuacji nieplanowanego porodu, który może mieć gwałtowny przebieg. W Polsce zdarzają się one incydentalnie. Takich porodów jest kilka rocznie – powiedział. – Polki nie będą rodzić na SOR-ach. Każda ciężarna ma urodzić w szpitalu, w którym jest oddział położniczy, nie na SOR-ze – dodał.
Zastrzeżenia RCL i argumenty resortu zdrowia
Do projektu przepisów uwagi zgłosiło Rządowe Centrum Legislacji. Jak pisał „Dziennik Gazeta Prawna”, RCL zwróciło uwagę Ministerstwu Zdrowia, że konstytucja gwarantuje równy dostęp do świadczeń finansowanych ze środków publicznych, a uzależnienie jakości opieki od miejsca zamieszkania może budzić wątpliwości prawne.
Wiceminister zdrowia odniósł się do tych uwag w odpowiedzi na pytania PAP i zaznaczył, że celem proponowanego rozwiązania jest właśnie ograniczenie nierówności wynikających z dużych odległości do szpitali.
– Rozwiązanie proponowane przez nas ma zlikwidować ewentualny nierówny dostęp do opieki związany z odległością do szpitala – skomentował Tomasz Maciejewski.
Dodał, że resort prowadzi rozmowy z RCL, by wyjaśnić wszelkie wątpliwości dotyczące zgodności nowych przepisów z konstytucją.
Obecny na briefingu konsultant krajowy ds. perinatologii prof. Mirosław Wielgoś podkreślił z kolei, że najważniejszym priorytetem była ochrona zdrowia pacjentek.
– To dla nas absolutnie najważniejsze – zaznaczył.
Profesor wskazał również, że bezpieczeństwa okołoporodowego nie da się właściwie zapewnić w miejscach, gdzie porody zdarzają się sporadycznie. Zwrócił uwagę, że istnieją placówki, w których rocznie odbywa się mniej niż 300 porodów, czyli średnio mniej niż jeden dziennie.
Ekspert dodał, że same pacjentki coraz częściej unikają takich oddziałów, co od lat prowadzi do ich zamykania. Podkreślił też, że obecne działania są zaplanowaną reformą, a nie chaotyczną reakcją na problem.
Resort zdrowia przekazał, że w 2025 roku zamknięto 26 oddziałów położniczych. Decyzje w tej sprawie podejmowali właściciele placówek, np. samorządy, a nie samo Ministerstwo Zdrowia.
