Sucha wiosna niesie zamiecie piaskowe. Czy Polsce grozi pustynnienie?

Eksperci ostrzegają przed potencjalnymi konsekwencjami niedostatecznych opadów śniegu i deszczu w nadchodzących miesiącach. Jeśli prognozowana sucha wiosna nie przyniesie poprawy, Polska może stanąć w obliczu nietypowego zjawiska. Ekohydrolog Sebastian Szklarek alarmuje, że przesuszenie gleby i słaby rozwój roślinności mogą sprzyjać powstawaniu niebezpiecznych zamieci piaskowych, wpływając na jakość powietrza i uprawy.

Sucha wiosna niesie zamie.jpg

i

Autor: Redakcja Publicystyczna AI/ Wygenerowane przez AI Na pierwszym planie rozciąga się brązowe, spękane pole z licznymi wysuszonymi łodygami roślin. Po lewej stronie, w tle, widoczny jest rząd drzew o nagich, ciemnych gałęziach, z których pierwsze cztery są bardziej wyraźne, a kolejne zanikają w oddali. Na środku obrazu, za polem i rzędem drzew, unosi się wyraźny, wirujący słup kurzu lub piasku, tworząc smukłą, ciemniejszą formację przypominającą trąbę powietrzną. Jasne, zamglone niebo o pomarańczowo-brązowym odcieniu, z wyraźnym słońcem w lewej górnej części, tworzy tło dla całej sceny, podkreślając suchą i zapyloną atmosferę.

Prognoza IMGW na najbliższe miesiące

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej - PIB w długoterminowej prognozie na luty br. przewiduje, że średnia temperatura oraz opady utrzymają się w normie, z temperaturą na słabym minusie. W marcu warunki pogodowe również mają mieścić się w normie, z temperaturami oscylującymi między 0,4 st. C a 5,2 st. C.

Natomiast w kwietniu zarówno temperatury, których średnia maksymalna może osiągnąć 10 st. C, jak i opady będą powyżej normy. Deficyt wodny w Polsce budował się od lat, a dotychczasowe opady śniegu ekspert określił jako nieznaczne w kontekście potrzeb hydrologicznych.

Kiedy mogą pojawić się zamiecie piaskowe?

Ekohydrolog Sebastian Szklarek podkreśla, że warunki meteorologiczne na przełomie marca i kwietnia będą miały znaczący wpływ na stan gleby w Polsce. W sytuacji utrzymującej się suszy, gdy pokrywa roślinna jest jeszcze słabo rozwinięta, gleba staje się niestabilna i podatna na erozję.

Brak roślinności, która naturalnie stabilizuje grunt, sprawia, że silne wiatry mogą z łatwością unosić cząsteczki gleby. To zjawisko może prowadzić do powstawania zamieci piaskowych, stanowiących zagrożenie dla rolnictwa i jakości powietrza.

"To jest podejście przywracające naturalny obieg wody, bo w momencie, kiedy pada, dużo tej wody zostaje na miejscu. Około połowy z niej, w zależności od warunków glebowych i utworów skalnych, gdzieś tam wsiąka do płytszych albo głębszych warstw gleby" - dodał Sebastian Szklarek.

Jak zatrzymać wodę w polskim krajobrazie?

Sebastian Szklarek zaapelował do decydentów o podjęcie rozmów na temat skutecznych działań, mających na celu zatrzymywanie wody z deszczu i śniegu w środowisku. Podkreślił, że przywracanie naturalnego obiegu wody jest kluczowe, aby zapobiegać jej szybkiemu odpływowi.

Wskazał, że gęsta zabudowa miejska oraz systemy rowów melioracyjnych poza miastami przyczyniają się do szybkiego odprowadzania wody, zamiast pozwolić jej wsiąkać w grunt. Takie działanie prowadzi do kumulacji zagrożenia powodziowego w jednych miejscach, a jednocześnie do niedoboru wody i schnięcia roślin w innych.

Dlaczego zatrzymywanie wody w glebie jest kluczowe?

Ekohydrolog wyjaśnił, że około 70 procent wody, która dociera do powierzchni ziemi, ucieka z powrotem do atmosfery w procesie parowania. Efektywne zatrzymywanie wody w glebie jest więc kluczowe dla jej dostępności dla roślin i uzupełniania zasobów gruntowych.

Pozwalając wodzie wsiąkać głębiej w grunt tam, gdzie spada deszcz, zwiększa się jej ochronę przed szybkim parowaniem. To podejście przyczynia się do budowania odporności ekosystemów na okresy bezdeszczowe.

Susza hydrogeologiczna i hydrologiczna

Ekspert zaznaczył, że susza hydrogeologiczna, dotycząca wód podziemnych, trwa dłużej niż susza hydrologiczna, która odnosi się do niskich poziomów rzek i zbiorników wodnych. Obniżony poziom wód podziemnych utrzymuje się od około dwóch lat, zwłaszcza w północno-wschodniej Polsce, co potwierdzają raporty Państwowego Instytutu Geologicznego.

Susza hydrologiczna jest definiowana jako długotrwały poziom rzek i zbiorników wody poniżej średniej z ostatnich 30 lat. W różnych regionach Polski praktycznie co roku występują tego typu susze, zarówno hydrologiczne, jak i hydrogeologiczne. Długoterminowa prognoza IMGW-PIB, porównująca średnie temperatury i opady do norm z lat 1991-2020, ma charakter orientacyjny i może ulec zmianie.

Artykuł i zdjęcie wygenerowane przez sztuczną inteligencję (AI). Pamiętaj, że sztuczna inteligencja może popełniać błędy! Sprawdź ważne informacje. Jeżeli widzisz błąd, daj nam znać.